Έξι δεκαετίες εικαστικής πορείας, αδιάλειπτης έρευνας και δημιουργικού πάθους ξεδιπλώνονται στο Μουσείο Μπενάκη της Πειραιώς 138.
Λίγες μόλις ώρες πριν ανοίξουν οι πόρτες για το κοινό και η μεγάλη αίθουσα της Πειραιώς 138 υποδεχθεί τους πρώτους επισκέπτες στη μεγάλη αναδρομική έκθεση του Αλέκου Λεβίδη, βρέθηκα στη συνέντευξη τύπου στο Μουσείο Μπενάκη. Η αίσθηση στην ατμόσφαιρα γεμάτη αναμονή για μια από τις πιο σημαντικές εικαστικές στιγμές της φετινής χρονιάς. Η πρώτη μεγάλη αναδρομική έκθεση του Αλέκου Βλ. Λεβίδη είναι γεγονός, συγκεντρώνοντας έξι και πλέον δεκαετίες αδιάλειπτης δημιουργίας (1961-2026).
Η Συνέντευξη Τύπου & η Φιλοσοφία της Έκθεσης
Στη συνέντευξη Τύπου για την μεγάλη αναδρομική έκθεση «Αλέκος Βλ. Λεβίδης. Ζωγραφική 1961-2026. Δια βίου παιχνίδι» την Τρίτη 6 Οκτωβρίου, την οποία συντόνισε ο επιστημονικός διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη, Γιώργης Μαγγίνης, η κοινωνική ανθρωπολόγος, Μαρίκα Ρόμπου–Λεβίδη, σύντροφος του καλλιτέχνη, μας περιέγραψε τις ενότητες της έκθεσης, την ζωή και πορεία του Αλέκου Λεβίδη αλλά και την δουλειά πίσω από κάθε έργο. Δουλειά που όμως υπήρξε στη ζωή του Λεβίδη σαν ένα ατελείωτο παιχνίδι, εξού και ο τίτλος της έκθεσης «Δια βίου παιχνίδι».
Ο ζωγράφος οραματιζόταν και προγραμμάτιζε την έκθεση επί πολλά χρόνια, η υλοποίησή της αποτελεί την ολοκλήρωση ενός απαιτητικού εγχειρήματος, το οποίο ο ίδιος βίωσε ως μεγάλη πρόκληση. Την επιμέλεια της έχει ο ίδιος ο καλλιτέχνης σε συνεργασία με τη Μαρίκα Ρόμπου-Λεβίδη. Η έκθεση διαρκεί από τις 08 Οκτωβρίου 2026 έως τις 14 Φεβρουαρίου 2027.
Η έκδοση-σταθμός
Ξεχωριστό βάρος δόθηκε στην παρουσίαση του ομώνυμου πολυτελούς τόμου σε ελληνική και αγγλική γλώσσα. Την επιμέλεια υπογράφουν ο Αλέκος Βλ. Λεβίδης και η Μαρίκα Ρόμπου-Λεβίδη, με εκδότες την Ακαδημία Αθηνών και τις Εκδόσεις Άγρα και με την εκδοτική επιμέλεια του Σταύρου Πετσόπουλου. Ο γραφιστικός σχεδιασμός έγινε από την Έλλη Οικονομίδη σε συνεργασία με τους δύο συνεπιμελητές.
Ο κ. Σταύρος Πετσόπουλος αποκάλυψε στη συνέντευξη ότι το 1985 παρήγγειλε στον καλλιτέχνη το πρώτο του εξώφυλλο. Έκτοτε, ο Λεβίδης σχεδίασε για τις Εκδόσεις Άγρα περίπου 40 εξώφυλλα, ενώ το 1994 υπήρξε η μεγάλη στιγμή της έκδοσης του μοναδικού βιβλίου “Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, Περί της Αρχαίας Ελληνικής Ζωγραφικής, 35ο Βιβλίο της Φυσικής Ιστορίας”. Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε, ο τόμος που συνοδεύει την έκθεση ξεκίνησε για να είναι 200 με 250 σελίδες και… «αυγάτισε» στην πορεία!
Η έκδοση περιλαμβάνει πάνω από 500 έργα, κείμενα του Καθηγητή Ιστορίας της Τέχνης Ευγένιου Ματθιόπουλου και του συγγραφέα Διονύση Καψάλη, κριτικές για το έργο του, καθώς και αποσπάσματα από τα εικαστικά σημειωματάρια του Λεβίδη από το ’70 μέχρι σήμερα.
Η έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη περιλαμβάνει συνολικά περισσότερα από 500 έργα: πίνακες, σχέδια, τοιχογραφίες, σκηνογραφίες, εικονογραφήσεις βιβλίων, εγκαταστάσεις και εικαστικά σημειωματάρια. Η διάρθωσή της βασίζεται σε θεματικές ενότητες, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τη χρονολόγηση όπου κρίνεται απαραίτητο, ενώ τα κριτήρια επιλογής είναι συγχρόνως «αντικειμενικά» και υποκειμενικά ή συναισθηματικά.
Οι Ενότητες της Έκθεσης
-
Τα Νεανικά Χρόνια (1961): Η πρώτη ενότητα φέρνει στο φως τα πολύ νεανικά έργα του δημιουργού, με αφετηρία το 1961, όταν ο ζωγράφος ήταν μόλις 17 ετών. Τα έργα της δεκαετίας του ’60 και του ’70 είναι σχεδόν αποκλειστικά σχέδια, πολλά εκ των οποίων φέρουν έντονο πολιτικό περιεχόμενο. Επηρεασμένος από τη Χούντα, τον Μάη του ’68 και τις παγκόσμιες κοινωνικές εξεγέρσεις, ο έφηβος και αργότερα νεαρός Λεβίδης υπογράφει έργα βαθιάς διαμαρτυρίας.
-
Τα Πρώιμα Πορτρέτα: Η δεύτερη ενότητα περιλαμβάνει έξι πρώιμα πορτρέτα, ζωγραφισμένα στη στροφή της δεκαετίας του ’70 προς το ’80, με μοντέλα συνήθως στο ατελιέ του. Με μικτή τεχνική, παστέλ, χρωματιστά μολύβια ή κάρβουνο.
-
Νεκρές Φύσεις, Τοπία & η Μεγάλη Ελλάδα: Στην τρίτη ενότητα συναντούμε νεκρές φύσεις και τοπία των δεκαετιών ’80 και ’90, πλαισιωμένα από προθήκες με εικαστικά σημειωματάρια. Ο επισκέπτης διασχίζει μια μεγάλη διπλή «πύλη», τμήμα τοιχογραφίας από κατοικία που αποτοιχίστηκε από το Μουσείο Μπενάκη όταν άλλαξε ιδιοκτησία και ανασυσταθεί ειδικά για την έκθεση. Ακολουθούν τα έργα για τη Μεγάλη Ελλάδα, τα οποία φιλοτέχνησε το 2000 με αφορμή την είσοδο στη νέα χιλιετία, κατόπιν παραγγελίας της ΑΓΕΤ Ηρακλής (λίγο πριν η εταιρεία περάσει σε ιταλικά χέρια).
-
Τα «ΜυθΙστορικά»: Στη μεγάλη αίθουσα του ισογείου δεσπόζουν τα έργα της ενότητας ΜυθΙστορικά, όπου η προσωπική ιστορία συναντά τη μεγάλη Ιστορία και ο μύθος την πραγματικότητα. Περιλαμβάνονται έργα από τις εκθέσεις Λουόμενοι (1991), Δώδεκα πίνακες (2004) και ΜυθΙστορικά (Πινακοθήκη Χατζηκυριάκου-Γκίκα, 2020). Σε κοντινό, διακριτά οριοθετημένο χώρο εκτίθενται πάνω από τριάντα μικρά τετράγωνα έργα (Εικονογραφίες, 1990 και Ζωγραφικά δοκίμια, 2018), το φυτώριο των «μυθιστορικών» που εκτείνεται από το ’80 μέχρι σήμερα.
-
Η Τέχνη του Εξωφύλλου: Στο τέλος του κεντρικού εκθεσιακού χώρου παρουσιάζεται ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα από μακέτες εξωφύλλων, αναδεικνύοντας τη διαχρονική πρόθεση του Λεβίδη να αντιμετωπίζει κάθε εξώφυλλο σαν ένα αυτόνομο ζωγραφικό έργο. Συνεργασίες με τις Εκδόσεις Άγρα, τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, τον Κέδρο, την Εστία, την Αλεξάνδρεια, τις εκδόσεις François Maspero, το Μέγαρο Μουσικής, τον Σύλλογο «Οι Φίλοι της Μουσικής», το ΜΙΕΤ κ.ά.
-
Εγκαταστάσεις & Σκηνογραφίες: Η έκθεση συμπληρώνεται από σημαντικές εγκαταστάσεις, όπως η συγκλονιστική Μνήμη Παλμύρας (που είχε στηθεί στην Κουμπάρη το 2016 μετά τη λεηλασία της Παλμύρας και τον αποκεφαλισμό του αρχαιολόγου Khaled Al Asaad από το ISIS). Τέλος, σε ξεχωριστή αίθουσα του ισογείου εκτίθενται σκηνογραφίες, με κεντρική εκείνη για την Αντιγόνη του Σοφοκλή σε σκηνοθεσία Λευτέρη Βογιατζή (Θέατρο Οδού Κυκλάδων, 1992).
Η αίσθηση μιας μοναδικής έκθεσης
Το Μουσείο Μπενάκη αναδεικνύεται για ακόμη μία φορά σε ζωντανό κύτταρο πολιτισμού, προσφέροντας το ιδανικό πλαίσιο για έργα που απαιτούν χρόνο, προσοχή και εσωτερική διάθεση. Μετά την αναδρομική έκθεση για τον Αλέξη Ακριθάκη, η νέα έκθεση του Αλέκου Λεβίδη δεν είναι απλώς μια εικαστική παρουσίαση, αλλά μια πρόσκληση σε έναν βαθύ διάλογο με την τέχνη και τον πολιτισμό. Ένα must-see πολιτιστικό γεγονός της σεζόν που αξίζει να επισκεφθεί κάθε φιλότεχνος.
Info & Πληροφορίες Έκθεσης
ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ / ΠΕΙΡΑΙΩΣ 138
Πειραιώς 138 & Ανδρονίκου, Αθήνα
210 3453111
Ωράριο λειτουργίας: Πέμπτη, Κυριακή: 10:00-18:00, Παρασκευή, Σάββατο: 10:00-22:00, Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη: ΚΛΕΙΣΤΑ
Τιμή εισιτηρίου έκθεσης: 9, 7 ευρώ.
08 Οκτωβρίου 2026 έως τις 14 Φεβρουαρίου 2027
