BELLE ÉPOQUE: Στη μεγάλη περιοδική έκθεση στο Μουσείο Γουλανδρή λίγο πριν ανοίξει και για το κοινό

BELLE ÉPOQUE
31.10.2026 – 15.02.2027

BELLE ÉPOQUE. Η Όμορφη Εποχή

Μια μεγάλη εικαστική έκθεση στο Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή με περίπου 90 εμβληματικά έργα, σπάνια φωτογραφικά τεκμήρια και πρώτες ταινίες εποχής ζωντανεύουν το Παρίσι μιας άλλης εποχής.

Βρέθηκα στο Μουσείο του Ιδρύματος Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή στο Παγκράτι, λίγες μόλις ώρες πριν ξεκινήσει και υποδεχθεί τους πρώτους της επισκέπτες στην μεγάλη περιοδική έκθεση BELLE ÉPOQUE, αφιερωμένη σε μια από τις πιο γοητευτικές αλλά και αντιφατικές περιόδους της ευρωπαϊκής ιστορίας.

Στη συνέντευξη τύπου ξεναγηθήκαμε σε ένα γοητευτικό ταξίδι στην ιστορία, στο Παρίσι και στο χρόνο από την κυρία Μαρία Κουτσομάλλη-Moreau, Υπεύθυνη Συλλογής του Ιδρύματος Β&Ε Γουλανδρή και συνεπιμελήτρια της έκθεσης, καθώς και από την κυρία Marina Ferretti Bocquillon, Επίτιμη Επιστημονική Διευθύντρια του Musée des impressionismes στο Giverny και επίσης συνεπιμελήτρια της έκθεσης.

Μια έκθεση κατάδυση στον μαγευτικό κόσμο της τέχνης. Απόλυτα feel good έκθεση, όπως εύστοχα την χαρακτήρισε η κυρία Marina Ferretti Bocquillon.

Ακριβώς όπως τ’ όνομα της Belle Époque, που σημαίνει «Όμορφη Εποχή». Είναι η ιστορική περίοδος στην Ευρώπη που ξεκίνησε μετά το τέλος του Γαλλοπρωσικού Πολέμου το 1871 και διήρκεσε μέχρι το ξέσπασμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου το 1914. Μια εποχή ανεμελιάς, ευημερίας, ειρήνης και πολιτιστικής άνθησης. Ο σκοπός της έκθεσης είναι να μας μεταφέρει σε μια άλλη εποχή που τόσο έχουμε ανάγκη. Μας καλεί να γιορτάσουμε αυτή τη χαρά της ζωής, με την ελπίδα να μας εμπνεύσει αισιοδοξία που όλοι έχουμε ανάγκη.

Όταν η τέχνη βγήκε στους δρόμους του Παρισιού

Με επίκεντρο το Παρίσι, την «Πόλη του Φωτός», η έκθεση εξετάζει τη λαμπερή αυτή περίοδο μέσα από ένα από τα πιο χαρακτηριστικά φαινόμενα της εποχής: την καλλιτεχνική αφίσα. Από τα τέλη του 19ου αιώνα, η αφίσα κατακτά τους δρόμους της πόλης και μετατρέπεται σε μια νέα, δυναμική μορφή οπτικής επικοινωνίας που έμελλε να κυριαρχήσει στην εξέλιξη της διαφήμισης και της γραφιστικής.

Η έκθεση επικεντρώνεται στις δύο χρυσές δεκαετίες 1880–1900, μια περίοδο κατά την οποία η έγχρωμη λιθογραφία τελειοποιείται και η τυπωμένη εικόνα αποκτά πρωταγωνιστικό ρόλο στην καθημερινότητα. Τα μεγάλα βουλεβάρτα του Haussmann, ο ηλεκτροφωτισμός, το μετρό, τα πολυκαταστήματα, τα καφέ-κονσέρ και τα θρυλικά καμπαρέ της Μονμάρτρης (όπως το Moulin Rouge και τα Folies-Bergère) δημιουργούν έναν νέο αστικό πολιτισμό. Η αφίσα ακολουθεί αυτή τη ριζική αλλαγή, μετατρέποντας τον δρόμο σε μια ανοιχτή γκαλερί.

Ο επισκέπτης ταξιδεύει σε μια εικαστική περιπλάνηση στους δρόμους του περίφημου Παρισιού, μιας πόλης σε διαρκή κίνηση. Στο μετρό, στα καταστήματα, στα καμπαρέ, τα ποδήλατα και τη ψυχαγωγία του. Παράλληλα η έκθεση ρίχνει φως σε πολλές αντικρουόμενες απόψεις της Μπελ Επόκ. Πίσω την εικόνα μιας λαμπερής εποχής, συμβαίνουν έντονες κοινωνικές αντιθέσεις, οι δυσκολίες της εργατικής τάξης, πολιτικές συγκρούσεις αλλά και τεράστιες αλλαγές που σχηματίζουν τη σημερινή κοινωνία.

90 σπάνια έργα και σπουδαίοι δημιουργοί

Περίπου 90 έργα αναδεικνύουν τη δημιουργική ιδιοσυγκρασία 15 σημαντικών καλλιτεχνών, ανάμεσά τους οι Henri de Toulouse-Lautrec, Alfons Mucha, Théophile-Alexandre Steinlen, Pierre Bonnard, Maurice Denis, Félix Vallotton και Henri-Gabriel Ibels. Μαζί τους παρουσιάζονται έργα των Jules Chéret, René Hermann-Paul, Émile Bernard, Claude-Émile Schuffenecker, George Bottini, Théo van Rysselberghe, Louis Anquetin και Wassily Kandinsky. Η έκθεση περιλαμβάνει επίσης σχέδια, ελαιογραφίες και παστέλ.

Οι δημιουργοί αυτοί δεν περιορίστηκαν στην απλή εικονογράφηση ενός προϊόντος. Με τολμηρές συνθέσεις και έντονα χρώματα μετέτρεψαν την αφίσα σε αυτόνομη καλλιτεχνική μορφή και σε ένα εύγλωττο χρονικό της σύγχρονης ζωής.

Η αθέατη πλευρά και ο παλμός της εποχής

Παράλληλα, η έκθεση δεν μένει μόνο στη λαμπερή εικόνα, αλλά φωτίζει και τις αντιθέσεις της Μπελ Επόκ: τις κοινωνικές ανισότητες, τις δύσκολες συνθήκες της εργατικής τάξης, την Υπόθεση Dreyfus και τις πολιτικές αναταράξεις της εποχής.

Την εμπειρία συμπληρώνει η αναπαραστατική σκηνογραφία (που υπογράφουν οι Παρασκευή Γερολυμάτου και Ανδρέας Γεωργιάδης), που δεν επισκιάζει αναδεικνύει τα έργα. Όπως και σπάνιο φωτογραφικό υλικό από την Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας και το Musée Carnavalet. Παράλληλα, προβάλλονται αποσπάσματα από τις πρώτες ιστορικές ταινίες των αδελφών Lumière («Οι αφισοκολλητές») και του Georges Méliès («Απαγορεύεται η αφισοκόλληση»).

Παράλληλες Δράσεις: 

Η εμπειρία της Belle Époque στο Μουσείο Γουλανδρή δεν περιορίζεται μόνο στην εκθεσιακή περιήγηση, αλλά συνοδεύεται από ένα ευρύ πρόγραμμα παράλληλων εκδηλώσεων για όλες τις ηλικίες:

• Ειδικές & Θεματικές Ξεναγήσεις:

  Προγραμματισμένες περιηγήσεις για το κοινό από τους επιμελητές και εξειδικευμένους ιστορικούς τέχνης, που προσφέρουν μια βαθύτερη ματιά στα παρασκήνια και την ιστορία των έργων.

• Εκπαιδευτικά Προγράμματα & Εργαστήρια:

  Ειδικά σχεδιασμένες δράσεις για παιδιά, οικογένειες και σχολικές ομάδες, εμπνευσμένες από την τεχνική της λιθογραφίας και τη σχεδίαση αφίσας.

  

• B&E Goulandris Podcasts:

  Η ηχητική σειρά του Ιδρύματος επιστρέφει με ένα ειδικό αφιέρωμα 3 επεισοδίων (διαθέσιμα σε όλες τις πλατφόρμες και μέσω QR codes στους χώρους της έκθεσης), τα οποία ταξιδεύουν τον ακροατή από το Παρίσι του 19ου αιώνα έως την Αθήνα της ίδιας εποχής. Το Επεισόδιο 1: Οι κοινωνικές και πολιτισμικές αλλαγές που μεταμόρφωσαν τη γαλλική κοινωνία. Επεισόδιο 2: Η νέα οπτική γλώσσα των δρόμων και η γέννηση της διαφήμισης. Και το εξαιρετικά ενδιαφέρον Επεισόδιο 3: Η Αθήνα την εποχή της Belle Époque. Στα podcasts συμμετέχουν οι: Μαρία Κουτσομάλλη-Moreau, Ανδρέας Γεωργιάδης, Κανέλλα Αράπογλου, Νίκος Βατόπουλος και Αμαλία Κωτσάκη. Είναι διαθέσιμα σε όλες τις πλατφόρμες (Spotify, Apple Podcasts, YouTube) και μέσω QR codes στους χώρους της έκθεσης.

• Συλλεκτικό βιβλίο/κατάλογος της έκθεσης:

  Την εικαστική αυτή διαδρομή συμπληρώνει μια έκδοση υψηλής αισθητικής. Ο εκτενής, τρίγλωσσος κατάλογος της έκθεσης (στα ελληνικά, αγγλικά και γαλλικά) λειτουργεί ως ένα πολύτιμο βιβλίο αναφοράς: περιλαμβάνει αναλυτικά λήμματα, σπάνιο φωτογραφικό υλικό, πλούσια τεκμηρίωση των έργων, καθώς και δοκίμια που εμβαθύνουν στην τέχνη, τη γραφιστική και την κοινωνικοπολιτική ατμόσφαιρα της Belle Époque.

Το Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή, μετά την αρκετά επιτυχημένη έκθεση «Από τον Monet στον Warhol: Τρεις γενιές, μία συλλογή», διοργάνωσε μια εξαιρετική έκθεση για μια εποχή που αν και έχουμε διαφορά σχεδόν 100 ετών, είναι ακόμη επίκαιρη. Παρουσιάζοντας ένα ταξίδι στην ιστορία της τέχνης με τα μηνύματα του και τη χαρά που όλοι χρειαζόμαστε.

Πληροφορίες:
Επιμέλεια: Μαρία Κουτσομάλλη-Moreau, Υπεύθυνη Συλλογής Ιδρύματος Β&Ε Γουλανδρή
Marina Ferretti Bocquillon, Επίτιμη Επιστημονική Διευθύντρια του Musée des impressionnismes Giverny
Σκηνογραφία: Παρασκευή Γερολυμάτου, Ανδρέας Γεωργιάδης

Διάρκεια έκθεσης:
31 Οκτωβρίου 2026 – 15 Φεβρουαρίου 2027
Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα, Τετάρτη, Πέμπτη, Σάββατο & Κυριακή 10.00-18.00
Παρασκευή 10.00-20.00
Τρίτη κλειστά

Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή
Ερατοσθένους 13, Αθήνα 11635
Τ: 210 725 2895
visit@goulandris.gr | goulandris.gr