Ταξίδι στη Λισαβόνα. Ακολουθώντας τα βήματα των ποιητών και των θαλασσοπόρων. Σημειώσεις από μια εβδομάδα γεμάτη φως, πολιτισμό, περπάτημα και ιστορία.
Μια καλοκαιρινή Λισαβόνα στην καρδιά του φθινοπώρου
Φύγαμε από την Αθήνα με κρύο και προσγειωθήκαμε σε μια απρόσμενα ζεστή, καλοκαιρινή Λισαβόνα. Παρότι τέτοια εποχή η θερμοκρασία κυμαίνεται στους 10-15°C, την εβδομάδα που μείναμε στη Λισαβόνα, ο υδράργυρος σκαρφάλωσε στους 28-30°C! Ένα μικρό, απρόσμενο καλοκαίρι μας υποδέχτηκε, κάτι που δεχτήκαμε με απίστευτη ευγνωμοσύνη.
Δεν θα μπορούσαν να υπάρξουν καλύτερες συνθήκες για να εξερευνήσουμε την πόλη. Οι πλατείες γεμάτες κόσμο, τα καφέ και οι μπυραρίες με ντόπιους και τουρίστες. Όλοι έξω από το μεσημέρι μέχρι αργά το βράδυ. Έκαναν ηλιοθεραπεία στα πάρκα ή άλλοι ξεκουράζονταν στις σκιές των δέντρων. Επικρατούσε μια γλυκιά αίσθηση Ιουνίου και όχι Οκτωβρίου.
Πολλοί διάβαζαν αφοσιωμένοι το βιβλίο τους είτε σε κάποιο πάρκο ή και στην άκρη ενός δρόμου, κάτι που αγάπησα ιδιαίτερα. Μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα παρασυρθήκαμε, νομίζαμε ότι ήταν άνοιξη ή αρχή καλοκαιριού. Αλλιώς περπατάς μια πόλη όταν βρέχει και αλλιώς όταν τη λούζει ένας πληθωρικός ήλιος.
Και το φως της Λισαβόνας είναι πραγματικά μαγευτικό! Δεν είναι τυχαίο που η πόλη ψηφίστηκε ως ο πιο χαρούμενος τουριστικός προορισμός — συμφωνώ με αυτή την επιλογή. Αυτή η πόλη έχει τα πάντα που δικαιολογούν έναν τέτοιο χαρακτηρισμό: έχει χρώματα, φως, πολιτισμό, γαστρονομία, μνημεία, ιστορία, φιλόξενους ανθρώπους, μοναδική γραφικότητα και ομορφιά. Επίσης κάτι σημαντικό, έχει ακόμη προσιτές, οικονομικές τιμές.
Βόλτες στο ιστορικό κέντρο & ιδιαίτερες γωνιές για βιβλιόφιλους
Μετά λοιπόν από 4 ώρες πτήση προσγειωθήκαμε στην πορτογαλική πρωτεύουσα και η πρώτη μέρα αφιερώθηκε σε βόλτες και εξερεύνηση στο κέντρο. Το κέντρο της Λισαβόνας είναι χτισμένο πάνω σε επτά λόφους. Η γραφικότητα και η ομορφιά της παλιάς πόλης είναι ανεπανάληπτη.
Πρώτη μας στάση στο ιστορικό Café A Brasileira, εκεί όπου σύχναζε ο Φερνάντο Πεσσόα και έξω από το οποίο δεσπόζει το μπρούτζινο άγαλμά του. Παραγγείλαμε τον καφέ μας, δοκιμάσαμε το πρώτο μας Pastel de Nata και χαζέψαμε τους περαστικούς σε ένα από τα πιο πολυσύχναστα σημεία της πόλης.
Έπειτα, συνεχίσαμε την εξερεύνηση. Επισκεφτήκαμε παλιά δισκοπωλεία και παλιά βιβλιοπωλεία – αδύνατον να τα αναφέρω όλα εδώ. Σε κάθε μέρος που ταξιδεύω —στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό— το πρώτο πράγμα που ψάχνω είναι τα βιβλιοπωλεία του, ασκούν πάνω μου πραγματική έλξη σαν μαγνήτης. Η Λισαβόνα έχει πολλά και θαυμαστά.
Ανάμεσα σε αυτά, αξίζει οπωσδήποτε να επισκεφτείτε το Livraria Bertrand, το παλαιότερο εν λειτουργία βιβλιοπωλείο του κόσμου, σύμφωνα με το ρεκόρ Γκίνες. Βρίσκεται στη συνοικία Chiado, ιδρύθηκε το 1732. Πανέμορφος χώρος με αμέτρητες επιλογές σε βιβλία, ωραίο καφέ και εξυπηρετικό προσωπικό.
Elevador de Santa Justa (Ο Ανελκυστήρας της Santa Justa)
Περπατώντας στο κέντρο, είναι αδύνατον να μην εντοπίσει το βλέμμα σου τον εντυπωσιακό νεογοτθικό χαλύβδινο πύργο του Elevador de Santa Justa. Κατασκευασμένος στις αρχές του 20ού αιώνα από τον Raoul Mesnier du Ponsard (μαθητή του Gustave Eiffel), δημιουργήθηκε για να συνδέει τους χαμηλούς δρόμους της Baixa με την πιο ψηλή συνοικία του Chiado.
Αν και κατά την επίσκεψή μας βρισκόταν σε διαδικασία επισκευής/συντήρησης, η εξωτερική του αρχιτεκτονική και μόνο σε μαγνήτιζε. Αξίζει οπωσδήποτε να σταθείτε για μια φωτογραφία θαυμάζοντας τη σιδερένια κατασκευή του να ορθώνεται ψηλά ανάμεσα στα κτίρια!
Αλφάμα, θέα και ηλιοβασιλέματα
Όλες οι περιοχές του κέντρου είναι ιδιαίτερα γραφικές. Η Αλφάμα (Alfama) είναι μια γειτονιά που σε ταξιδεύει στην παλιά Πορτογαλία. Είναι η παλαιότερη και πιο γραφική μεσαιωνική συνοικία της Λισαβόνας. Αξίζει να σταθείτε στα miradouros, ειδικά διαμορφωμένα σημεία όπου έχουν ωραία θέα για να χαζέψετε την πόλη από ψηλά και να απολαύσετε το ηλιοβασίλεμα. Θα ακούσετε μουσικούς του δρόμου και υπάρχουν όμορφα σημεία να πιείτε ένα ποτήρι κρασί με θέα.
Κάστρο του Αγίου Γεωργίου
Στην Alfama δεσπόζει και το Κάστρο του Αγίου Γεωργίου, ένα ιστορικό μεσαιωνικό οχυρό, πρώην βασιλική κατοικία. Στέκει στο ψηλότερο λόφο της Λισαβόνας, με επιβλητική θέα στο ποταμό Τάγο.
Αποτελεί ένα από τα πιο εμβληματικά εθνικά μνημεία της Πορτογαλίας. Και ουσιαστικά ό,τι έχει απομείνει από την αρχαία πόλη της Λισαβόνας, ειδικά μετά τον μεγάλο καταστροφικό σεισμό του 1755 ο οποίος ισοπέδωσε το μεγαλύτερο μέρος της μεσαιωνικής πόλης.
Ιδιαίτερο στοιχείο είναι τα παγώνια που τριγυρίζουν αμέριμνα και πλήρως εξοικειωμένα με τους επισκέπτες στο μνημείο. Επίσης προσωπικά θα κρατήσω και την καλλιτέχνιδα του δρόμου, που τραγουδούσε στην είσοδο του κάστρου το υπέροχο τραγούδι “Hallelujah” του Καναδού μουσικού Λέοναρντ Κόεν, πώς να μη σταθείς, με ταξίδεψε με τη φωνή της.
Fado και αυθεντικά μαγαζιά για φαγητό
Η Αλφάμα είναι παγκοσμίως γνωστή ως η καρδιά του Φάντο (Fado), της παραδοσιακής πορτογαλικής μουσικής που είναι αναγνωρισμένη από την UNESCO ως άυλη πολιτιστική κληρονομιά, είναι η γενέτειρα του. Μας άρεσε τόσο πολύ που πήγαμε δύο βράδια για να ακούσουμε αυτή τη μελαγχολική, ταξιδιάρικη μουσική.
Το Φάντο τραγουδιέται χωρίς ηλεκτρική ενίσχυση, μόνο με τη συνοδεία πορτογαλικής και κλασικής κιθάρας. Κατά της διάρκεια της ερμηνείας του, τηρείται αυστηρή σιωπή στους χώρους και προσοχή προς τον ερμηνευτή. Στην Αλφάμα υπάρχουν αρκετά γνωστά Fado houses, αλλά και μικρά παραδοσιακά ταβερνάκια όπου μπορείτε να συνδυάσετε ένα κρασί, φαγητό και να ακούσετε ζωντανή ερμηνεία φάντο. Μια εμπειρία που αξίζει να την χαρίσετε στον εαυτό σας
Casa Fernando Pessoa & Fundação José Saramago
Η Λισαβόνα ήταν πάντα στο μυαλό μου συνυφασμένη με τις αναγνώσεις μου. Την είχα ήδη σχηματίσει μέσα από τις αφηγήσεις των βιβλίων των πολυαγαπημένων μου Ζοζέ Σαραμάγκου, του Αντόνιο Ταμπούκι και του Φερνάντο Πεσσόα. Η μεγάλη μου χαρά ήταν ότι η πραγματικότητα δεν απείχε καθόλου από αυτό που είχα φανταστεί. Είναι τόσο μοναδικό όταν οι εικόνες που έχεις πλάσει στο μυαλό σου από τις αναγνώσεις βρίσκουν αντιστοίχιση με την πραγματικότητα.
Casa Fernando Pessoa (Το Σπίτι του Φερνάντο Πεσσόα)
Μια επίσκεψη απόλυτο must για τους βιβλιόφιλους! Είναι ένα από τα καλύτερα Μουσεία Λογοτεχνίας στον κόσμο. Έχουν σεβαστεί απόλυτα τη μνήμη του. Εκτείνεται σε τρεις ορόφους με μόνιμες και περιοδικές εκθέσεις για τη ζωή και το έργο του, φιλοξενεί την προσωπική βιβλιοθήκη του Πεσσόα, το κρεβάτι του, τη γραφομηχανή, τα γυαλιά του, προσωπικά αντικείμενα και σπάνιες εκδόσεις. Με μοναδικό τρόπο εισάγεται ο επισκέπτης στον πολυσχιδή κόσμο του ποιητή, είτε είναι ήδη μυημένος σε αυτόν, είτε τώρα τον ανακαλύπτει. Αγαπώντας τον Πεσσόα από τα σχολικά μου χρόνια, έμεινα ενθουσιασμένη -και φεύγοντας αγόρασα μολύβια, όπως κάνω πάντα σε κάθε μουσείο!
Fundação José Saramago (Ίδρυμα Ζοζέ Σαραμάγκου)
Ο Ζοζέ Σαραμάγκου, τιμημένος με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, είναι ένας από τους πιο αγαπημένους μου συγγραφείς. Το Ίδρυμά του στη Λισαβόνα είναι μια στάση που αξίζει να κάνει κάθε λάτρης των βιβλίων του και της λογοτεχνίας. Στεγάζεται στο ιστορικό κτίριο Casa dos Bicos και εκτείνεται σε 4 ορόφους.
Εδώ θα βρείτε βιβλία, πρωτότυπα χειρόγραφα, φωτογραφίες του, το αυθεντικό μετάλλιο του Βραβείου Νόμπελ (1998), προσωπικές σημειώσεις, αλληλογραφία, την τεράστια συλλογή από τις μεταφράσεις των βιβλίων του, πληροφορίες για τη ζωή του, καθώς και βίντεο-αποσπάσματα από την ημέρα της απονομής του βραβείου Νόμπελ. Επίσης βιβλιοθήκη και πωλητήριο με σχετικά αναμνηστικά. Προσωπικά, μαντέψτε, αγόρασα μολύβια!
Βόλτα με το ιστορικό Τραμ 28
Μια από τις πιο υπέροχες στιγμές ενός ταξιδιού είναι να βλέπεις σκηνές που είχες σχηματισμένες στο μυαλό σου από ταινίες και αναγνώσεις βιβλίων, να ζωντανεύουν εκεί μπροστά σου. Το ταξίδι στη Λισαβόνα για εμένα ήταν φουλ γεμάτο τέτοιες. Όπως οι στιγμές με το Τραμ 28 που το βλέπεις καθώς περπατάς στους δρόμους, είτε καθώς γίνεσαι επιβάτης και ελίσσεσαι μαζί του στα στενά της Λισαβόνας.
Αξίζει να τριγυρίσετε την πόλη τόσο περπατώντας, προετοιμαστείτε για ανηφόρες, είτε κάνοντας τη διαδρομή με το Τραμ 28. Αυτή η υπηρεσία μεταφοράς στη Λισαβόνα δημιουργήθηκε επειδή τα σοκάκια της παλιάς πόλης ήταν τόσο στενά που δεν χωρούσαν αυτοκίνητα, μέχρι σήμερα εξυπηρετεί τόσο τους ντόπιους όσο και τους τουρίστες.
Και ένα μικρό tip: καθώς το Τραμ είναι εξαιρετικά δημοφιλές, φροντίστε να επιβιβαστείτε αρκετά πρωί, είτε από την αφετηρία του, είτε σε κάποια από τις πρώτες στάσεις του, ώστε να βρείτε να καθίσετε ή να πιάσετε καλή θέση! Έτσι θα μπορέσετε να απολαύσετε καλύτερα την μοναδική διαδρομή του.
Εδώ μπορείτε να δείτε ένα βίντεο που έφτιαξα με στιγμές από τη διαδρομή με το Τραμ 28.
Τέχνη, Αρχιτεκτονική & Μουσεία
Μουσείο MAAT (Μουσείο Τέχνης, Αρχιτεκτονικής και Τεχνολογίας)
Το συγκεκριμένο μουσείο είναι ένα πραγματικό διαμάντι αρχιτεκτονικής! Από τα ωραιότερα μουσεία της Λισαβόνας. Η αρχιτεκτονική του —μέσα και έξω— είναι απίστευτη. Έχει ένα φουτουριστικό, καμπυλωτό σχήμα σαν κύμα, καλυμμένο με λευκά πορτογαλικά πλακάκια. Βρίσκεται σε εκπληκτικό σημείο, όπου ο κόσμος απ’ έξω τρέχει, κάνει ποδήλατο, βόλτα ή απλώς ξεκουράζεται. Απέναντι βλέπεις τη Γέφυρα της 25ης Απριλίου, ιστιοπλοϊκά και το άγαλμα του Χριστού (Cristo Rei), σαφώς εμπνευσμένο από το διάσημο άγαλμα Christ the Redeemer στο Ρίο ντε Τζανέιρο της Βραζιλίας.
Η οροφή του Μουσείου είναι ελεύθερα προσβάσιμη στο κοινό σαν πεζόδρομος και προσφέρει εκπληκτική θέα. Το να απολαύσετε το ηλιοβασίλεμα από εκεί είναι ένα δώρο στον εαυτό σας.
Μουσείο Calouste Gulbenkian
Το Μουσείο Calouste Gulbenkian (Museu Calouste Gulbenkian) στη Λισαβόνα της Πορτογαλίας στεγάζει μία από τις σημαντικότερες ιδιωτικές συλλογές τέχνης στον κόσμο. Περισσότερα από 60.000 αντικείμενα, από την αρχαία Κίνα και την Ελλάδα, μέχρι πίνακες και γλυπτά σπουδαίων δημιουργών.
Δημιουργός της συλλογής ήταν ο Αρμένιος μεγιστάνας του πετρελαίου Καλούστ Σαρκίς Γκιουλμπενκιάν (γεννημένος το 1869 στην Κωνσταντινούπολη), ένας από τους μεγαλύτερους συλλέκτες έργων τέχνης παγκοσμίως. Αξίζει να το επισκεφτείτε και μετά να χαλαρώσετε στους καταπράσινους κήπους του.
Πάρκα, Πλατείες & Κήποι
Η Λισαβόνα δεν είναι μόνο τα μουσεία της, αλλά και οι πλατείες και τα πάρκα της. Υπάρχουν πολλά σημεία μέσα στην πόλη για περπάτημα, ξεκούραση, οπότε μην παραλείψετε να χαρίσετε στον εαυτό σας μερικές στιγμές χαλάρωσης στη φύση.
Μνημεία, βόλτες, περπάτημα, ιστορία & Κεραμικά (Azulejos)
Στο παραλιακό μέτωπο του Belém συναντά κανείς μερικά από τα πιο εμβληματικά αξιοθέατα:
Μονή των Ιερωνυμιτών (Mosteiro dos Jerónimos)
Η Μονή των Ιερωνυμιτών (Mosteiro dos Jerónimos) είναι ένα από τα πιο εμβληματικά ιστορικά μνημεία της Λισαβόνας. Αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO από το 1983. Nα το επισκεφτείτε αν σας ενδιαφέρει η αρχιτεκτονική του, υστερογοτθικού πορτογαλικού ρυθμού Μανουέλιν (Manueline).
Έχετε στο νου σας ότι η αναμονή για να μπείτε στο μνημείο είναι μεγάλη και πρέπει οπωσδήποτε να έχετε κλείσει online τα εισιτήρια σας από πριν. Απαιτείται πλέον ηλεκτρονική κράτηση με συγκεκριμένο χρονικό περιθώριο εισόδου.
Τα περίφημα Azulejos (Κεραμικά)
Τα παραδοσιακά πορτογαλικά πλακίδια είναι μια τέχνη που οι Πορτογάλοι έχουν απογειώσει. Οι δρόμοι και οι προσόψεις των σπιτιών είναι διακοσμημένες με αυτά, δημιουργώντας ένα ανοιχτό ύπαιθρο μουσείο. Μου έκανε εντύπωση το πόσο καθαρά και προστατευμένα ήταν, χωρίς γκράφιτι, μουτζούρες ή φθορές. Έχω τραβήξει τόσες φωτογραφίες που ξέρω ότι αδικώ άλλες που δεν ανέβασα εδώ από πραγματικά αριστουργήματα.
Μνημείο των Ανακαλύψεων (Padrão dos Descobrimentos)
Ένα μνημείο που τιμά τη μεγάλη ναυτική ιστορία της Πορτογαλίας. Aπό τα πιο εμβληματικά ορόσημα της Λισαβόνας. Προς τιμήν των Πορτογάλων θαλασσοπόρων κατά την Εποχή των Ανακαλύψεων. Στάθηκα κι εγώ εκεί ανάμεσα στους «τιτάνες» της θάλασσας, μικροσκοπική μπροστά σε εκείνους που ανακάλυψαν τον κόσμο με την ταξιδιάρικη ψυχή τους, διψώντας τόσο για τις ιστορίες τους.
Το μνημείο βρίσκεται στις εκβολές του ποταμού Τάγου στη συνοικία Μπελέμ (Belém) της Λισαβόνας στην Πορτογαλία.
Πύργος του Μπελέμ (Torre de Belém)
Ο πύργος της Μπελέμ (πορτογαλικά: Torre de Belém), είναι οχυρωμένος πύργος στην ενορία Μπελέμ. Κατασκευάστηκε τον 16ο αιώνα, εξέχον παράδειγμα του ρυθμού μανουελίνο. Μαζί με το μοναστήρι των Ιερωνυμιτών, έχουν ανακηρυχθεί μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς, λόγω της σχέσης του με τις θαλάσσιες ανακαλύψεις των Πορτογάλων κατά την Εποχή των Ανακαλύψεων. Αξίζει να τον θαυμάσετε και να ξεκουραστείτε στη σκιά του, παρέα με τους γλάρους, κάνοντας ένα διάλειμμα από την εξερεύνηση.
Είναι τόσα αυτά που προσφέρει ετούτη η υπέροχη πόλη, σκόπιμα άφησα κάποια εκτός πράγματα… Μια επιλογή για μια χορταστική μα όχι κουραστική δημοσίευση σήμερα. Το βέβαιο είναι ότι η Λισαβόνα δεν χορταίνεται, δεν ήθελα να φύγω!
Μείνετε συντονισμένοι καθώς θα ακολουθήσει δημοσίευση για την πανέμορφη Σίντρα.
