Αμέσως μετά από την επίσκεψη μας στην Αγία Σοφία, πήγαμε κατευθείαν να μπούμε στη Βασιλική Κινστέρνα. Έναν εκπληκτικό χώρο στο κέντρο της Κωνσταντινούπολης, στη σημερινή περιοχή Sultanahmet, που ήθελα πολύ να δω στην Πόλη. Τo Βυζαντινό υδραγωγείο και η Αγία Σοφία είναι δυο από τα πιο εκθαμβωτικά σημεία της Κωνσταντινούπολης.
Η επίσκεψη σε ένα τέτοιο χώρο σε γεμίζει με ερεθίσματα.
Καθώς περπατούσα ανάμεσα στους εντυπωσιακούς κίονες, σκεφτόμουν ότι όσο μαγευτική μπορεί να είναι η επίγεια όψη μιας πόλης, ίσως να μη μπορεί να φανταστεί τελικά κανείς και το πόσο εκπληκτικά πράγματα μπορεί να κρύβει στο υπέδαφος της. Ο υπόγειος κόσμος, όσα κρύβονται κάτω από την επιφάνεια, μπορεί να είναι ανεξερεύνητα και εξίσου γεμάτα έλξη, μύθους, τέχνη. Οι αρχαίες πόλεις φαίνεται ότι είχανε μαεστρία και στην αθέατη στα μάτια μας ζωή.
Η Βασιλική Κινστέρνα ανοικοδομήθηκε το 532 επί του Αυτοκράτορα Ιουστινιανού Α΄ (527-565), μετά από τη Στάση του Νίκα. Σήμερα είναι γνωστή και ως Yerebatan Saray («υπόγειο ανάκτορο»). Αποτελεί τη μεγαλύτερη σωζόμενη υπόγεια δεξαμενή νερού στην Κωνσταντινούπολη. Ένα από τα πιο σημαντικά δημόσια έργα του Ιουστινιανού και ένα εξαίρετο δείγμα βυζαντινής μηχανικής.
Η συμμετρία και το μεγαλείο της αρχιτεκτονικής της δημιουργούν ένα απίστευτα σαγηνευτικό σκηνικό που σε αφήνει άφωνο. Σε μια έκταση περίπου 10.000 τετραγωνικών μέτρων, έχουμε μια κολοσσιαία κατασκευή ορθογώνιου σχήματος με μήκος 140 μέτρα και πλάτος 70 μέτρα. Με χωρητικότητα αποθήκευσης νερού 80.000 τόνων, η Κινστέρνα ξεχωρίζει με περισσότερα υποστηρικτικά στοιχεία σε σύγκριση με άλλες υπόγειες δεξαμενές.
Στη δεξαμενή υπάρχουν 336 κίονες, ύψους 9 μέτρων, σε διαστήματα 4,80 μέτρων, σχηματίζοντας 12 σειρές, σκαλισμένοι από διάφορα είδη μαρμάρου. Τα κιονόκρανα των κιόνων παρουσιάζουν διαφορετικά χαρακτηριστικά. Κάποιες αντανακλούν το «κορινθιακό» στυλ, ενώ άλλες ξεχωρίζουν με απλά και λιτά κιονόκρανα. Εκτός από μερικές από τις κολώνες με γωνιώδη ή αυλακωτά σχήματα, οι περισσότερες από αυτές παρατηρούνται κυλινδρικές.
Μετά την κατάκτηση της πόλης από τους Οθωμανούς, φαίνεται πως χάθηκε η γνώση για την κινστέρνα, καθώς οι ντόπιοι δεν γνώριζαν την ύπαρξη της. Ανακαλύφθηκε αρκετά αργότερα από τον Pierre Gilles (1490 – 1555), έναν Γάλλο περιηγητή, τοπογράφο και μεταφραστή, κατά την περιήγησή του στην Κωνσταντινούπολη περίπου στα μέσα του 16ου αιώνα. Ο Gilles περιγράφει πως οι κάτοικοι δεν ήξεραν ότι υπήρχε εκεί μια δεξαμενή, παρ’ όλο που αντλούσαν νερό και έπιαναν ψάρια ρίχνοντας κουβάδες στα υπόγεια των σπιτιών τους.
Εντυπωσιακές είναι οι κεφαλές Μέδουσας, που χρησιμοποιούνται ως βάσεις κιόνων. Βρίσκονται τοποθετημένες οριζόντια στο δυτικό τμήμα και ανάποδα στο ανατολικό τμήμα του. Αυτές οι μυστηριώδεις κεφαλές Μέδουσας, θεωρούνται ένα από τα πιο εξαιρετικά παραδείγματα ρωμαϊκής γλυπτικής, αφήνοντας άφωνους τους επισκέπτες. Δεν είναι τυχαίο ότι έχουν γίνει θέμα πολλών θρύλων, δοξασιών.
Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, η Μέδουσα ήταν μια Γοργόνα που όποιος την κοιτούσε αμέσως μεταμορφωνόταν σε πέτρα. Σύμφωνα με την παράδοση, η τοποθέτησή τους σε αυτό το κτήριο, με αυτόν τον τρόπο (ανάποδα και πλάγια), είχε ως στόχο την ακύρωση αυτής της ικανότητάς σε όποιον τις κοιτούσε.
Η χρήση της σε δημόσια έργα, όπως οι κινστέρνες, είχε αποτροπαϊκό (προστατευτικό) χαρακτήρα, ξορκίζοντας το κακό. Από την άλλη υπάρχει και μια πιο απλή, πρακτική εξήγηση, ότι με τις μέδουσες τρόμαζαν οι επίδοξοι ληστές. Όπως και να έχει, αυτά τα πλάσματα προκαλούσαν και προκαλούν ακόμη και σήμερα δέος και θαυμασμό…
Σήμερα αυτό το υπέροχο κτίριο λειτουργεί ως μουσείο, ενώ παράλληλα φιλοξενεί προσωρινές εκθέσεις, παραστάσεις σύγχρονης τέχνης, πολιτιστικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις. Αλλά και λόγω της εξαιρετικής ακουστικής του χώρου πραγματοποιούνται συναυλίες και κοντσέρτα.
Το μόνο αρνητικό της επίσκεψης είναι το εισιτήριο που θεωρώ είναι τσιμπημένο, αλλά αν κάπου πρέπει να πας στην Κωνσταντινούπολη είναι σε αυτό το μυστηριώδες μέρος. Κλείσε online τη θέση σου για να μην περιμένεις σε ουρές γιατί είναι μεγάλες!
Ακολουθεί ένα βίντεο με στιγμές μου στο χώρο:
