φιλοσοφία – RoadArtist.gr https://roadartist.gr Culture, travel and stories Fri, 20 Mar 2026 12:20:46 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.9.4 https://roadartist.gr/wp-content/uploads/2024/04/cropped-roadartist-in-athens-32x32.jpg φιλοσοφία – RoadArtist.gr https://roadartist.gr 32 32 Κραταιά ως θάνατος αγάπη* https://roadartist.gr/2020/11/%ce%ba%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%b1%ce%b9%ce%ac-%cf%89%cf%82-%ce%b8%ce%ac%ce%bd%ce%b1%cf%84%ce%bf%cf%82-%ce%b1%ce%b3%ce%ac%cf%80%ce%b7/ https://roadartist.gr/2020/11/%ce%ba%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%b1%ce%b9%ce%ac-%cf%89%cf%82-%ce%b8%ce%ac%ce%bd%ce%b1%cf%84%ce%bf%cf%82-%ce%b1%ce%b3%ce%ac%cf%80%ce%b7/#respond Wed, 11 Nov 2020 22:00:00 +0000 https://roadartist.gr/?p=712 «Είμαστε φτιαγμένοι από τα υλικά των ονείρων 
και ύπνος κυκλώνει τη σύντομη ύπαρξή μας. 
Γιατί όλα τα υλικά αέρας είναι.» 
(Τρικυμία, Ο.Σαίξπηρ, Πράξη Δ)
 
Τις προηγούμενες μέρες στράφηκα σε βιβλιογραφία διαβασμένη χρόνια πριν, σχετικά με το πώς αντιμετώπιζαν οι άνθρωποι το μυστήριο του θανάτου από καταβολής του κόσμου. Από την αρχαία εγγύς Ανατολή (Σουμέριοι, Ακκάδιοι, Βαβυλώνιοι, Ασσύριοι, Αιγύπτιοι), τους Κέλτες και τη γιορτή του θανάτου, τους αρχαίους Έλληνες. Είναι εντυπωσιακό το πώς οι αρχαίοι πολιτισμοί προσπάθησαν να αποδεχτούν, να ερευνήσουν και να ερμηνεύσουν το θάνατο με τη φιλοσοφία, αναζητώντας απαντήσεις.
 
Έπειτα έτυχε να διαβάσω ότι επιστήμονες κάνουν έρευνες για να βρουν το ελιξίριο της ζωής, ώστε να ζούμε έως εκατόν πενήντα χρόνια.   Ο σύγχρονος άνθρωπος προσπαθεί να νικήσει το θάνατο, με το να επιμηκύνει περισσότερο τη ζωή. Δεν αναζητά πια απαντήσεις για το μετέπειτα, μοιάζει να εθελοτυφλεί. Και όμως ο θάνατος είναι το μόνο βέβαιο στη ζωή.

Σήμερα η μεγάλη δύναμη είναι η τεχνολογία και η επιστήμη. Οι απαντήσεις για θεμελιώδη ερωτήματα της ύπαρξης, παραμένουν οι ίδιες με όσες είχαν δοθεί στην αρχαιότητα. Καμία νέα προσέγγιση δεν έχουμε κάνει σε αυτά τα ερωτήματα. Σε εκείνα τα κείμενα αναζητούμε απαντήσεις ή δε ψάχνουμε καν απαντήσεις. Τις θάβουμε. Είμαστε ανάπηροι πνευματικά. Θεωρούμε άβολο ή άσκοπο να προβληματιστούμε, να φιλοσοφήσουμε, χαμένο χρόνο, ίσως πολυτέλεια.

Δε αγγίζουμε το θέμα. Είναι ο μεγάλος φόβος, η αχίλλειος πτέρνα του σύγχρονου ανθρώπου.

Πεθαίνουμε, χανόμαστε ως σώματα από αυτό τον κόσμο. Δεν γνωρίζουμε τι μπορεί να ακολουθεί. Κάνουμε παιδιά για να νικήσουμε το θάνατο. Σκοτωνόμαστε μεταξύ μας για να επικρατήσει ο ένας περισσότερο του άλλου. Αγαπημένοι χάνονται και μένουν πίσω τα ρούχα τους, τα αγαπημένα τους πράγματα. Το αποδεχόμαστε, συνεχίζουμε, αποδεικνύοντας τη δύναμη του ανθρώπου, αλλά ταυτόχρονα και την ανημποριά του. Όσο και αν η επιστήμη προχωρά, δε θα νικήσει ποτέ τη δύναμη της φύσης.
Ο θάνατος είναι η απόλυτη δημοκρατία που μας εξισώνει όλους. Όλοι θα χαθούμε και εσύ που με διαβάζεις, και εγώ που γράφω. Για την ακρίβεια από καθαρή τύχη είμαστε εδώ. Τίποτα δεν είναι δεδομένο. Και όμως αναλωνόμαστε σε ματαιοδοξίες, τι νόημα έχουν;
Κραταιά ως θάνατος αγάπη*

Αν κάπου υπάρχει μια απάντηση για τη ζωή και το θάνατο είναι στη φύση. Στα σπαρτά, στα λουλούδια, στα δέντρα. Στο τέλος που σηματοδοτεί την αρχή. Όλα γεννιούνται και πεθαίνουν, και ο άνθρωπος ως κομμάτι αυτής της φύσης ακολουθεί τον κύκλο της. Επιστρέφει στο χώμα, του δίνει τα συστατικά του και ενώνεται μαζί της.  Η επαφή με τη φύση απελευθερώνει. 

Τα ψηλά δέντρα, ζούνε περισσότερα χρόνια από εμάς, ψηλώνουν τόσο που ίσα τα φτάνει το μάτι του ανθρώπου. Τα υπεραιωνόβια ζωντανά βουνά που μιλάνε στη δική τους γλώσσα, ανασαίνουν και δίνουν πνοή σε όλους εμάς και αντί να τα ευγνωμονούμε, τα καίμε. Υπάρχουν σήμερα παιδιά στο δυτικό κόσμο που δεν τα έχουν αγγίξει ποτέ. 

Αν δεν υπήρχε ο θάνατος, τι θα κάναμε; Θα γράφαμε; Θα διαβάζαμε; Θα ζούσαμε με πάθος;   Από την άλλη, πώς γίνεται να μην είμαστε συμπονετικοί, να γινόμαστε ανταγωνιστικοί, να “πεθαίνουμε” για την επιβίωση και εντέλει να μη ζούμε; Πόσο τραγικά αστείοι θα μοιάζουμε αν μας παρατηρεί κάποιος από απόσταση.
 

Νομίζω ότι η ζωή κρύβει φοβερά μυστήρια, που αδυνατούμε να τα διανοηθούμε.  Ο θάνατος δεν εκμηδενίζει, τονίζει την αξία της αγάπης. Αν κάτι είναι τόσο δυνατό όσο ο θάνατος, αυτό είναι η αγάπη. Η αγάπη προς τη φύση, τον εαυτό μας, τα ζώα, τον άλλο. Δεν είναι η τεχνολογία, απόδειξη ανωτερότητας. Όσο εθελοτυφλούμε και χάνουμε την ουσία της ζωής, όσο καταστρέφουμε τη φύση, όσο πονάμε τους άλλους, όσο δεν αντιλαμβανόμαστε ότι όλα τελειώνουν σε μια στιγμή, είμαστε ήδη νεκροί. 

12/11/2020, ένας μήνας μετά παραμένει * δυνατή σαν το θάνατο η αγάπη 

Κραταιά ως θάνατος αγάπη*

*Από το “Άσμα Ασμάτων” του Σολομώντα.

Μετάφραση: Γιώργος Σεφέρης
]]> https://roadartist.gr/2020/11/%ce%ba%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%b1%ce%b9%ce%ac-%cf%89%cf%82-%ce%b8%ce%ac%ce%bd%ce%b1%cf%84%ce%bf%cf%82-%ce%b1%ce%b3%ce%ac%cf%80%ce%b7/feed/ 0 περίπατος στο Λύκειο του Αριστοτέλη https://roadartist.gr/2017/12/%cf%80%ce%b5%cf%81%ce%af%cf%80%ce%b1%cf%84%ce%bf%cf%82-%cf%83%cf%84%ce%bf-%ce%bb%cf%8d%ce%ba%ce%b5%ce%b9%ce%bf-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%b1%cf%81%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%84%ce%ad%ce%bb%ce%b7/ https://roadartist.gr/2017/12/%cf%80%ce%b5%cf%81%ce%af%cf%80%ce%b1%cf%84%ce%bf%cf%82-%cf%83%cf%84%ce%bf-%ce%bb%cf%8d%ce%ba%ce%b5%ce%b9%ce%bf-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%b1%cf%81%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%84%ce%ad%ce%bb%ce%b7/#respond Sun, 03 Dec 2017 07:30:00 +0000 https://roadartist.gr/?p=811
Περίπατος στο Λύκειο του Αριστοτέλη και τελικά όσο γνωρίζεις αυτή την πόλη, τόσο περισσότερο την αγαπάς! Η Αθήνα έχει ανεξάντλητους θησαυρούς, αυτό που της λείπει είναι η αγάπη και ο σεβασμός από εκείνους που την κατοικούν, από εμάς.  
Λίγες μέρες πριν, ξεναγήθηκα στον αρχαιολογικό τόπο του Λυκείου Αριστοτέλη. Βρίσκεται στη Ρηγίλλης, δίπλα από το Βυζαντινό Μουσείο και το Ωδείο Αθηνών. Πρόκειται για ένα εξαιρετικό χώρο για χαλάρωση, ενδοσκόπηση και περίπατο. Φυσικά ένας χώρος εξαιρετικά σημαντικός από αρχαιολογική άποψη. Ενημερωτικές πινακίδες πληροφορούν τους επισκέπτες για την ιστορία και τη λειτουργία του.
Το Λύκειο ήταν ένα από τα τρία αρχαιότερα γυμνάσια της Αθήνας, μαζί με αυτό της Ακαδημίας Πλάτωνος και του Κυνοσάργους. Περιδιαβαίνοντας το χώρο, ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να αντιληφθεί διαφορετικά την πόλη, να «ξαναδεί» το κομμάτι αυτό του πολεοδομικού ιστού με διαφορετική οπτική.

Τα «ταπεινά» αλλά τόσο σημαντικά μνημεία, πρόκειται για τμήματα της παλαίστρας του γυμνασίου από τη φάση των ρωμαϊκών χρόνων, καθώς και δύο υποκαύστων, δεξαμενών, φρεατίου και πηγαδιού, που υπογραμμίζουν τη χρήση δωματίων. 

Ακριβώς σε αυτό το σημείο, εδώ στις παρυφές της αρχαίας Αθήνας, έξω από τα τείχη και την πύλη του Διοχάρους, το 335 π.Χ. ιδρύθηκε η Περιπατητική Σχολή του Αριστοτέλη. Όπως μαρτυρείται από αρχαίους συγγραφείς (Πλούταρχος, Στράβων, Παυσανίας), το Λύκειο αποτελούσε μία ιδιαίτερα εκτεταμένη, κατάφυτη, περιοχή ανάμεσα σε δύο ποτάμια, τον Ηριδανό, προς βορρά, και τον Ιλισό, προς νότο. Σε αυτή την ειδυλλιακή ζώνη, με τα άφθονα νερά, εξασκούνταν οι Αθηναίοι οπλίτες και έφηβοι, εκπληρώνοντας τα στρατιωτικά τους καθήκοντα.   Στην περιοχή βρίσκονταν επίσης δύο ναοί, του Ηρακλή Παγκράτους και το ιερό του Λυκείου Απόλλωνος, από το οποίο ονομάστηκε και η Σχολή.
Εδώ λοιπόν δίδαξε ένα από τα πιο φωτεινά μυαλά που πέρασε ποτέ από την ανθρωπότητα, ο πολυεπιστήμων φιλόσοφος Αριστοτέλης, ο οποίος διακρινόταν για τη ρεαλιστική του σκέψη, τη μελέτη της γνώσης και τη δημιουργία ενός «καθολικού συστήματος», που εξηγούσε τον κόσμο μέσα από μια σφαιρική και εξαιρετικά πλούσια αντίληψη. Το έργο του, που θεωρείται ως το αποκορύφωμα της ελληνικής φιλοσοφίας, χρησιμοποιήθηκε ως τις μέρες μας ως ένα είδος «γενικής εγκυκλοπαίδειας».
Ο αρχαιολογικός χώρος του Λυκείου του Αριστοτέλη άνοιξε το 2014, με πολλές προοπτικές και περγαμηνές ώστε να ενταχθεί δυναμικά στους πολιτιστικούς προορισμούς για τους Αθηναίους και για τους τουρίστες επισκέπτες της πόλης. Δυστυχώς σήμερα 2017, παραμένει κλειστός, λειτουργεί μόνο κατά τους θερινούς μήνες. Τους λόγους μπορείτε να τους φανταστείτε…
]]> https://roadartist.gr/2017/12/%cf%80%ce%b5%cf%81%ce%af%cf%80%ce%b1%cf%84%ce%bf%cf%82-%cf%83%cf%84%ce%bf-%ce%bb%cf%8d%ce%ba%ce%b5%ce%b9%ce%bf-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%b1%cf%81%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%84%ce%ad%ce%bb%ce%b7/feed/ 0 Μνημείο Φιλοπάππου, Λόφος των Μουσών https://roadartist.gr/2016/03/%ce%bc%ce%bd%ce%b7%ce%bc%ce%b5%ce%af%ce%bf-%cf%86%ce%b9%ce%bb%ce%bf%cf%80%ce%ac%cf%80%cf%80%ce%bf%cf%85-%ce%bb%cf%8c%cf%86%ce%bf%cf%82-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%bc%ce%bf%cf%85%cf%83%cf%8e%ce%bd/ https://roadartist.gr/2016/03/%ce%bc%ce%bd%ce%b7%ce%bc%ce%b5%ce%af%ce%bf-%cf%86%ce%b9%ce%bb%ce%bf%cf%80%ce%ac%cf%80%cf%80%ce%bf%cf%85-%ce%bb%cf%8c%cf%86%ce%bf%cf%82-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%bc%ce%bf%cf%85%cf%83%cf%8e%ce%bd/#respond Mon, 07 Mar 2016 07:30:00 +0000 https://roadartist.gr/?p=886
Μνημείο Φιλοπάππου, Λόφος των Μουσών
Κάτι μέρες χειμώνα, που θύμιζαν όμως άνοιξη ή ακόμη καλοκαίρι…
 
Φτάσαμε στην κορυφή του Λόφου Φιλοπάππου…
Η Αθήνα από ψηλά έμοιαζε σαν ένα αεροδρόμιο, 
και αναρωτιόμουν πόσοι από τους κατοίκους αυτής της πόλης, 
θα εύχονταν με κάποιο τρόπο να εξυψωθούν, να εξιλεωθούν.
 
Δίπλα το Μνημείο Φιλοπάππου, νοτιοδυτικά της Ακρόπολης επί του ομώνυμου σήμερα, λόφου των Μουσών. Το 1957 σε αρχαιολογική έρευνα του μνημείου με παράλληλη ανασκαφή του χώρου από τον αρχιτέκτονα αρχαιολόγο Ιωάννη Τραυλό διαπιστώθηκε πως το μνημείο αυτό έφερε νεκρικό θάλαμο ύψους 9 μέτρων και εμβαδού 7Χ5 μέτρων. 
Η είσοδος στο θάλαμο γινόταν από σκάλα της νοτιοδυτικής πλευράς του μνημείου, απέναντι από την είσοδό του υπήρχε η σαρκοφάγος του Φιλοπάππου. Συνεπώς το μνημείο αυτό είχε το χαρακτήρα Μαυσωλείου και όχι απλού μνημείου, όπως καθιερώθηκε να λέγεται.
Από τις τέσσερις πλευρές του Μαυσωλείου σώζεται μόνο η βορειοανατολική, στην εξωτερική πλευρά της οποίας φέρεται φιλοτεχνημένη ανάγλυφα μια από τις σημαντικότερες στιγμές της ζωής του Φιλοπάππου, που ενταφιάσθηκε σ΄ αυτό, και που ήταν η ανακήρυξή του ως Ρωμαίος Ύπατος στις αρχές του 2ου αιώνα μ.Χ.
 
Όποιο σημείο του ορίζοντα να κοιτάξεις από αυτό το μέρος σε περικυκλώνει παντού ομορφιά. Μια ομορφιά που επανέρχεται από τους μακρινούς αιώνες. Διερωτώμαι πως είναι δυνατόν να ζεις σε αυτή την πόλη και να μην σε ελκύει η γνώση της ιστορίας, της φιλοσοφίας, να μη σε εμπνέει, όταν σε περιβάλλει παντού…  Είναι βέβαιο ότι δεν έχουμε ουσιαστική επαφή με την πόλη και τα μνημεία της. 
 
Θυμάμαι ένα βράδυ που είχε στο Ηρώδειο συναυλία αφιερωμένη στον Μάνο Χατζιδάκι. Οι μελωδίες ακούγονταν μέχρι και στο μνημείο Μουσών. Όμορφες βραδιές σε μια διχασμένη πόλη… 

Μνημείο Φιλοπάππου

]]> https://roadartist.gr/2016/03/%ce%bc%ce%bd%ce%b7%ce%bc%ce%b5%ce%af%ce%bf-%cf%86%ce%b9%ce%bb%ce%bf%cf%80%ce%ac%cf%80%cf%80%ce%bf%cf%85-%ce%bb%cf%8c%cf%86%ce%bf%cf%82-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%bc%ce%bf%cf%85%cf%83%cf%8e%ce%bd/feed/ 0 λίστα βιβλίων IV https://roadartist.gr/2014/12/%ce%bb%ce%af%cf%83%cf%84%ce%b1-%ce%b2%ce%b9%ce%b2%ce%bb%ce%af%cf%89%ce%bd-iv/ https://roadartist.gr/2014/12/%ce%bb%ce%af%cf%83%cf%84%ce%b1-%ce%b2%ce%b9%ce%b2%ce%bb%ce%af%cf%89%ce%bd-iv/#respond Sun, 14 Dec 2014 22:02:00 +0000 https://roadartist.gr/?p=960

Αυτή η λίστα αφορά αναγνώσεις του 2013, έπρεπε να είχε αναρτηθεί το Μάιο, όπως σας είχα υποσχεθεί. Κάλλιο αργά παρά ποτέ. Άργησα μα δεν ξέχασα. 🙂
Λοιπόν μετά από τις λίστες βιβλίων Ι, ΙΙ και ΙΙΙ, ας προχωρήσουμε στη λίστα βιβλίων IV, με σκοπό να επανορθώσω σε αυτές τις καθυστερημένες αναρτήσεις και να ακολουθήσει αργότερα λίστα με κάποια βιβλία που επέλεξα να διαβάσω τούτο το χρόνο που σε λίγο τελειώνει. Γνωρίζω ότι κάποιους σας ενδιαφέρουν αυτές οι αναρτήσεις… Είναι συνοπτικές, παραπέμπουν σε παρουσιάσεις δίπλα από κάθε τίτλο ή υπάρχουν εντυπώσεις για βιβλία που δεν αναφέρθηκα με ξεχωριστές αναρτήσεις. 


Λίστα βιβλίων IV

1) Βιρτζίνια Γουλφ, Στο Φάρο, μτφ Α. Μπερλή, Κρύσταλλο



Από τα αγαπημένα βιβλία. Από τις πιο αγαπημένες μου συγγραφείς. 
Αφιέρωμα στο έργο και στη ζωή της Γούλφ, με πληροφορίες και αποσπάσματα που έχω ξεχωρίσει από βιβλία της, μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

2) Βιρτζίνια Γουλφ, Ορλάντο, Αστάρτη



Η πρώτη λίστα συμπεριλάμβανε ένα ακόμη βιβλίο της Βιρτζίνια Γούλφ, το “Ένα δικό σου δωμάτιο”, εκδ. Οδυσσέας: περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

3) Π. Κονδύλης, Η παρακμή του αστικού πολιτισμού, από τη μοντέρνα στη μεταμοντέρνα εποχή και από το φιλελευθερισμό στη μαζική δημοκρατία, Θεμέλιο.

Σπουδαίο βιβλίο, σπουδαίος ο Παναγιώτης Κονδύλης… Αξίζει οπωσδήποτε να αφιερώσετε το χρόνο να διαβάσετε το συγκεκριμένο βιβλίο του.

4) Π. Παπακωνσταντίνου, Το χρυσό παραπέτασμα, η γέννηση του ολοκληρωτικού καπιταλισμού, Λιβάνη
Δε διάβασα κάτι καινούργιο. Αυτό δε σημαίνει πως δεν έχει να πει πράγματα για την κρίση που βιώνουμε. Ο Πέτρος Παπακωνσταντίνου έχει ένα ευρύ πεδίο γνώσεων.

5) Ζυράννα Ζατέλη, Ηδονή στον κρόταφο, Εκδ. Καστανιώτη, 2011.
Μου άρεσε πολύ το συγκεκριμένο βιβλίο από τη Ζυράννα Ζατέλη, το διάβασα μέσα σε λίγες ώρες. Έχει παρουσιαστεί σε ανάρτηση στο blog την οποία μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

6) Χερμαν Εσσε, Σινταρτα, Ζαχαρόπουλος

Ένα κλασικό βιβλίο, θρύλος.
7) Μιτς Άλμπομ, Το μεγαλύτερο μάθημα της ζωής, Ωκεανίδα



Αν δεν κάνω λάθος πρέπει η Sue Bookworm να μου είχε μιλήσει για αυτό το βιβλίο. Το οποίο αναζήτησα και το διάβασα μέσα σε μια μέρα. Γεμάτο με μηνύματα ζωής…


8) Cynthia Kersey, Ακατανίκητοι



Το επέλεξα τυχαία, ψάχνοντας κάποιο απόγευμα σε μια φιλική βιβλιοθήκη. Το εξώφυλλο έγραφε για “45 δυνατές ιστορίες επιμονής και θριάμβου από ανθρώπους ακριβώς σαν κι εσάς“, με παρακίνησε, το διάβασα και ήταν καλό!



9) Ken Robinson, The Element. How finding your passion changes everything
Εξαιρετικό βιβλίο από τον Ken Robinson, συγγραφέα και σύμβουλο σε θέματα εκπαίδευσης και καλλιτεχνικής παιδείας, εδώ μπορείτε να ρίξετε μια ματιά στο blog του : sirkenrobinson.com.

10) Γιώργος Χειμωνάς, Ποιόν φοβάται η Βιρτζίνια Γουλφ, Εκδ. Καστανιώτη
Ο σπουδαίος Γιώργος Χειμωνάς. Είχε αναρτηθεί στο blog, ένα εξαιρετικό απόσπασμα από αυτό το βιβλίο το οποίο μπορείτε να διαβάσετε κλικάροντας εδώ.

11) Μάνος Χατζιδάκις, Τα σχόλια του Τρίτου, Εξάντας
Τα σχόλια του Χατζιδάκι συγκεντρωμένα σε ένα βιβλίο. Κατά καιρούς έχω αναρτήσει αρκετά πράγματα για το Μάνο Χατζιδάκι. Ένα απόσπασμα από τα σχόλια του Τρίτου: όπως είχε αναρτηθεί στο blog.

12) Φ. Τσαλίκογλου, Το χάρισμα της Βέρθας, Καστανιώτη
Έχει ανέβει ένα απόσπασμα από το συγκεκριμένο βιβλίο στο blog.

13) Γιώργος Μητάς, Ιστορίες του Χάλ, Κίχλη
Ένα βιβλίο με υπέροχα διηγήματα που δωρίζω ή προτείνω συχνά να διαβαστεί σε φίλους… Εδώ σχετική ανάρτηση αφιερωμένη στο βιβλίο



14) Νίκη Αναστασέα, Πολύ χιόνι μπροστά στο σπίτι, Πόλις



To συγκεκριμένο βιβλίο κέρδισε το Βραβείο Μυθιστορήματος του Περιοδικού “Ο Αναγνώστης”. 



15) Γ. Γραμματικάκης, Ένας αστρολάβος του Ουρανού και της Ζωής, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2013, Γ’έκδοση
Είχε ανέβει αφιερωμένη ανάρτηση για αυτό το βιβλίο στο blog, την οποία μπορείτε να διαβάσετε εδώ. 

16) Robin S. Sharma, Ο μοναχός που πούλησε τη Ferrari του, Διόπτρα
Αυτό το βιβλίο έφτασε τυχαία στα χέρια μου. Αξίζει σίγουρα για το είδος του…

17) Ραιημόν Κενώ, Ασκήσεις ύφους, μετάφραση Αχιλ. Κυριακίδης, Ύψιλον, 1984

18) Ενρικε Βιλα-Ματας, Το Παρίσι δεν τελειώνει ποτέ, Καστανιώτη
Ιδιαίτερο βιβλίο. Το διάβασα το καλοκαίρι του 2013, έχει ανέβει παρουσίαση στο blog, την οποία μπορείτε να τη διαβάσετε : κλικάροντας εδώ. 

19) Οκτάβιο Παζ, Η πέτρα του ήλιου & άλλα ποιήματα, μτφ Τ. Δενέγρης, Ίκαρος
Όπως πάντα ξεχωριστές επιλογές από τις εκδόσεις Ίκαρος. Διάβασα αυτό το βιβλίο με την ποίηση του Οκτάβιο Παζ το καλοκαίρι του 2013, δίπλα στη θάλασσα. Ήθελα να φτιάξω μια σχετική ανάρτηση, η οποία τελικά δεν ανέβηκε ποτέ. Οι ιδέες για μοιράσματα δε σταματούν, αντίθετα υπάρχουν αρκετές που μένουν ανεκπλήρωτες…

20) Pedro Mairal, Η χρονιά της ερήμου, μτφ. Β. Κνητου, Πόλις
Ένα από τα πρώτα βιβλία είχα διαβάσει το καλοκαίρι του 2013. Μπορείς να διαβάσεις την αφιερωμένη ανάρτηση για αυτό το βιβλίο: κλικάροντας εδώ.

21) Βαν Γκογκ, Γράμματα στον αδελφό του Θεόδωρο, εκδ. Γκοβόστη 
Ένα βιβλίο που αξίζει να διαβάσουν όλοι, φιλότεχνοι και μη… Μπορείς να διαβάσεις τη σχετική παρουσίαση με αποσπάσματα κλικάροντας εδώ

22) Marguerite Yourcenar, Ανδριανού Απομνημονεύματα, μτφ. Ι. Χατζηνικολή, Χατζηνικολή
Εξαιρετικό βιβλίο από κάθε άποψη, έχει παρουσιαστεί μια αφιερωμένη σχετική ανάρτηση, την οποία μπορείς να διαβάσεις: κλικάροντας εδώ.


23) Μίνως Ευσταθιάδης & Κάτριν Λίγκμαν, Το γεύμα, δήγμα/θέατρο, Εκδόσεις Ευρασία
Θεατρικό έργο, διάβασε την σχετική ανάρτηση :

κλικάροντας εδώ.

 


24) Παρασκευάς Ακαμάτης, Ζωνιανά Gold, Εκδόσεις Ωκεανίδα, 2013
Έχει ανέβει παρουσίαση για το συγκεκριμένο βιβλίο, την οποία μπορείς να διαβάσεις :
κλικάροντας εδώ
 

25) David
Molden and Pat Hutchinson, Εξαιρετικό NLP, economia.

26) Χρήστος Οικονόμου, Κάτι θα γίνει, θα δεις, Πόλις, 2010
Ένα βιβλίο που θα μείνει κλασσικό, το οποίο επίσης προτείνω σε φίλους. Έχει παρουσιαστεί σε ανάρτηση, μπορείς να τη διαβάσεις : κλικάροντας εδώ

27) Nicholas Christakis, James Flowler, Συνδεδεμένοι, Κάτοπτρο
Μελέτη για το πώς τα κοινωνικά δίκτυα επηρεάζουν κάθε πλευρά της ζωής. Μπορείς να διαβάσεις τη σχετική παρουσίαση για αυτό το βιβλίο, κλικάροντας εδώ

28) Μαικλ Τζ.
Γκελμπι, Σκέψου όπως ο Λεονάρντο ντα
Βίντσι. Τα μυστικά μιας μεγαλοφυΐας, μτφ. Άννα Σπέρτου, Εκδ. Κέδρος.
Έχει ανέβει σχετική ανάρτηση για το συγκεκριμένο βιβλίο, μπορείς να τη διαβάσεις: κλικάροντας εδώ.

* Τα παραπάνω είναι κάποια από τα βιβλία που διάβασα μέσα στο 2013 και αποτελεί συνέχεια της λίστας ΙΙΙ. Καθυστέρησα να την ανεβάσω. Εννοείται ότι οι αναγνώσεις συνεχίστηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια του 2014, οπότε με το νέο χρόνο θα δημοσιευθεί λίστα με κάποιες συγκεντρωμένες επιλογές. Ελπίζω να μη το αμελήσω πάλι. Εσείς κυρίως μη ξεχνάτε: η ανάγνωση βιβλίων είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους για να ταξιδεύεις, να μορφώνεσαι, να νιώθεις αληθινά πλούσιος, να ζεις πολλές ζωές… 
]]> https://roadartist.gr/2014/12/%ce%bb%ce%af%cf%83%cf%84%ce%b1-%ce%b2%ce%b9%ce%b2%ce%bb%ce%af%cf%89%ce%bd-iv/feed/ 0 ‘A Thousand Doors’ στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη σε συνεργασία με τη Whitechapel Gallery https://roadartist.gr/2014/06/a-thousand-doors-%cf%83%cf%84%ce%b7-%ce%b3%ce%b5%ce%bd%ce%bd%ce%ac%ce%b4%ce%b5%ce%b9%ce%bf-%ce%b2%ce%b9%ce%b2%ce%bb%ce%b9%ce%bf%ce%b8%ce%ae%ce%ba%ce%b7-%cf%83%ce%b5-%cf%83%cf%85/ https://roadartist.gr/2014/06/a-thousand-doors-%cf%83%cf%84%ce%b7-%ce%b3%ce%b5%ce%bd%ce%bd%ce%ac%ce%b4%ce%b5%ce%b9%ce%bf-%ce%b2%ce%b9%ce%b2%ce%bb%ce%b9%ce%bf%ce%b8%ce%ae%ce%ba%ce%b7-%cf%83%ce%b5-%cf%83%cf%85/#respond Sun, 22 Jun 2014 21:00:00 +0000 https://roadartist.gr/?p=993
Πριν λίγες μέρες βρέθηκα στην εξαιρετικά ενδιαφέρουσα έκθεση “A Thousand Doors”, που παρουσιάζεται στους χώρους της Γενναδείου Βιβλιοθήκης.
Κάθε έργο της έκθεσης έχει τη δική του σημασία, το δικό του μήνυμα που ο κάθε καλλιτέχνης επιθυμεί να περάσει στο κοινό… 
Κάθε έργο όμως δημιουργεί κάποια μοναδικά συναισθήματα σε κάθε επισκέπτη, 
αναλόγως την ιδιοσυγκρασία του, τον τρόπο σκέψης και αντίληψης του, το κατά πόσο αφήνεται σε κάθε μια δημιουργία…
Ο εσωτερικός χώρος της Γενναδείου Βιβλιοθήκης.
Στο κεντρικό αναγνωστήριο της βιβλιοθήκης, έχει εγκατασταθεί ένα εντυπωσιακό έργο, το οποίο αιωρείται πάνω από τα κεφάλια των αναγνωστών. Ένα μεταλλικό πλέγμα σε σχήμα λαβυρίνθου, που λειτουργεί σαν μια τρισδιάστατη “απαγγελία” ποιητικών στίχων. 
 
Αποτελεί δημιουργία του Γερμανού καλλιτέχνη Herold. Διακόπτει τη μελέτη των αναγνωστών, αποσπά από τη συγκέντρωση, τους προσκαλεί σε διάλειμμα, να κοιτάξουν ψηλά, να αφήσουν το μυαλό να πλανηθεί σε έναν λαβύρινθο τέχνης, φιλοσοφίας, ιστορίας, λογοτεχνίας και ποίησης. 
Η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, άνοιξε τις πύλες της το 1926 για να στεγάσει τη σημαντική δωρεά 26.000 τόμων βιβλίων του βιβλιόφιλου Ιωάννη Γεννάδιου.
 
Σήμερα κατέχει μία μοναδική ερευνητική συλλογή, η οποία περιλαμβάνει περισσότερους από 120.000 τόμους βιβλίων και σπάνιες βιβλιοδεσίες, αρχεία, χειρόγραφα και έργα τέχνης που αναφέρονται στην ελληνική παράδοση και τους γείτονες πολιτισμούς.
Η Βιβλιοθήκη στεγάζεται σε ένα κτήριο ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής σημασίας, απέναντι από τις κεντρικές κτηριακές εγκαταστάσεις της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών. 
 
Έχει αναδειχθεί σε ένα διεθνώς αναγνωρισμένο κέντρο μελέτης της ελληνικής ιστορίας, λογοτεχνίας και τέχνης από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή. Συμμετέχει επίσης σε ερευνητικά προγράμματα καθώς και σε προγράμματα ψηφιοποίησης. 
Όλα τα έργα της έκθεσης έχουν τοποθετηθεί στους υπέροχους εξωτερικούς και στους εσωτερικούς χώρους της Γενναδείου. 
Σχετικά με την “ιστορία”, το σενάριο κάθε έργου, το τι μηνύματα περνά, 
σας το αφήνω να το γνωρίσετε οι ίδιοι… 
Ιωάννης Γεννάδιος
Πρώτο βιβλίο επισκεπτών…
Ένα μοναδικό πάντρεμα των παλιών εκθεμάτων με τη σύγχρονη τέχνη…
…πληκτρολογώντας σκέψεις στη γραφομηχανή…
Μια αναφορά στο παραπάνω κομμάτι της έκθεσης, όπου η Ringborg παρουσιάζει βιβλία που δεν έχουν ζητηθεί από τους χρήστες της Γενναδείου εδώ και μια σχεδόν δεκαετία. Το έργο εγείρει ερωτήματα γύρω από τη θεματολογία που ενδέχεται να απασχολεί τη σύγχρονη συνείδηση, παράλληλα εκθέτει όλα εκείνα που αφήνουμε να μας διαφύγουν…  
γλυπτά και στον κήπο…
Αγέλη αλόγων… 
Σκηνή από το ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ “Toute la memoire du monde – Alles Wissen dieser Welt“, 2005, που προβάλλεται στην έκθεση.
Συμπαγείς στοίβες βιβλίων κρύβουν τα παράθυρα του νεοκλασικού κτηρίου που στεγάζει τη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη. Τα βιβλία αυτά, που ο Γιάννης Κουνέλλης συνέλεξε σε κάθε γωνιά της Αθήνας, καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα γλωσσών, ιστορικών περιόδων και θεμάτων… Εντυπωσιακό έργο, ποικίλλων συμβολισμών. 
Λειτουργεί ως υπόμνηση της απεραντοσύνης του έντυπου λόγου….
Ολοκληρώνοντας την επίσκεψη μας στην έκθεση, ο περίπατος στον κήπο της Γενναδείου, γεννά συναισθήματα και παράλληλες άπειρες σκέψεις…
 
Video: Behind the Exhibition “A Thousand Doors” at Gennadius Library
 

 

Η έκθεση “A Thousand Doors” διοργανώνεται σε συνεργασία του Οργανισµού Πολιτισµού και Ανάπτυξης ΝΕΟΝ µε τη Whitechapel Gallery του Λονδίνου. Πρόκειται για μια μεγάλη ομαδική έκθεση που αποτελείται από 30 έργα σύγχρονης τέχνης σηµαντικών Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών όπως οι Edward Allington, Matthew Barney, Christian Boltanski, Pavel Büchler, Michael Dean, Nina Fischer, Γιάννης Κουνέλλης κ.ά. Το σύνολο των έργων καλύπτει ποικίλα εκφραστικά µέσα, όπως βιντεοεγκαταστάσεις, ηχητικά έργα, γλυπτικές εγκαταστάσεις. 



Έως τις 30 Ιουνίου, με ελεύθερη είσοδο. Να μην τη χάσετε!

]]> https://roadartist.gr/2014/06/a-thousand-doors-%cf%83%cf%84%ce%b7-%ce%b3%ce%b5%ce%bd%ce%bd%ce%ac%ce%b4%ce%b5%ce%b9%ce%bf-%ce%b2%ce%b9%ce%b2%ce%bb%ce%b9%ce%bf%ce%b8%ce%ae%ce%ba%ce%b7-%cf%83%ce%b5-%cf%83%cf%85/feed/ 0 Κορνήλιος Καστοριάδης, Είμαστε υπεύθυνοι για την ιστορία μας, Εκδόσεις Πόλις https://roadartist.gr/2014/06/%ce%ba%ce%bf%cf%81%ce%bd%ce%ae%ce%bb%ce%b9%ce%bf%cf%82-%ce%ba%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%81%ce%b9%ce%ac%ce%b4%ce%b7%cf%82-%ce%b5%ce%af%ce%bc%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b5-%cf%85%cf%80%ce%b5%cf%8d%ce%b8/ https://roadartist.gr/2014/06/%ce%ba%ce%bf%cf%81%ce%bd%ce%ae%ce%bb%ce%b9%ce%bf%cf%82-%ce%ba%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%81%ce%b9%ce%ac%ce%b4%ce%b7%cf%82-%ce%b5%ce%af%ce%bc%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b5-%cf%85%cf%80%ce%b5%cf%8d%ce%b8/#respond Wed, 11 Jun 2014 21:12:00 +0000 https://roadartist.gr/?p=996
Κορνήλιος Καστοριάδης
Υστερόγραφο στην ασημαντότητα…*
“Απ’ όλα τα χαρακτηριστικά του σύγχρονου κόσμου – κρίσεις, αντιφάσεις, αντιθέσεις, τομές -, εκείνο που με εντυπωσιάζει περισσότερο είναι η ασημαντότητα. Ας πάρουμε τη διαμάχη ανάμεσα στη Δεξιά και την Αριστερά. Στις ημέρες μας έχει χάσει το νόημα της. Όχι επειδή δεν υπάρχει υλικό, για να τροφοδοτηθεί μια πολιτική διαμάχη, και μάλιστα μια πολύ σοβαρή διαμάχη. Αλλά επειδή τόσο η Δεξιά όσο και η Αριστερά, λίγο έως πολύ, λένε τα ίδια πράγματα.
 
Στη Γαλλία το 1983 οι Σοσιαλιστές ακολούθησαν κάποια πολιτική. Μετά, ήρθε η Δεξιά με τον Μπαλλαντύρ και ακολούθησε την ίδια πολιτική. Μετά, ξανάρθαν οι Σοσιαλιστές με τον Μπερεγκοβουά και συνέχισαν την ίδια πολιτική. Μετά, ξανά η Δεξιά με τον Μπαλλαντύρ και ξανά η ίδια πολιτική. Μετά, ο Σιράκ κέρδισε τις εκλογές λέγοντας « εγώ θα κάνω κάτι άλλο » και, τελικά, έκανε κι αυτός τα ίδια.
 
Οι πολιτικοί είναι ανίσχυροι. Αυτό είναι βέβαιο. Το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να «πηγαίνουν με το ρεύμα», δηλαδή να εφαρμόζουν μια υπερ – φιλελεύθερη πολιτική, η οποία είναι της μόδας. Κατά τη γνώμη μου, δεν πρόκειται για πολιτικούς αλλά για μικροπολιτικούς που επιδίδονται σε ψηφοθηρία με οποιοδήποτε μέσον, με το marketing, κλπ. Ουσιαστικά, αυτοί οι άνθρωποι δεν έχουν κανένα πρόγραμμα. Στόχος τους είναι : είτε η παραμονή τους στην εξουσία, είτε η επιστροφή τους σ “ αυτήν. Και για να τον πετύχουν, είναι ικανοί για όλα. Ο Μπιλ Κλίντον, για παράδειγμα, στήριξε την προεκλογική του εκστρατεία αποκλειστικά και μόνον στις μετρήσεις · το επιτελείο του, σε κάθε περίπτωση, θεωρούσε ότι η επικρατούσα γνώμη μιας μέτρησης ταυτίζεται με την κοινή γνώμη…
 
Οπωσδήποτε, υπάρχει ενδογενής σχέση ανάμεσα στη μηδαμινή πολιτική αυτού του είδους – ουσιαστικά, πρόκειται για το μη γίγνεσθαι της πολιτικής – και στην ασημαντότητα που χαρακτηρίζει τους άλλους τομείς “την ασημαντότητα στις τέχνες, στη φιλοσοφία, στη λογοτεχνία. Είναι το πνεύμα του καιρού μας. Όλα συνεργούν προς αυτήν την κατεύθυνση, προς τα ίδια αποτελέσματα. Όλα οδηγούν στην ασημαντότητα. Περίεργο επάγγελμα η πολιτική, ακόμη κι αυτή εδώ η μηδαμινή πολιτική. Γιατί ; Διότι προϋποθέτει δύο ικανότητες που δεν συνδυάζονται μεταξύ τους.
 
Η πρώτη ικανότητα είναι η κατάκτηση της εξουσίας (μπορεί να έχει κανείς τις καλύτερες ιδέες, αλλά αυτό δεν χρησιμεύει, εάν δεν έχει κατακτήσει την εξουσία ). Η δεύτερη είναι, μετά την κατάκτηση της εξουσίας, να την αξιοποιήσει κανείς, δηλαδή να κυβερνήσει. Τίποτα όμως δεν εγγυάται ότι κάποιος που είναι ικανός να κυβερνήσει, είναι επίσης ικανός να ανέβει στην εξουσία. Στο παρελθόν, στις απόλυτες μοναρχίες, η άνοδος στην εξουσία προϋπέθετε να κολακεύει κανείς τον βασιλιά ή να είναι ευνοούμενος της Μαντάμ Πομπαντούρ. Σήμερα, στις ψευδο – δημοκρατίες μας, η άνοδος στην εξουσία προϋποθέτει να κολακεύει κανείς την κοινή γνώμη ή να έχει τηλεοπτική φωτογένεια.
 
Χρησιμοποίησα τον όρο «ψευδο – δημοκρατία», διότι ανέκαθεν πίστευα και πιστεύω ότι η λεγόμενη « αντιπροσωπευτική δημοκρατία » δεν είναι αληθινή δημοκρατία. Οι αντιπρόσωποι της ελάχιστα αντιπροσωπεύουν τους εκλογείς. Κατά κύριο λόγο, αντιπροσωπεύουν τον εαυτό τους, ιδιαίτερα συμφέροντα, λόμπυ, κ. λπ. Όταν λέμε ότι κάποιος με αντιπροσωπεύει για τέσσερα χρόνια, χωρίς να έχω τη δυνατότητα ανάκλησης του, αυτό σημαίνει ότι απεκδύομαι της κυριαρχίας μου. ( Ο Ζαν – Ζακ Ρουσσώ το έχει πολύ καλά διατυπώσει : «οι Άγγλοι νομίζουν ότι είναι ελεύθεροι, επειδή εκλέγουν τους αντιπροσώπους τους κάθε πέντε χρόνια, πλην όμως είναι ελεύθεροι μόνον μία ημέρα κάθε πέντε χρόνια – την ημέρα των εκλογών».) Το πρόβλημα δεν είναι μήπως στις εκλογές γίνει νοθεία και αλλοιωθούν τα αποτελέσματα. Αλλού έγκειται το πρόβλημα. Οι εκλογές είναι υπονομευμένες, διότι οι επιλογές των ψηφοφόρων έχουν καθοριστεί εκ των προτέρων. Θα σας θυμίσω μια φράση του Αριστοτέλη : «Ποιος είναι πολίτης ; Πολίτης είναι ο ικανός να κυβερνήσει και να κυβερνηθεί».
 
Στη Γαλλία, υπάρχουν τριάντα εκατομμύρια πολίτες. Γιατί δεν είναι ικανοί να κυβερνήσουν ; Διότι όλη η πολιτική ζωή στοχεύει ακριβώς στο να μη μαθαίνουν οι πολίτες πώς να κυβερνούν και, τελικά, να εμπιστεύονται στους ειδικούς το έργο της διακυβέρνησης. Υπάρχει δηλαδή μια αντι – πολιτική εκπαίδευση. Ενώ οι άνθρωποι έπρεπε να αναλαμβάνουν όλων των ειδών τις πολιτικές ευθύνες και να παίρνουν ανάλογες πρωτοβουλίες, τελικά, εθίζονται στο να ακολουθούν και να ψηφίζουν τις πολιτικές επιλογές που άλλοι τους παρουσιάζουν έτοιμες. Στις νεωτερικές κοινωνίες – ας πούμε από την εποχή της Αμερικανικής και της Γαλλικής Επανάστασης έως περίπου τον Β “ Παγκόσμιο Πόλεμο – υπήρχαν φλέγουσες κοινωνικές και πολιτικές συγκρούσεις. Αυτούς τους δύο αιώνες τους σημάδεψαν σημαντικοί αγώνες. Τότε, οι άνθρωποι έκαναν διαδηλώσεις. Όμως δεν διαδήλωναν απλώς για μια σιδηροδρομική γραμμή (χωρίς αυτό να είναι περιφρονητέο), αλλά για μεγάλα πολιτικά ιδεώδη. Τότε, οι άνθρωποι έκαναν απεργίες. Όμως δεν απεργούσαν απλώς για τα μικρά συντεχνιακά συμφέροντα τους, αλλά για μεγάλα ζητήματα που αφορούσαν όλους τους μισθωτούς.
 
Σήμερα, παρατηρείται σαφής υποχώρηση της πολιτικής δραστηριότητας. Όσο οι άνθρωποι εγκαταλείπουν την πολιτική δραστηριότητα και αποσύρονται στην ιδιωτική τους σφαίρα, τόσο οι γραφειοκράτες και οι μικροπολιτικοί προελαύνουν. Και οι τελευταίοι έχουν για δικαιολογία ότι «ο κόσμος δεν κάνει τίποτα… γι “ αυτόν τον λόγο αναλαμβάνουμε εμείς πρωτοβουλίες…». Με τη σειρά του ο κόσμος λέει ότι «δεν αξίζει τον κόπο να ανακατευόμαστε… φθάνουν τόσοι που ασχολούνται, στο κάτω – κάτω τι μπορούμε να κάνουμε εμείς ;…». Και έτσι δημιουργείται φαύλος κύκλος. Η υποχώρηση της πολιτικής δραστηριότητας συνδέεται και με την κατάρρευση των μεγάλων πολιτικών ιδεολογιών, είτε επαναστατικών είτε ρεφορμιστικών, οι οποίες ήθελαν πραγματικά να αλλάξουν την κοινωνία. Για χίλιους δυο λόγους, αυτές οι ιδεολογίες έχασαν το κύρος τους – έπαψαν να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των καιρών, στις προσδοκίες των ανθρώπων, στην κατάσταση της κοινωνίας, στην ιστορική εμπειρία.
 
Η κατάρρευση του κομμουνισμού και η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης είναι ένα κεφαλαιώδες γεγονός. Κατονομάστε μου όμως έστω έναν πολιτικό – για να μην πω πολιτικάντη – της Αριστεράς, ο οποίος πράγματι να συλλογίστηκε τι συνέβη και γιατί. Ποιος πολιτικός της Αριστεράς αποκόμισε κάποια διδάγματα από τα γεγονότα αυτά; Κι όμως η πορεία του κομμουνισμού – η πορεία προς τη θηριωδία, τον ολοκληρωτισμό, τα Γκουλάγκ έως την κατάρρευση – απαιτεί οπωσδήποτε πολύ βαθύ στοχασμό και συναγωγή συμπερασμάτων. Στοχασμό, για το τι ένα κίνημα – που θέλει να αλλάξει την κοινωνία – μπορεί ή δεν μπορεί, πρέπει ή δεν πρέπει, οφείλει ή δεν οφείλει να κάνει. Στην προκειμένη περίπτωση οι κύριοι της Αριστεράς παίρνουν ένα ολοστρόγγυλο μηδέν.
 
Πώς δημιουργείται, λοιπόν, ο καλός πολίτης ; Ποιες ιδιότητες πρέπει να διαθέτει ; Πρέπει να έχει γενικές ή ειδικές γνώσεις ; Και τελικά, ποιοι πολίτες πρέπει να κυβερνούν ; Αυτό το δίλημμα έχει τεθεί από τον Πλάτωνα. Ο Πλάτων έλεγε ότι οι φιλόσοφοι – αυτοί που έχουν γενική θεώρηση των πραγμάτων και είναι πάνω από τους ειδικούς – πρέπει να βασιλεύουν, δηλαδή να κυβερνούν. Η εναλλακτική λύση στις θέσεις του Πλάτωνος είναι η αθηναϊκή δημοκρατία.
 
Ας πάμε στην Αθήνα του 5 ου και 4 ου π. Χ. αιώνα. Για τους Αθηναίους εκείνης της εποχής κάθε πολίτης, ανεξαιρέτως κάθε πολίτης, είναι ικανός να κυβερνήσει ( θυμίζω ξανά τη διατύπωση του Αριστοτέλη : « πολίτης είναι ο ικανός να κυβερνήσει και να κυβερνηθεί »). Και πώς γίνεται αυτό ; Με κλήρωση ! Ρίχνουν κλήρο ! Γιατί ; Διότι πιστεύουν έμπρακτα ότι η πολιτική δεν είναι υπόθεση των ειδικών. Διότι πιστεύουν ότι δεν υπάρχει πολιτική επιστήμη. Υπάρχει μόνον γνώμη -» δόξα » στα αρχαία ελληνικά – περί της πολιτικής. Και θέλω να υπογραμμίσω ότι η ιδέα πως η πολιτική δεν αποτελεί υπόθεση των ειδικών και πως όλες οι γνώμες έχουν ίσην αξία, είναι η μόνη λογική δικαιολόγηση της αρχής της πλειοψηφίας.
 
Στην αρχαία Αθήνα, λοιπόν, τις πολιτικές αποφάσεις τις παίρνει ο λαός και όχι οι ειδικοί. Υπάρχουν όμως και εξειδικευμένες δραστηριότητες. Οι Αθηναίοι ασφαλώς δεν ήταν τρελοί να νομίζουν ότι τα ξέρουν όλα… Τι έκαναν, τότε, οι πολίτες της αρχαίας Αθήνας σε σχέση με αυτό το θέμα ; Πώς το αντιμετώπισαν ; Έκαναν κάτι πάρα πολύ ενδιαφέρον. Δημιούργησαν τις εκλογές. Σωστά ή λάθος, πάντως τις δημιούργησαν. Και αυτό είναι γεγονός ιστορικά τεκμηριωμένο.
 
Για τις εξειδικευμένες δραστηριότητες και μόνον γι “ αυτές – για την κατασκευή ναυπηγείων, για την ανέγερση ναών, για τη διεξαγωγή του. πολέμου – χρειάζονται οι ειδικοί ! Και αυτούς, τους ειδικούς, οι Αθηναίοι πολίτες τους εκλέγουν ! Να ποιο είναι το νόημα των εκλογών. Διότι εκλογές σημαίνει εκλογή των καλυτέρων. Αλλά πώς μπορεί να επιτευχθεί κάτι τέτοιο; Πώς επιτυγχάνεται η εκλογή των καλυτέρων ; Εδώ υπεισέρχεται ο όρος «εκπαίδευση του λαού». Ο λαός καλείται να επιλέξει, να εκλέξει. Οι Αθηναίοι, λοιπόν, εκλέγουν κάποιον για πρώτη φορά. Έστω ότι κάνουν λάθος. Έστω, ότι διαπιστώνουν, για παράδειγμα, πως ο Περικλής είναι ένας θλιβερός στρατηγός. Τι κάνουν σε μιαν τέτοια περίπτωση; Απλούστατα, δεν τον ξαναεκλέγουν ή τον ανακαλούν.
 
Όμως, προκειμένου να έχει ουσία η γνώμη – η « δόξα »- των πολιτών για τα κοινά, θα πρέπει να έχει καλλιεργηθεί. Αλλά με ποιον τρόπο καλλιεργούν τη « δόξα » τους τη σχετική με τη διακυβέρνηση οι Αθηναίοι πολίτες ; Μα βέβαια κυβερνώντας ! Ως εκ τούτου, η αθηναϊκή δημοκρατία – και αυτό είναι το σημαντικό αποτελεί μια υπόθεση εκπαίδευσης και αγωγής των πολιτών. ( Αυτή η καίριας σημασίας διάσταση, καθώς όλοι γνωρίζουμε, λείπει εντελώς σήμερα.) Πρόσφατα, ένα γαλλικό περιοδικό δημοσίευσε τα αποτελέσματα μιας έρευνας, σύμφωνα με την οποία το 60% των βουλευτών στη Γαλλία ομολογούν ότι δεν έχουν ιδέα από οικονομία ! Πρόκειται για τους βουλευτές, που αποφασίζουν να αυξηθούν ή να μειωθούν οι φόροι, που αποφασίζουν συνεχώς, ενώ δεν έχουν ιδέα από οικονομία… Τελικά, οι βουλευτές, όπως και οι υπουργοί, είναι υπόδουλοι των τεχνικών συμβούλων τους. Συμβουλεύονται τους δικούς τους ειδικούς, πλην όμως έχουν και οι ίδιοι προκαταλήψεις ή προτιμήσεις.
 
Εάν παρακολουθήσετε από κοντά τη λειτουργία μιας κυβέρνησης ή ενός μεγάλου γραφειοκρατικού μηχανισμού, θα διαπιστώσετε ότι οι κυβερνώντες και οι υπεύθυνοι εμπιστεύονται τους ειδικούς. Ωστόσο, επιλέγουν πάντα εκείνους τους ειδικούς που συμμερίζονται τις δικές τους απόψεις. Πάντα βρίσκεται ένας οικονομολόγος που θα πει « ναι, κύριε υπουργέ, όπως το λέτε πρέπει να γίνει ». Πάντα βρίσκεται ένας ειδικός για θέματα στρατιωτικά που θα πει « ναι, χρειάζεται πυρηνικός εξοπλισμός » ή « όχι, δεν χρειάζεται πυρηνικός εξοπλισμός » και ούτω καθεξής… Πρόκειται για ένα εντελώς ανόητο παιχνίδι, πλην όμως έτσι κυβερνόμαστε σήμερα.
 
Επανέρχομαι στο δίλημμα : « ο πολίτης πρέπει να έχει γενικές ή ειδικές γνώσεις ;». Η δική μου απάντηση : πρώτον, οι ειδικοί στην υπηρεσία των πολιτών και όχι στην υπηρεσία κάποιων πολιτικών δεύτερον, οι πολίτες κυβερνώντας μαθαίνουν να κυβερνούν… Αλλά, για να είναι σε θέση οι άνθρωποι να ασχοληθούν με τα κοινά, θα πρέπει να έχουν λάβει την ανάλογη παιδεία. Όμως, η σύγχρονη παιδεία δεν έχει απολύτως καμία σχέση με αυτό το αίτημα. Στο σχολείο, ουσιαστικά, παίρνουμε εξειδικευμένες γνώσεις.
 
Το σχολείο θα έπρεπε να είναι ιδιαιτέρως στραμμένο στα κοινά. Στο σχολείο θα έπρεπε να αναλύεται σε βάθος κάθε τι που αφορά τους οικονομικούς, τους κοινωνικούς και τους πολιτικούς μηχανισμούς. Θα έπρεπε να υπάρχουν μαθήματα πραγματικής ανατομίας της σύγχρονης κοινωνίας. Αλλά τι λέω τώρα… Εδώ τα σχολεία είναι ανίκανα να διδάξουν ακόμη και Ιστορία. Τα παιδιά βαριούνται στο μάθημα της Ιστορίας, ένα μάθημα που θα έπρεπε να είναι συναρπαστικό. Πολλά πράγματα πρέπει να αλλάξουν, εάν θέλουμε να μιλήσουμε για αληθινή εκπαιδευτική δραστηριότητα στο πολιτικό πεδίο. Κάτι τέτοιο, προϋποθέτει αλλαγή των θεσμών. Προϋποθέτει νέους θεσμούς που να επιτρέπουν – και όχι να αποτρέπουν, όπως οι σήμερον ισχύοντες – την ενεργό συμμετοχή των πολιτών στα κοινά.”

 

Απόσπασμα “Υστερόγραφο στην ασημαντότητα“* από το: Κορνήλιος Καστοριάδης, Είμαστε υπεύθυνοι για την ιστορία μας, Εκδόσεις Πόλις,  σ. 81-90.
* Τον Νοέμβριο του 1996, ο Κορνήλιος Καστοριάδης δέχτηκε τον δημοσιογράφο Ντανιέλ Μερμέ και συζήτησε μαζί του -με αφορμή το βιβλίο του Η άνοδος της ασημαντότητας (La montee de Γ insigni-Gance., εκδ. Seuil, 1996)- στο πλαίσιο της εκπομπής La-has si j’y suis του δημοσίου ραδιοφωνικού σταθμού France Inter. Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση. Τον Δεκέμβριο του 1997, η France Inter επανέλαβε την εκπομπή με θλιβερή αφορμή τον θάνατο του. Τις επόμενες ημέρες πολλοί ακροατές τηλεφωνούσαν στον σταθμό και ζητούσαν το “κείμενο της εκπομπής” το αίτημα τους ικανοποιήθηκε. Αυτή η ραδιοφωνική συζήτηση δημοσιεύτηκε, με μορφή ενιαίου κειμένου, στην Ελευθεροτυπία (20.7.1998) και έναν μήνα αργότερα στη Monde Diplomatique (Αύγουστος 1998), ενώ το φθινόπωρο του ίδιου έτους κυκλοφόρησε σε μια μικρή έκδοση με τίτλο Υστερόγραφο στην ασημαντότητα (Post-scriptum sur Γ insignifiance, εκδ. L’Aube, 1998).
]]> https://roadartist.gr/2014/06/%ce%ba%ce%bf%cf%81%ce%bd%ce%ae%ce%bb%ce%b9%ce%bf%cf%82-%ce%ba%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%81%ce%b9%ce%ac%ce%b4%ce%b7%cf%82-%ce%b5%ce%af%ce%bc%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b5-%cf%85%cf%80%ce%b5%cf%8d%ce%b8/feed/ 0 λίστα βιβλίων III https://roadartist.gr/2014/05/%ce%bb%ce%af%cf%83%cf%84%ce%b1-%ce%b2%ce%b9%ce%b2%ce%bb%ce%af%cf%89%ce%bd-iii/ https://roadartist.gr/2014/05/%ce%bb%ce%af%cf%83%cf%84%ce%b1-%ce%b2%ce%b9%ce%b2%ce%bb%ce%af%cf%89%ce%bd-iii/#respond Fri, 16 May 2014 07:46:00 +0000 https://roadartist.gr/?p=1002
Η φωτο ανέβηκε πρώτα στο λογαριασμό 
του blog, στο instagram

Στον Ιούνιο του 2011 ξεκίνησα να σημειώνω σε ένα word, τα βιβλία που επέλεγα για να διαβάσω. Ως τότε δεν το έκανα και συνειδητοποίησα ότι με το καιρό ξεχνούσα τους τίτλους. Υποσχέθηκα στον εαυτό μου να διατηρήσω αυτή τη συνήθεια, πράγμα που τελικά όντως συνεχίζω μέχρι σήμερα.

Τον Ιανουάριο του 2012 ανέβασα στο blog την πρώτη λίστα με τα βιβλία που είχα επιλέξει να διαβάσω τους προηγούμενους μήνες, την οποία μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

Ακολούθησε η δεύτερη λίστα με βιβλία (ΙΙ) που επέλεξα να διαβάσω από τότε μέχρι τον Οκτώβριο του 2012 :

Είχα υποσχεθεί ότι θα μοιραζόμουν και τη συνέχεια των αναγνώσεων μου, πράγμα που όμως δεν έκανα. Οι αναγνώσεις συνεχίστηκαν, βιβλία προστέθηκαν στο αρχείο word που συνεχίζω να διατηρώ… Μόνο που δε δημιούργησα τις αντίστοιχες αναρτήσεις, όπως είχα υποσχεθεί. 


Αυτές οι λίστες είναι αρκετά βοηθητικές. Διαφορετικά σίγουρα θα ξεχνούσα κάποιο από τα βιβλία. Κοιτάζοντας το αρχείο, ξαναθυμάμαι πως έφτασαν κάποια βιβλία σε εμένα, ποιος μου τα δώρισε, από ποιον / που δανείστηκα άλλα, ίσως για ποιο λόγο είχα επιλέξει και αγοράσει κάποια. Διαπιστώνω πώς ορισμένα ζουν μέσα μου, ενώ άλλα είναι σαν να μην τα διάβασα. Έσβησαν με το καιρό και ξεχάστηκαν. Καθώς αυτό το blog δεν είναι μόνο βιβλιοφιλικό, και ο χρόνος μου δυστυχώς δεν είναι άπειρος, μου είναι αδύνατο να γράφω αναρτήσεις για όλα τα βιβλία που διαβάζω. Ακόμη και για βιβλία που με ενθουσιάζουν δεν έχω πλέον το χρόνο να αφιερώσω για όλα σχετικά posts. Ίσως γράψω κάτι στο facebook, ίσως και όχι. Ελπίζω με αυτές τις αναρτήσεις να επανορθώσω για όσα βιβλία αξίζουν την προσοχή σας και δε μπόρεσα να το μοιραστώ από εδώ. 

Καθώς έχουν περάσει πολλοί μήνες από την τελευταία σχετική λίστα, δε μπορούν να συμπεριληφθούν όλα σε μια, οπότε θα δημιουργηθούν δυο λίστες, με κάποια βιβλία που διαβάστηκαν από το Φεβρουάριο του 2012 έως τέλος του 2013. Μετά από καιρό θα ανέβει λίστα για τις αναγνώσεις του 2014.

Λίστα βιβλίων ΙΙΙ 

1) Χρόνης Μίσσιος, Το κλειδί είναι κάτω από το γεράνι, Γράμματα, 3η έκδοση
Στην τελευταία λίστα ΙΙ, σας είχα γράψει πόσο θα ήθελα να διαβάσω περισσότερα βιβλία του Χρόνη Μίσσιου. Πράγμα που όντως μετέπειτα έκανα. Το συγκεκριμένο βιβλίο είναι υπέροχο, σας το προτείνω.

2) Χρόνης Μίσσιος, Ντομάτα με γεύση μπανάνας, Γράμματα, 2η έκδοση, 2001 
Άλλο ένα πολύ ωραίο και επίκαιρο βιβλίο από τον Χρόνη Μίσσιο. Σίγουρα έπρεπε και για αυτό να είχα ανεβάσει ανάρτηση… Σχετικό με τους σπόρους, γεμάτο έντονους κοινωνικούς προβληματισμούς, αναζητήστε το!

3) Isabelle Filliozat, 365 ημέρες ευτυχίας, εκδ. Ενάλιος
Ένα βιβλίο με αποφθέγματα φιλοσοφίας για κάθε μέρα του χρόνου…

4) Κορνήλιος Καστοριάδης, Η άνοδος της ασημαντότητας, μτφ Κ.Κουρεμένος, Υψιλον, 2000 
ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί από όλους. Δίνει απαντήσεις για όσα ζούμε σήμερα. Βιβλίο που κατατάσσω ανάμεσα στα πιο αγαπημένα μου. Είχα ανεβάσει σχετική ανάρτηση για αυτό το βιβλίο, την οποία μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

5) Κορνήλιος Καστοριάδης, Είμαστε υπεύθυνοι για την ιστορία μας, Επιμ. Τ.Παπαδοπούλου, Πόλις 
Βιβλίο ουσιαστικής κριτικής για το σημερινό δυτικό άνθρωπο και φυσικά για τη χώρα μας. Αξίζει να διαβαστεί προσεκτικά, πόσο μάλλον στη σημερινή ιστορική συγκυρία.

6) Ιάκωβος Καμπανέλλης, Από σκηνής και από πλατείας, Καστανιώτη, Αθήνα, 1990
Όποιος διαβάζει προσεκτικά το ιστολόγιο, θα έχει καταλάβει τη λατρεία που έχω για τον Ιάκωβο Καμπανέλλη. Έψαχνα το συγκεκριμένο βιβλίο για καιρό, είναι εξαντλημένο, το βρήκα, το δανείστηκα από τη Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος Ευγενίδου. Πρόκειται για ένα υπέροχο βιβλίο, με απόψεις, δοκίμια και συνεντεύξεις του Καμπανέλλη. Στις προηγούμενες λίστες βιβλίων, μπορείτε να δείτε και επιλογές θεατρικών του έργων.

7) Ερρίκου Ίψεν, Ένας εχθρός του λαού, μφρ. Πέλος Κατσέλης, Εκδ. Δωδώνη, Αθήνα 
Το γνωστό θεατρικό έργο του Ερρίκου Ίψεν που ανεβαίνει τόσο συχνά στη χώρα μας. Κατά μια έννοια επίκαιρο κείμενο ακόμη και σήμερα. 

8) Irvin Yalom, Το πρόβλημα Σπινόζα, Άγρα

9) Χρήστος Αστερίου, Ίσλα Μπόα, Πόλις, 2012
Αναφέρομαι συχνά σε αυτό το βιβλίο και στο συγκεκριμένο συγγραφέα. Έχει ανέβει και σχετική παρουσίαση όμως στο blog, την οποία μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

10) Χρήστος Βακαλόπουλος, Η γραμμή του ορίζοντος, Εστία, 1992
Το πρώτο βιβλίο του Χρήστου Βακαλόπουλου που διάβασα και στάθηκε αφορμή για να ψάξω και τα υπόλοιπα του. Βιβλίο γεμάτο προβληματισμό και αλήθεια για τις ανθρώπινες σχέσεις. Με κέρδισε η γραφή, με ταξίδεψε η σκέψη του. Έχει ανέβει και σχετική ανάρτηση όμως στο blog, την οποία μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

11) Χρήστος Βακαλόπουλος, Οι Πτυχιούχοι, Εστία
Εφόσον μου άρεσε πολύ το προηγούμενο βιβλίο, αναζήτησα και το συγκεκριμένο βιβλίο του Χρήστου Βακαλόπουλου. Μάλιστα είχε ανέβει σε θεατρική παράσταση εκείνη την περίοδο…

12) Κάλλια Παπαδάκη, Ο ήχος του ακάλυπτου, Πόλις, 2η, 2009
Χάρηκα την ανάγνωση αυτού του βιβλίου, αξίζει να το αναζητήσετε.

13) Αλαιν ντε Μποττον, Μικρή φιλοσοφία του έρωτα, Εκδ. Πατάκη
Στη λίστα βιβλίων ΙΙ υπήρχε ένα ακόμη βιβλίο του Μποττόν που διάβασα, το “Η παρηγοριά της φιλοσοφίας“, Εκδ. Πατάκης, 2010. Αναρτήθηκε στο blog απόσπασμα από το συγκεκριμένο βιβλίο, σχετικά με την Ευτυχία κατά τον Επίκουρο, μπορείτε να διαβάσετε εδώ



14) Άρης Αλεξάνδρου, Το κιβώτιο, Κέδρος, 1974, Δέκατη όγδοη έκδοση 1994



Βιβλίο σταθμός! Αξίζει σίγουρα να διαβαστεί. Δυστυχώς δεν ανέβασα κάποια ανάρτηση όταν το διάβασα. Σας παρακινώ όμως να το αναζητήσετε. 

* Όσοι αγαπάτε τα βιβλία, αξίζει να αφιερώσετε το χρόνο να διαβάσετε και τις προηγούμενες σχετικές αναρτημένες λίστες βιβλίων. Ίσως πάρετε ιδέες για τις δικές σας αναγνώσεις. Θα παρατηρήσετε και το πώς κάποια αναγνώσματα συσχετίζονται μεταξύ τους. Οι προηγούμενες λίστα βιβλίων Ι και λίστα βιβλίων ΙΙ. Σύντομα θ’ αναρτηθεί και η λίστα βιβλίων ΙV.


Να διαβάζετε βιβλία είναι ένας από τους λίγους τρόπους που μπορούν να σε κάνουν να νιώσεις αληθινά πλούσιος. 


]]> https://roadartist.gr/2014/05/%ce%bb%ce%af%cf%83%cf%84%ce%b1-%ce%b2%ce%b9%ce%b2%ce%bb%ce%af%cf%89%ce%bd-iii/feed/ 0 Alan Watts : Το νόημα της ζωής https://roadartist.gr/2014/01/alan-watts-%cf%84%ce%bf-%ce%bd%cf%8c%ce%b7%ce%bc%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b6%cf%89%ce%ae%cf%82/ https://roadartist.gr/2014/01/alan-watts-%cf%84%ce%bf-%ce%bd%cf%8c%ce%b7%ce%bc%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b6%cf%89%ce%ae%cf%82/#respond Fri, 17 Jan 2014 06:41:00 +0000 https://roadartist.gr/?p=1040

O Alan Watts (1915-1973) ήταν ένας Βρετανός φιλόσοφος, συγγραφέας και ομιλητής. Έμεινε γνωστός ως ο άνθρωπος που ερμήνευσε διάφορες πτυχές της Ανατολικής Φιλοσοφίας και τις κοινοποίησε στο Δυτικό κόσμο. Έγραψε περισσότερα από 25 βιβλία και άρθρα. Δημιούργησε πολλά ακουστικά προγράμματα με ομιλίες. Μία από αυτές, με ωραία και έξυπνη σύγκριση, περιέχεται στο παρακάτω βίντεο σχετικό με το νόημα της ζωής.

 

“…Αλλά χάσαμε το νόημα όλης αυτής της διαδρομής. Είναι ένα μουσικό κομμάτι κι εσύ έπρεπε να τραγουδάς ή να χορεύεις, ενώ η μουσική ακόμη έπαιζε…” Alan Watts
]]> https://roadartist.gr/2014/01/alan-watts-%cf%84%ce%bf-%ce%bd%cf%8c%ce%b7%ce%bc%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b6%cf%89%ce%ae%cf%82/feed/ 0 Γ. Γραμματικάκης, Ένας αστρολάβος του Ουρανού και της Ζωής https://roadartist.gr/2013/07/%ce%b3-%ce%b3%cf%81%ce%b1%ce%bc%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ac%ce%ba%ce%b7%cf%82-%ce%ad%ce%bd%ce%b1%cf%82-%ce%b1%cf%83%cf%84%cf%81%ce%bf%ce%bb%ce%ac%ce%b2%ce%bf%cf%82-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%bf/ https://roadartist.gr/2013/07/%ce%b3-%ce%b3%cf%81%ce%b1%ce%bc%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ac%ce%ba%ce%b7%cf%82-%ce%ad%ce%bd%ce%b1%cf%82-%ce%b1%cf%83%cf%84%cf%81%ce%bf%ce%bb%ce%ac%ce%b2%ce%bf%cf%82-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%bf/#respond Thu, 04 Jul 2013 10:46:00 +0000 https://roadartist.gr/?p=1087

Γ. Γραμματικάκης, Ένας αστρολάβος του Ουρανού και της Ζωής
Γ. Γραμματικάκης, Ένας αστρολάβος του Ουρανού και της Ζωής

Τις προηγούμενες μέρες διάβασα το καινούργιο βιβλίο του κ. Γραμματικάκη. Αν και δεν τον γνωρίζω προσωπικά, τον εκτιμώ ως άνθρωπο. Από τις απόψεις του που έχω διαβάσει σε συνεντεύξεις του και από τη συνολική παρουσία του. Είναι ένας από τους αξιότερους επιστήμονες και δασκάλους στη χώρα.

 

«Ένας αστρολάβος του Ουρανού και της Ζωής». Ο αστρολάβος υπήρξε για αιώνες ένα σπουδαίο όργανο ουράνιων μετρήσεων. Μέχρι τον 18ο αιώνα, υπήρξε εργαλείο καθοδήγησης των ναυτικών για τα ταξίδια τους. Με αυτό το συμβολισμό, ο συγγραφέας φιλοδοξεί αυτό το βιβλίο να είναι ένας αστρολάβος που θα ξεναγήσει τους αναγνώστες στα μυστικά του Ουρανού και της Ζωής. 

 

Το βιβλίο χωρίζεται σε δυο μεγάλες ενότητες. Η πρώτη, που έχει τον τίτλο «Του Ουρανού», συγκεντρώνει κείμενα του συγγραφέα που αναφέρονται, με τρόπο απόλυτα εκλαϊκευμένο και προσιτό στο ευρύ κοινό, στα φαινόμενα του Σύμπαντος και στα συγκλονιστικά επιτεύγματα της επιστήμης. Ο καθηγητής ξετυλίγει κάποιες από τις επιστημονικές του γνώσεις, γράφοντας για το πώς γεννήθηκε το σύμπαν, για τους μακρινούς γαλαξίες, τη γη, τις εκρήξεις των άστρων, μυστικά της αστρονομίας. Και θέτοντας έτσι με εύστοχους τρόπους τη γήινη ματαιοδοξία στη θέση της :

 

«Δεν είμαστε το κέντρο του Σύμπαντος. Σήμερα γνωρίζουμε ότι ούτε το ηλιακό μας σύστημα ούτε καν ο ίδιος ο Γαλαξίας μας αποτελούν το κέντρο του Σύμπαντος. Ο πλανήτης Γη είναι μια ασήμαντη κουκίδα, που ανήκει σε ένα σχετικά ασήμαντο ηλιακό σύστημα, κι εκείνο πάλι ανήκει σε ένα γαλαξία από τους αρίθμητους που υπάρχουν. Η ιδιαιτερότητα της Γης, προς ώρας τουλάχιστον, είναι ότι φιλοξενεί ζωή.» (σ. 6)

 

«Ο Ήλιος είχε γεννηθεί! Λυπούμαι που θα ταράξω και πάλι τη ματαιοδοξία των γήινων, αλλά παρόμοιοι με τον δικό τους ήλιο, τον πολυύμνητο και υποτίθεται μοναδικό, υπάρχουν δισεκατομμύρια στο Σύμπαν».

 

«Το εντυπωσιακό πάντως είναι ότι τα άστρα δεν είναι αιώνια, όπως πίστευαν παλιότερα. Γεννιώνται κάποια στιγμή – το Νεφέλωμα του Ωρίωνα είναι ένα «λίκνο» αστεριών – ζουν ένα βίο πολυτάραχο, που διαρκεί συνήθως εκατομμύρια χρόνια, και έχουν, όπως και οι άνθρωποι, ένα αναπότρεπτο τέλος. Το Σύμπαν είναι γεμάτο από ιδιόμορφα αστρικά πτώματα.» (σ. 7)

 

Η βαθιά επιστημονική γνώση των φαινομένων του ουρανού, επιτρέπει στο συγγραφέα να μας διηγηθεί και τα πιο δύσκολα φαινόμενα με κατανοητό τρόπο. Όπως και τους φόβους του για το αύριο του πλανήτη : «Ο άνθρωπος δε σέβεται τις οικολογικές ισορροπίες του πλανήτη, ούτε το θαύμα και την ποικιλία της ζωής. Η ευχή μου είναι να αφυπνισθεί γρήγορα, πριν τα αδιέξοδα καταστούν δραματικά». (σ. 10)
Η δεύτερη ενότητα του βιβλίου, που έχει τον τίτλο «Της Ζωής», συγκεντρώνει κείμενα με καίριες επισημάνσεις του συγγραφέα για την κρίση, για την Ελλάδα, τους κατοίκους της, τα πάθη της Παιδείας και για την ανθρώπινη μοίρα. Πρόκειται για κείμενα βαθιάς αυτογνωσίας και αυτοκριτικής, που θα έπρεπε να διαβαστούν από όλους.

 

«Είναι ένας πόλεμος δίχως ορατούς εχθρούς, ο πρώτος πόλεμος στην ιστορία χωρίς μάχες στο έδαφος ή τον αέρα. Το μέτωπο μοιάζει να είναι άλλο: η ψηφιακή ανθρωπότητα εναντίον της πραγματικής ανθρωπότητας. Από τη μια πλευρά, οθόνες υπολογιστών, πίνακες χρηματιστηρίων που αλλάζουν διαρκώς νούμερα, άυλα όπλα. Από την άλλη, άνθρωποι φοβισμένοι ή σε απόγνωση, έντρομα έθνη και κυβερνήσεις που παραπαίουν. Πως θα χαρακτηρίζεται, μετά από μερικές δεκαετίες, η εποχή μας; Ως ο έσχατος παραλογισμός ή μήπως ως η αυτοκατάργηση ενός πολιτισμού; Αν η πραγματική ανθρωπότητα – και όχι η ψηφιακή – ανακαλύψει κάποιον δρόμο επιβίωσης, θα δυσκολεύεται να αναγνωρίσει τον σημερινό εαυτό της». (σ. 156-157)
Κείμενα που εστιάζουν στα πάθη, στα ελαττώματα του έλληνα και το πως θα μπορούσε να αλλάξει το τοπίο της χώρας. Βαθύς γνώστης των δεινών της ελληνικής Παιδείας, ο Γ. Γραμματικάκης αφιερώνει έξι κεφαλαία για το Πανεπιστήμιο, την Ακαδημαϊκή Διδασκαλεία, την εμπειρία του ως Πρύτανη και για προτάσεις του.

 

Επίσης, στο βιβλίο παρατίθενται κείμενα του γεμάτα προβληματισμό για τη δεκαετία μας, για τους πόλεμους, για την Τεχνολογία και για το μέλλον.

 

«Στο τυποποιημένο πάντως ερώτημα ‘τι σφράγισε περισσότερο τη δεκαετία που φεύγει;’, η απάντηση μοιάζει αυτονόητη. Δεν είναι οι τοπικοί πόλεμοι, η έξαρση της βίας, η οικονομική κρίση. Παρόμοιες καταστάσεις υπήρξαν και παλιότερα. Τη δεκαετία σφραγίζει, αντίθετα και παράλληλα, η ανάπτυξη του διαδικτύου. Το διαδίκτυο πληροφορεί και σχολιάζει, γκρεμίζει συνήθειες αλλά και χτίζει νέες, διευκολύνει τη ζωή και ταυτόχρονα την αποστειρώνει. Εισχωρεί παντού: στις προσωπικές μας σχέσεις αλλά και στην αναίρεσή τους, στην τέχνη όσο και στη συλλογική μνήμη. Ο σύγχρονος υπολογιστής δεν καταγράφει απλώς τον πολιτισμό μας. Τον διαμορφώνει και τον προεκτείνει, και μάλιστα σε κατευθύνσεις ανεξέλεγκτες. Είναι παράδοξο: όσο οι δυνατότητες της επικοινωνίας πυκνώνουν – με το διαδίκτυο, τα κινητά τηλέφωνα, τις δορυφορικές συνδέσεις – τόσο η μοναξιά, η ανθρώπινη, μοιάζει να μεγαλώνει» (σ. 303)

 

Αμέτρητα βιβλία οικονομολόγων έχουν γραφτεί τα τελευταία χρόνια για την κρίση, σας προτείνω να διαβάσετε λοιπόν ένα βιβλίο από ένα φυσικό, λογοτέχνη και δάσκαλο. Αναμφισβήτητα αξίζει και ίσως να έχει να δώσει περισσότερο φως στα προβλήματα από ότι των οικονομολόγων.

 

Κλείνω τη σημερινή παρουσίαση του συγκεκριμένου βιβλίου με παράθεση σκέψεων του συγγραφέα : 

 

«Αυτό λοιπόν που απαιτείται, καθώς ο 21ος αιώνας έχει κάνει ήδη τα πρώτα του βήματα, είναι ένας καινούργιος ανθρωπισμός. Ένας ανθρωπισμός που δεν θα στηρίζεται σε δόγματα ή στον ρομαντισμό της άγνοιας, αλλά στη συνείδηση του εαυτού μας και τη γνώση· και ακόμα, στην πεποίθηση ότι ένας καλύτερος κόσμος είναι όχι μόνο αναγκαίος, αλλά και εφικτός.» (σ.11)

 

Υ.Γ. Θυμάμαι αρχές Φεβρουαρίου είχα παρακολουθήσει στην ΝΕΤ μια συνέντευξη του Γιώργου Γραμματικάκη στην εκπομπή “Στα άκρα”. Μου άρεσαν οι απόψεις του, ήταν τέτοια η ταύτιση που ένιωσα ακούγοντας τον, που σκέφτηκα να μοιραστώ την εκπομπή εδώ μαζί σας. Μπορείτε να τη δείτε πατώντας εδώ. 

 

]]> https://roadartist.gr/2013/07/%ce%b3-%ce%b3%cf%81%ce%b1%ce%bc%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ac%ce%ba%ce%b7%cf%82-%ce%ad%ce%bd%ce%b1%cf%82-%ce%b1%cf%83%cf%84%cf%81%ce%bf%ce%bb%ce%ac%ce%b2%ce%bf%cf%82-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%bf/feed/ 0 …εν-τάσεις https://roadartist.gr/2013/06/%ce%b5%ce%bd-%cf%84%ce%ac%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82/ https://roadartist.gr/2013/06/%ce%b5%ce%bd-%cf%84%ce%ac%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82/#respond Sat, 08 Jun 2013 22:14:00 +0000 https://roadartist.gr/?p=1095
“Κι αν
μας πουν ότι είμαστε σχεδόν ρομαντικοί,
 ότι είμαστε αδιόρθωτοι ιδεαλιστές, ότι
σκεφτόμαστε το αδύνατο, 
εμείς πρέπει χίλιες φορές να απαντήσουμε «ναι, είμαστε»”
Ernesto Che Guevara




Βάζεις μουσική και το μυαλό ξεκουράζεται. Διαβάζεις κάποιες ξεχωριστές λέξεις και η αντίληψη διευρύνεται. Σηκώνεις το βλέμμα προς τον ουρανό και αντιλαμβάνεσαι τη σπουδαιότητα της ύπαρξης. Αντικρίζεις τη θάλασσα και συνειδητοποιείς το θαύμα του κόσμου τούτου.  Γεμάτη με διαφορετικές τάσεις, εναλλασσόμενες εντάσεις, η κάθε μας μέρα. 
Η ζωή ολόκληρη είναι ένα παραμύθι. Άλλοτε γεννιέσαι βασιλιάς και σαν να στο χρωστούσε ο Θεός, όλοι αυτομάτως σε τιμούν και υποκλίνονται μπροστά σου. Ως άτομο με αριστοκρατική καταγωγή είναι αυτονόητο πως θα σπουδάσεις σε κάποιο από τα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου, θα έχεις τις κατάλληλες διασυνδέσεις, οι οποίες θα σου ανοίξουν διάπλατα τις πόρτες, που ίσως μπορεί να είναι ήδη δικές σου, ως ένα αυτονόητο κληρονομικό απόκτημα. 

Άλλοτε γεννιέσαι φτωχός και κάθε μέρα είναι ένας αγώνας για να ισορροπήσεις με τα δυο πόδια στη γη. Ίσως συνδυάσεις τις σπουδές με το βιοπορισμό, κανείς δε σου χαριστεί και για υποκλίσεις ούτε λόγος. Θα χρειαστούν θυσίες και οι άνθρωποι θα σε τσεκάρουν πολλαπλώς για το αν αξίζει να σταθούν δίπλα σου. Όσοι παραμείνουν, θα είναι συνοδοιπόροι, φίλοι ζωής, κάτι σαν “αδέλφια”. Στην αντίπερα όχθη, ο βασιλιάς θα έχει πάμπολλους παρατρεχάμενους, θα έχει υπηρέτες, κόλακες που θα τον συμβουλεύουν, θα τον φροντίζουν και θα του υπόσχονται αιώνια προσήλωση, με πλήρη ιδιοτέλεια και δουλοπρέπεια. 

Και ξαφνικά ο πλούσιος γίνεται πάμφτωχος, χάνοντας ολόκληρη την υλική περιουσία του. Και αναπάντεχα γυρίζει ο τροχός και ο φτωχός γίνεται πλούσιος. Τότε και οι δυο συνειδητοποιούν πως το παραμύθι της ζωής είναι γεμάτο ανατροπές, προσκρούσεις, αγάπες, μίση. Τίποτα δεν είναι αυτονόητο και όλα είναι υποκειμενικά.  Όταν έχεις φτιάξει ένα συγκεκριμένο σχέδιο για τη ζωή σου, δε σημαίνει ότι και εκείνη θα το ακολουθήσει. Η ειρωνεία βρίσκεται στο ότι ο πλούσιος καθώς θα πτωχεύει, θα συνειδητοποιεί πού είχε στηρίξει ως τότε τη ζωή του. Θα δει κάποιους από τους “φίλους” να εξαφανίζονται και θα εκτιμήσει πράγματα που θεωρούσε ως δεδομένα. Ο φτωχός όταν ξαφνικά θα βρεθεί στα πλούτη, θα νιώθει σταδιακά πως και αυτή η ζωή έχει άγχη και άλλου είδους πίεση. 


Σε όποια πλευρά και αν ανήκεις, κάθε μέρα παρουσιάζονται προκλήσεις και κρίσεις που καλείσαι να τις προσπεράσεις, να τις μοιραστείς με τους ανθρώπους σου και να τις αξιοποιήσεις. Το πώς θα το κάνεις, είναι ένα θέμα προσωπικής φιλοσοφίας. Ίσως το κέρδος στη ζωή να είναι σχετικό. Kυρίως εξαρτάται από το πως διαχειρίζεσαι τους άλλους, τι αγαπάς και πώς επιλέγεις να διανύσεις την πορεία σου.  Σε μια κυνική εποχή σαν τη σημερινή, γεμάτη με κάθε είδους εν(-)τάσεις, αν αφεθούμε στο να ταυτίσουμε το ρομαντισμό και τον ιδεαλισμό ως άσκοπες, ανούσιες τάσεις, τότε θα έχουμε ήδη ολοκληρωτικά ηττηθεί.  

]]> https://roadartist.gr/2013/06/%ce%b5%ce%bd-%cf%84%ce%ac%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82/feed/ 0