Κωνσταντινούπολη. Πόλη Ρωμαϊκή, Βυζαντινή, Οθωμανική. Η Πόλη των δύο θαλασσών και των δύο ηπείρων. Ο σύνδεσμος του Εύξεινου Πόντου μέσω του Βοσπόρου με τη Θάλασσα του Μαρμαρά και της Ευρώπης με την Ασία. Το πέρασμα από τη Δύση στην Ανατολή. Ένα μοναδικό σταυροδρόμι πολιτισμών. Για τους Τούρκους είναι Ιstanbul, για εμάς τους Έλληνες Κωνσταντινούπολη. Τόπος παραμυθένιος, ατμοσφαιρικός, μυστηριώδης. Η γη των προγόνων μας. Τυλιγμένη με μύθους, ιστορία, αρώματα, ακούσματα, γεύσεις.

Στην Κωνσταντινούπολη έφτασα για πρώτη φορά κάπως “μαγκωμένη”.  Ανέβαλλα την επίσκεψη κυρίως ίσως λόγω της αίσθησης του οδοιπορικού στην κατεχόμενη Λευκωσία της Κύπρου (την έχουμε μοιραστεί), αλλά και εξαιτίας του ότι η Κωνσταντινούπολη ήταν ήδη μέσα μου με ποικίλες εικόνες, αφηγήσεις και συναισθηματικά φορτία. Είναι μια πόλη που αγγίζει βαθιά, καθώς συνδέεται με μια συλλογική απώλεια. Μέχρι τη στιγμή που ήταν επιτακτική ανάγκη να την περπατήσω.

Φτάσαμε στην Πόλη οδικώς. Καθώς τα τοπία και οι εικόνες εναλλάσσονταν, παρατηρούσα από το παράθυρο τις μεγάλες αντιθέσεις και τις βαθιές επιρροές. Πολλές συγκρίσεις. Διασχίζοντας την βόρεια Ελλάδα, περνώντας τα σύνορα, μπαίνοντας στην Τουρκία, το τοπίο άλλαζε. Πολλά τζαμιά με αιχμηρούς μιναρέδες, παντού τεράστιες κόκκινες εθνικές σημαίες της Τουρκίας, μεγάλες αφίσες με τον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, από τη μια πλευρά παράγκες και από την άλλη στη σειρά συγκροτήματα με πανομοιότυπα σπίτια, ουρανοξύστες, σύγχρονες μοντέρνες πολυκατοικίες δίπλα σε παλιά ετοιμόρροπα κτήρια.

Φτάσαμε σε μια συννεφιασμένη Κωνσταντινούπολη. Κοίταζα αχόρταγα τις εικόνες. Ήμουν ανυπόμονη και υποψιασμένη. Μόλις περπατήσεις την Κωνσταντινούπολη, αμέσως η αύρα της σε περικλείει. Αισθάνεσαι την ιδιαιτερότητα της. Είναι ανεξάντλητη, σε γεμίζει εικόνες και κατακλύζει τις αισθήσεις σου.

Μείναμε στην Πλατεία Ταξίμ, αποδείχτηκε πολύ βολικό σημείο καθώς είναι δίπλα στην οδό Ιστικλάλ, γνωστή ως Μεγάλη Οδός του Πέραν, με ό,τι χρειαστείς και εύκολη πρόσβαση στα μέσα.

Η Κωνσταντινούπολη έχει τα πάντα σε υπερβολική ποσότητα. Τεράστια με σχεδόν 20 εκατομμύρια κατοίκους -κανείς δε γνωρίζει τον ακριβή αριθμό αν συμπεριλάβουμε τους μη καταγεγραμμένους κατοίκους και τον προσωρινό πληθυσμό της. Μια μαγική, ιστορική, αεικίνητη πόλη, ένας τόπος με αφθονία.

Στο ταξίδι επέλεξα να πάρω το βιβλίο “Ίστανμπουλ” του Ορχάν Παμούκ. Αποδείχτηκε εξαιρετική επιλογή. Ο Παμούκ περιγράφει μια πόλη αντιθέσεων, που παλεύει ανάμεσα στο παλιό και το νέο, τη δύση και την ανατολή, με έντονη την αίσθηση της πάλης ανάμεσα στην παρακμή και την ομορφιά. Πρόκειται για ένα βιβλίο-ύμνος στην Κωνσταντινούπολη, ιδωμένο μέσα από το προσωπικό πρίσμα του. Σε ένα τόσο μεγάλο roadtrip, είχα το χρόνο να νιώσω τον ρυθμό του Παμούκ χωρίς να με πιέζει κάτι και κατά ένα υπέροχο τρόπο η διαδρομή κούμπωσε με το βιβλίο.

Καθώς το τοπίο άλλαζε, εγώ διάβαζα για μια πόλη που είναι ακριβώς το πέρασμα μεταξύ κόσμων, ενώ την περίμενα σε λίγες ώρες να φανερωθεί μπροστά μου. Για μια Ελληνίδα που έχει μεγαλώσει με μια συγκεκριμένη αφήγηση για την Πόλη, αυτό το βιβλίο προσφέρει κάτι πολύτιμο: το πώς βλέπει την ίδια πόλη ένας Τούρκος που επίσης νιώθει ότι κάτι έχει χαθεί.

To «Μουσείο της Αθωότητας» του νομπελίστα συγγραφέα Ορχάν Παμούκ είναι ένα Μουσείο, μοναδικό στο είδος του. Αν αγαπάτε τη λογοτεχνία και αν έχετε διαβάσει (ή δει στο netflix) το «Μουσείο της Αθωότητας» του Ορχάν Παμούκ, τότε αξίζει να επισκεφτείτε και αυτό το μοναδικό Μουσείο που δημιούργησε ο ίδιος στην Πόλη. Στο μουσείο ζωντανεύει την ιστορία του βιβλίου μέσα από αντικείμενα που χρησιμοποίησαν, είδανε, φορούσαν, άκουσαν, κράτησαν, συγκέντρωσαν και ονειρεύτηκαν οι χαρακτήρες του.

Μια από τις πιο αγαπημένες στιγμές του ταξιδιού ήταν όταν διάβαζα το βιβλίο στο Kafe Ara –γνωστό ως καφέ του θρυλικού φωτογράφου Ara Güler-, αν βρεθείτε στην πόλη, συστήνω να το επιλέξετε. Βρίσκεται δίπλα στην οδό Istiklal, με καλό φαγητό, ωραίο καφέ και λογικές τιμές. Είναι διακοσμημένο με τις εμβληματικές, ασπρόμαυρες φωτογραφίες του της Κωνσταντινούπολης. Και μια γάτα μασκότ – σε περισσότερα σημεία, μαγαζιά, μέρη της Κωνσταντινούπολης θα δείτε γάτες.

Θα ακολουθήσουν ημέρες γεμάτες με πολλά απανωτά ερεθίσματα, που είναι δύσκολο να απαριθμήσω και χρειάστηκα χρόνο να αφομοιώσω μέσα μου.  Όσο έμεινα, γέμισα τις μέρες ασφυκτικά με βόλτες, επισκέψεις, αλλά και πάλι δεν πρόλαβα να δω όλα όσα ήθελα. Από την Κωνσταντινούπολη φεύγεις, γνωρίζοντας πως έχεις δει ελάχιστα από όσα έχει να χαρίσει. Για αυτό το λόγο θες να γυρίσεις ξανά κοντά της.

Κρουαζιέρα στον Βόσπορο

«Δεν μπορεί να είναι τόσο χάλια η ζωή, σκέφτομαι καμιά φορά. Ό,τι και να γίνει, ο άνθρωπος στο τέλος μπορεί να πάει να περπατήσει στον Βόσπορο.» (Ο. Παμούκ, “Ιστανμπούλ”)

Πρώτη στάση, φτάνοντας στην Πόλη ήταν να πάμε στον Βόσπορο. Η κρουαζιέρα στο Βόσπορο είναι μια εμπειρία που δεν πρέπει να χάσετε. Ξεκινήσαμε με περίεργο καιρό, ψιλόβροχο και μια απλωμένη μυστηριώδη ομίχλη. Καθώς κυλούσε το καράβι, μου έρχονταν στο μυαλό οι λέξεις που είχα διαβάσει μόλις πριν λίγο στο βιβλίο του Παμούκ για το “huzuk”, τη συλλογική μελαγχολία που πλανιέται στην Πόλη. Αυτή τη μελαγχολία τη είδα στην ύψιστη μορφή της, έντονα μπροστά μου.

Εδώ μπορείς να δεις εικόνες και στιγμιότυπα σε ένα βίντεο μου από την κρουαζιέρα στο βροχερό Βόσπορο. 

Istiklal Caddesi

Η Ίστικλαλ (IstiKlal), παλαιότερα γνωστή ως Grande Rue de Pera, είναι ένας από τους πιο πολυσύχναστους εμπορικούς δρόμους της Κωνσταντινούπολης, κάτι ανάλογο με την δική μας οδό Ερμού, αλλά στο πενταπλάσιο μέγεθος. Εδώ θα βρείτε πληθώρα μαγαζιών με ρούχα, γλυκά, εστιατόρια και ό,τι άλλο ίσως θελήσετε. Θα δείτε και το εμβληματικό κόκκινο τραμ (Nostaljik Tramvay), ένα από τα πιο διάσημα αξιοθέατα της Πόλης.

Η διαδρομή έχει διάρκεια περίπου 15 λεπτά, ξεκινά από την πλατεία Ταξίμ και καταλήγει κοντά στην περιοχή του Γαλατά. Το τραμ ταξιδεύει κατά μήκος του πεζόδρομου της λεωφόρου Istiklal (Μεγάλη Οδός του Πέραν).

Σε αυτό το δρόμο πάντα άκμαζε το εμπόριο. Μυρωδιές, χρώματα, γεύσεις, σιροπιαστά, παγωτατζήδες, ρούχα, πολύχρωμες πασμίνες, πανέμορφα μαντήλια που έρχονται σε αντίθεση με τις μαντίλες που φοράνε οι μαυροφορεμένες Τουρκάλες.

Ένας κόσμος μυστηριακός με βαθιά ανατολίτικη παράδοση. Μια κοινωνία βαθιά θεοκρατούμενη, που πασχίζει έντονα να αποκτήσει ευρωπαϊκή ταυτότητα.

Δεν γίνεται να πας στην Κωνσταντινούπολη και να μη δοκιμάζεις καθημερινά τα γλυκά της. Σε συναντούν παντού στους δρόμους της στις θελκτικές βιτρίνες των ζαχαροπλαστείων της.

Οι επιλογές είναι ανεξάντλητες και λαχταριστές. Μπακλαβάς, κιουνεφέ (με λιωμένο τυρί και κανταΐφι), εκμέκ με καϊμάκι, τραγανά σιροπιαστά, san sebastian cheesecake.

Oι πλανόδιοι πωλητές είναι ένα μεγάλο κομμάτι της παράδοσης της Κωνσταντινούπολης. Ό,τι κι να πάρεις από street food είναι πεντανόμιστο και σε χαμηλή τιμή. Κουλούρια, κεμπάπ, doner, καλαμπόκια, κάστανα, kumpir (ψητή πατάτα που την γεμίζεις με τα υλικά της αρεσκείας σου), όλα πεντανόστιμα.

Tο Simit, το κουλούρι, καθημερινό πρωινό γεύμα των Τούρκων, από τα πιο νόστιμα αλλά και πάμφθηνα!

Μέχρι ο Τούρκος πωλητής σου δώσει το πολυπόθητο παγωτό, θα το παλέψεις. Φημίζονται για τα κόλπα και τα παιχνίδια μέχρι να αφήσουν το παγωτό από το χέρι τους στους πελάτες. Θα ξεκαρδιστείτε πάντως είναι το βέβαιο.

Εδώ βρίσκεται και η Πλατεία Ταξίμ, η οποία φτάνει μέχρι το Γαλατά. Αυτή την περατζάδα αξίζει να την κάνεις συνέχεια, θα σε γεμίσει εικόνες και ερεθίσματα.

Καπαλί Τσαρσί – Μεγάλο Παζάρι

Το Καπλί Τσαρσί, το περίφημο Μεγάλο Παζάρι της Κωνσταντινούπολης, από τις μεγαλύτερες καλυμμένες αγορές στον κόσμο. Με έκταση 30.700 μ² και 4.000 μαγαζιά. Από τα πιο πολυσύχναστα αξιοθέατα. Εδώ χτυπά η καρδιά της πόλης.

Και τίποτα να μην αγοράσεις – αξίζει και μόνο για το χάζι, το αλισβερίσι, την πανδαισία χρωμάτων και αρωμάτων. Ένα φοβερό παρατηρητήριο ανθρώπων, πραγμάτων, ερεθισμάτων, όλα συνέχεια σε μια αέναη κίνηση.

Να καθίσεις για ένα τσάι ή τούρκικο καφέ και να χαζεύεις κόσμο απ’ όλες τις εθνικότητες. Άλλωστε αυτή είναι μία από τις μεγαλύτερες καλυμμένες αγορές στον κόσμο με τσάντες, χαλιά, υφάσματα, ρούχα, δερμάτινα, μπαχαρικά, βότανα, είδη σπιτιού, με ό,τι πραγματικά μπορείς να φανταστείς. Είναι γνωστό πως πρέπει να κάνεις παζάρι και διαπραγμάτευση με τους πωλητές ώστε να πέσει η τιμή, όπως σε όλες βέβαια τις αγορές της Πόλης.

Αγία Σοφία

Αγία Σοφία, το σύμβολο της Ορθοδοξίας. Η Αγία Σοφία είναι βαθιά ριζωμένη στις καρδιές των Ελλήνων. Το ξέρεις ήδη, αλλά το νιώθεις πραγματικά έντονα μόλις φτάνεις εκεί. Δεν είναι απλά ένας ακόμη ναός, είναι ένα από τα μεγαλύτερα αρχιτεκτονικά αριστουργήματα του κόσμου. Στέκει μπροστά μου λαβωμένο, πληγωμένο αλλά επιβλητικό ακόμη και σήμερα, μετά από τόσες κακομεταχειρίσεις. Έχει δημοσιευθεί ξεχωριστή ανάρτηση για τα συναισθήματα της επίσκεψης και την ιστορία του Ναού. Διαβάστε εδώ αναλυτική παρουσίαση και κείμενο για την επίσκεψη στην Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη. 

Βυζαντινό Υδραγωγείο

Μετά από την επίσκεψη μας στην Αγία Σοφία, πήγαμε κατευθείαν στη Βασιλική Κινστέρνα. Εκπληκτικός χώρος στο κέντρο της Κωνσταντινούπολης,  όπου ήθελα πολύ να δω στην Πόλη. Βρίσκεται στη σημερινή περιοχή Sultanahmet. Τo Βυζαντινό υδραγωγείο και η Αγία Σοφία είναι δυο από τα πιο εκθαμβωτικά σημεία της Κωνσταντινούπολης.

Έχει δημοσιευθεί ξεχωριστή ανάρτηση για τα συναισθήματα της επίσκεψης και την ιστορία του Βυζαντινού Υδραγωγείου της Κωνσταντινούπολης. Διαβάστε εδώ αναλυτική παρουσίαση και κείμενο για την επίσκεψη στη Βασιλική Κινστέρνα: το βυζαντινό υδραγωγείο της Κωνσταντινούπολης. 

Οικουμενικό Πατριαρχείο

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ανώτατο πνευματικό και διοικητικό κέντρο της Ορθοδοξίας, με έδρα το Φανάρι στην Κωνσταντινούπολη. Σε μια ήσυχη γωνιά της Πόλης, θυμίζει πως ό,τι κουβαλά ιστορία και ισχύ δε χρειάζεται να κάνει θόρυβο, συνεχίζει την πορεία του, παρ’ όλα όσα έχουν διαδραματιστεί.

Ο Πατριαρχικός Ναός του Αγίου Γεωργίου βρίσκεται στην ιστορική συνοικία Φανάρι της Κωνσταντινούπολης και αποτελεί την έδρα του Πατριαρχείου από το 1601. Είναι ένα από τα αρχαιότερα κέντρα της χριστιανικής πατροπαράδοτης εκκλησίας.

Στις 10 Απριλίου 1821, λίγες ημέρες μετά το επίσημο ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης, σε αυτήν την κλειστή σήμερα πύλη, Οθωμανοί στρατιώτες κρέμασαν τον Πατριάρχη Γρηγόριο Ε΄, ο οποίος, παρά τις πιέσεις που δέχτηκε προκειμένου να φυγαδευτεί από την Κωνσταντινούπολη και να σωθεί, προτίμησε να αντιμετωπίσει τη μοίρα του.

Έκτοτε η κεντρική πύλη του Οικουμενικού Πατριαρχείου στο Φανάρι της Κωνσταντινούπολης παραμένει ερμητικά κλειστή ως ένδειξη ύψιστου πένθους, μετά τον απαγχονισμό του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄ από τους Οθωμανούς ανήμερα του Πάσχα. Η πύλη αυτή δεν έχει ανοιχτεί ποτέ ξανά. Βρίσκεται στην κεντρική είσοδο του Πατριαρχικού Οίκου (βλέπω πάνω φωτογραφία). Αποτελεί διαχρονικό σύμβολο μαρτυρίου για τον Ελληνισμό και την Ορθοδοξία. Οι επισκέπτες εισέρχονται από διπλανή πύλη.

Παναγία των Βλαχερνών

Ίσως όχι τόσο προβεβλημένο σημείο, μα αν βρεθείτε στην Κωνσταντινούπολη αξίζει να επισκεφτείτε την Παναγία των Βλαχερνών κοντά στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Δεν είναι αξιοθέατο αρχιτεκτονικής, καθώς έχει καταστραφεί ο αρχικός ναός, έχει όμως αξία για την ιστορία εκατοντάδων ετών που κουβαλά και για την απίστευτη ενέργεια του.

Εδώ ψάλθηκε για πρώτη φορά ο Ακάθιστος Ύμνος το 626 μ.Χ. Αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα της Παναγίας, την πολιούχο της Πόλης. Ακόμη και αν δεν είσαι ο πιο θρησκευόμενος άνθρωπος, σε κατακλύζει ένα απίστευτο συναίσθημα. Εδώ υπάρχει και η ελληνική καρκινική φράση “ΝΙΨΟΝ ΑΝΟΜΗΜΑΤΑ ΜΗ ΜΟΝΑΝ ΟΨΙΝ”, που σημαίνει «καθάρισε και τις αμαρτίες σου, όχι μόνο το πρόσωπό σου». Από το σημείο αναβλύζει έως σήμερα αγίασμα και μπορεί να πάρει μαζί του ο κάθε επισκέπτης. Θεωρείται από τα πιο ιερά σημεία της Ορθοδοξίας.

Πριγκηπόννησα

Αξίζει να αφιερώσετε μια μέρα να πάτε στα Πριγκηπόννησα – το σύμπλεγμα νησιών στη Θάλασσα του Μαρμαρά, νότια της Κωνσταντινούπολης. Αποτελείται από 4 μεγάλα νησιά (Πρώτη, Αντιγόνη, Χάλκη, Πρίγκηπος) και 5 μικρότερα (Πίτα, Νέανδρος, Οξειά, Πλάτη, Αντιρόβυθος). Επισκέφτηκα την Πρίγκηπο και τη Χάλκη.

Πρίγκηπος, το μεγαλύτερο νησί των Πριγκηποννήσων

Büyükada, σημαίνει «μεγάλο νησί» στα τουρκικά. Η Πρίγκηπος είναι το μεγαλύτερο νησί του συμπλέγματος των Πριγκηποννήσων. Είναι ένα πραγματικά πανέμορφο, αρχοντικό νησί. Εδώ νιώθεις σαν να είσαι στην Ευρώπη.

Με εντυπωσιακά ξενοδοχεία, μεγάλους ευρύχωρους δρόμους, μαγαζιά, ποδήλατα.

Περπατώντας στο λιμάνι του νησιού, είδα το παρακάτω παλιό βιβλιοπωλείο. Εννοείται ότι αμέσως μπήκα μέσα και έπιασα κουβέντα με τους ιδιοκτήτες και με την κόρη του βιβλιοπώλη που έτυχε να είναι εκείνη τη στιγμή στο μαγαζί. Μου είπε ότι μένει στη Νορβηγία και είχε έρθει να επισκεφτεί τους γονείς της. Μου μίλησε για τη γιαγιά της και το πόσο αγαπούσαν τη γνώση και της μετέδωσαν αυτό το πάθος. Συζητήσαμε για την αγάπη στη λογοτεχνία, την ιστορία του βιβλιοπωλείου.

Το Ksidas Kitabevi είναι το παλαιότερο βιβλιοπωλείο του νησιού, στεγασμένο εντός της ιστορικής προβλήτας της Büyükada. Ιδρύθηκε το 1917 και παραμένει ένα πραγματικό καταφύγιο για τους λάτρεις της λογοτεχνίας. Εκτός από παλιά βιβλία, θα βρείτε εκδόσεις για την ιστορία της Πόλης και αναμνηστικά. Πριν χαιρετήσω τους ιδιοκτήτες, τους είπα ότι δεν έχουμε να χωρίσουμε τίποτα οι δυο λαοί, θα έπρεπε να ζούσαμε μονιασμένοι. Συμφώνησαν, δώσαμε τα χέρια, έφυγα συνειδητοποιώντας τελικά τι κακό κάνουν οι πολιτικοί δημιουργώντας έχθρα στους ανθρώπους.

Η Πρίγκηπος είναι ένα νησί που δε χορταίνεις να το περπατάς. Ο Μάρτιος ήταν ιδανικός καθώς δεν ήταν κατακλυσμένο με κόσμο, είχε μια μοναδική ατμόσφαιρα. Γλάροι πετάνε από πάνω σου, ένας μακρύς ορίζοντας που στο βάθος βλέπεις να αχνοφαίνεται την Κωνσταντινούπολη, φαρδιοί δρόμοι με ποδήλατα, χωρίς αμάξια, υπέροχα μαγαζιά.

Χάλκη και η περίφημη Θεολογική Σχολή

Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης ήταν πάντα στα sos θέματα στο μάθημα της ιστορίας και μυθική στη φαντασία μου. Καθώς έφτανα στο νησί, ήμουν γεμάτη περιέργεια για το πώς θα είναι αυτός ο τόπος και η θρυλική Σχολή του, η οποία υπήρξε η κύρια θεολογική σχολή του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινούπολης, μέχρι το 1971, όταν το Τουρκικό κράτος αποφάσισε με νόμο να σταματήσει η λειτουργία της.

Θαύμασα το κτήριο, έμαθα περισσότερα για την ιστορία του, μπήκα στις αίθουσες. Τόπος ιερός. Η παράδοση βρυχάται στα χώματα αυτής της σεισμογενής γης. Η περιοχή αποτελεί το κύριο επίκεντρο σεισμικής ανησυχίας στην Τουρκία.

Στα δρομάκια του νησιού, δεν υπάρχουν αυτοκίνητα, έτσι απολαμβάνεις το περίπατο και την αρχιτεκτονική των σπιτιών.

«Αν ο κόσμος μας ήταν ένα ενιαίο κράτος τότε η Κωνσταντινούπολη θα έπρεπε να ήταν η πρωτεύουσα του.» (Ναπολέων)

Κωνσταντινούπολη⋅ η Νέα Υόρκη της Ανατολής με μια αύρα που σε ρουφάει. Κουβαλά ιστορία, ενώ κάνει διαρκή προσπάθεια να ενταχθεί στη Δύση. Η Κωνσταντινούπολη είναι ανεξάντλητη. Φεύγεις με τόσα πολλά ερεθίσματα και ξέρεις πως πρέπει να γυρίσεις ξανά σε αυτή. Είναι μια Πόλη που με μάγεψε και πιστεύω θα επισκεφτώ ξανά, πραγματικά η Πόλη των Πόλεων.

Καθώς περπατούσα ανάμεσα στους κίονες, κάτω από την επιφάνεια της γης, σκεφτόμουν ότι όσο μαγευτική μπορεί να είναι η επίγεια όψη μιας πόλης, ίσως να μη μπορεί να φανταστεί τελικά κανείς και το πόσο εκπληκτικά πράγματα μπορεί να κρύβει στο υπέδαφος της. Ο υπόγειος κόσμος, όσα κρύβονται κάτω από την επιφάνεια, μπορεί να είναι ανεξερεύνητα και εξίσου γεμάτα έλξη, μύθους, τέχνη. Οι αρχαίες πόλεις φαίνεται ότι είχανε μαεστρία και στην αθέατη στα μάτια μας ζωή.

Η Βασιλική Κινστέρνα ανοικοδομήθηκε το 532 επί του Αυτοκράτορα Ιουστινιανού Α΄ (527-565), μετά από τη Στάση του Νίκα. Σήμερα είναι γνωστή και ως Yerebatan Saray («υπόγειο ανάκτορο»). Αποτελεί τη μεγαλύτερη σωζόμενη υπόγεια δεξαμενή νερού στην Κωνσταντινούπολη. Ένα από τα πιο σημαντικά δημόσια έργα του Ιουστινιανού και ένα εξαίρετο δείγμα βυζαντινής μηχανικής.

Η συμμετρία και το μεγαλείο της αρχιτεκτονικής της δημιουργούν ένα απίστευτα σαγηνευτικό σκηνικό που σε αφήνει άφωνο. Σε μια έκταση περίπου 10.000 τετραγωνικών μέτρων, έχουμε μια κολοσσιαία κατασκευή ορθογώνιου σχήματος με μήκος 140 μέτρα και πλάτος 70 μέτρα. Με χωρητικότητα αποθήκευσης νερού 80.000 τόνων, η Κινστέρνα ξεχωρίζει με περισσότερα υποστηρικτικά στοιχεία σε σύγκριση με άλλες υπόγειες δεξαμενές.

Στη δεξαμενή υπάρχουν 336 κίονες, ύψους 9 μέτρων, σε διαστήματα 4,80 μέτρων, σχηματίζοντας 12 σειρές, σκαλισμένοι από διάφορα είδη μαρμάρου. Τα κιονόκρανα των κιόνων παρουσιάζουν διαφορετικά χαρακτηριστικά. Κάποιες αντανακλούν το «κορινθιακό» στυλ, ενώ άλλες ξεχωρίζουν με απλά και λιτά κιονόκρανα. Εκτός από μερικές από τις κολώνες με γωνιώδη ή αυλακωτά σχήματα, οι περισσότερες από αυτές παρατηρούνται κυλινδρικές.

Μετά την κατάκτηση της πόλης από τους Οθωμανούς, φαίνεται πως χάθηκε η γνώση για την κινστέρνα, καθώς οι ντόπιοι δεν γνώριζαν την ύπαρξη της. Ανακαλύφθηκε αρκετά αργότερα από τον Pierre Gilles (1490 – 1555), έναν Γάλλο περιηγητή, τοπογράφο και μεταφραστή, κατά την περιήγησή του στην Κωνσταντινούπολη περίπου στα μέσα του 16ου αιώνα. Ο Gilles περιγράφει πως οι κάτοικοι δεν ήξεραν ότι υπήρχε εκεί μια δεξαμενή, παρ’ όλο που αντλούσαν νερό και έπιαναν ψάρια ρίχνοντας κουβάδες στα υπόγεια των σπιτιών τους.

Εντυπωσιακές είναι οι κεφαλές Μέδουσας, που χρησιμοποιούνται ως βάσεις κιόνων. Βρίσκονται τοποθετημένες οριζόντια στο δυτικό τμήμα και ανάποδα στο ανατολικό τμήμα του. Αυτές οι μυστηριώδεις κεφαλές Μέδουσας, θεωρούνται ένα από τα πιο εξαιρετικά παραδείγματα ρωμαϊκής γλυπτικής, αφήνοντας άφωνους τους επισκέπτες. Δεν είναι τυχαίο ότι έχουν προκαλέσει θρύλους και δοξασίες.

Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, η Μέδουσα ήταν μια Γοργόνα που όποιος την κοιτούσε αμέσως μεταμορφωνόταν σε πέτρα. Σύμφωνα με την παράδοση, η τοποθέτησή τους σε αυτό το κτήριο, με αυτόν τον τρόπο (ανάποδα και πλάγια), είχε ως στόχο την ακύρωση αυτής της ικανότητάς σε όποιον τις κοιτούσε.

Η χρήση της σε δημόσια έργα, όπως οι κινστέρνες, είχε αποτροπαϊκό (προστατευτικό) χαρακτήρα, ξορκίζοντας το κακό. Από την άλλη υπάρχει και μια πιο απλή, πρακτική εξήγηση, ότι με τις μέδουσες τρόμαζαν οι επίδοξοι ληστές. Όπως και να έχει, αυτά τα πλάσματα προκαλούσαν και προκαλούν ακόμη και σήμερα δέος και θαυμασμό…

Σήμερα αυτό το υπέροχο κτίριο λειτουργεί ως μουσείο, ενώ παράλληλα φιλοξενεί προσωρινές εκθέσεις, παραστάσεις σύγχρονης τέχνης, πολιτιστικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις. Αλλά και λόγω της εξαιρετικής ακουστικής του χώρου πραγματοποιούνται συναυλίες και κοντσέρτα.

Το μόνο αρνητικό της επίσκεψης είναι το εισιτήριο που θεωρώ είναι τσιμπημένο, αλλά αν κάπου πρέπει να πας στην Κωνσταντινούπολη είναι σε αυτό το μυστηριώδες μέρος. Κλείσε online τη θέση σου για να μην περιμένεις σε ουρές γιατί είναι μεγάλες!

Βίντεο με στιγμές στο χώρο:

Βρίσκομαι στην Κωνσταντινούπολη και πηγαίνω να επισκεφτώ την Αγία Σοφία (ή Ναός της Αγίας του Θεού Σοφίας), δεν είναι αφιερωμένη σε αγία γυναίκα, αλλά στη «Σοφία του Θεού», που είναι ταυτιζόμενη με τον Χριστό.

Καθώς πλησιάζω συναισθηματικά φορτισμένη, τα μάτια μου δε σταματούν να κοιτούν προς το μνημείο. Με κατακλύζουν παράξενα συναισθήματα. Από τη μια αισθάνομαι βαθιά συγκίνηση που ένα όνειρο και στόχος ετών, θα γίνει εντός ολίγων λεπτών επιτέλους πραγματικότητα και από την άλλη νιώθω άγχος για το εάν αυτό που θα δω θα ανταποκριθεί στις προσδοκίες μου – σε όσα έχω φανταστεί και διαβάσει στα βιβλία της Ιστορίας.

Κρατώ το εισιτήριο στα χέρια μου, το φωτογραφίζω. Θα το κρατήσω ενθύμιο μαζί με τις αναμνήσεις της επίσκεψης.

Η Αγία Σοφιά είναι βαθιά ριζωμένη μέσα στις καρδιές των Ελλήνων.

Το ξέρεις ήδη, αλλά το νιώθεις πραγματικά έντονα μόλις φτάνεις εκεί.

Δεν είναι απλά ένας ακόμη ναός, είναι ένα από τα μεγαλύτερα αρχιτεκτονικά αριστουργήματα του κόσμου και στέκει μπροστά μου λαβωμένο, πληγωμένο αλλά επιβλητικό ακόμη και σήμερα, μετά από τόσες κακομεταχειρίσεις.

Προσπαθώ με τη φαντασία μου, καθώς περπατώ και παρατηρώ ολόγυρα, να φανταστώ όσα έχουν διαδραματιστεί εκεί στο χρόνο.

Το πώς θα έμοιαζε, μέχρι το πώς θα περνούσε η άμαξα με την αυτοκράτειρα στα σκαλοπάτια, στους διαδρόμους και έφτανε στη θέση της εκεί μπροστά στο γυναικωνίτη απέναντι από το ιερό.

Η Αγία Σοφία είναι αριστούργημα της βυζαντινής αρχιτεκτονικής με τεράστιο κεντρικό τρούλο, που επηρέασε μετέπειτα την παγκόσμια ναοδομία.

Είναι από τους πιο επιβλητικούς ναούς που έχω ποτέ βρεθεί και έχουν ποτέ κατασκευαστεί. Όμως αυτή η λάμψη της Αγίας Σοφίας κάπως σε μελαγχολεί, όταν βλέπεις το πόσο έχει λεηλατηθεί.  Οι Τούρκοι κάλυψαν αγιογραφίες, έκαναν βανδαλισμούς και σε πολλά σημεία έχουν τοποθετήσει λευκά πανιά ώστε να μη φαίνονται οι τοιχογραφίες.

Μόνο από ένα σημείο, σε αυτό που βλέπετε στην παραπάνω φωτογραφία, διακρίνεται η μορφή της Παναγίας.

Ο κυρίως ναός στην Αγία Σοφία λειτουργεί αποκλειστικά ως τζαμί, χώρος λατρείας των μουσουλμάνων. Οι τουρίστες μπαίνουν στον γυναικωνίτη, που λειτουργεί ως μουσείο. Μπορούν να φορούν τα παπούτσια τους, αλλά οι γυναίκες πρέπει να φορούν και μαντήλα. (Εγώ σήκωσα την κουκούλα του μπουφάν μου – καλό είναι να προνοήσετε να έχετε μαζί σας κάτι να καλύψετε τα μαλλιά σας για να μην αγοράσετε από εκεί).

Από τον γυναικωνίτη μπορείς να δεις τον χώρο μόνο από πάνω καθώς και τα περίφημα ψηφιδωτά που είναι αριστουργήματα και έχουν διασωθεί.  Σίγουρα η αίσθηση θα ήταν διαφορετική αν μπορούσες να μπεις στον κυρίως ναό (αν δεν λειτουργούσε ως τζαμί).

Τα περισσότερα ψηφιδωτά είναι αρκετά οικεία, σίγουρα κάπου τα έχεις δει, σε κάποιο σχολικό βιβλίο, εικόνα. Στην παραπάνω φωτογραφία ένα από τα πιο περίφημα, ο Χριστός Παντοκράτορας, απ’ όποιο σημείο (δεξιά ή αριστερά) αν τον δεις είναι σαν να σε κοιτάζει στα μάτια.

Η ιστορία της Αγίας Σοφίας Κωνσταντινούπολης

Ο πρώτος ναός της Αγίας Σοφίας, τύπου ξυλόστεγης βασιλικής, θεμελιώθηκε από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο το 330 μ.Χ. όταν μετέφερε την πρωτεύουσα της παραπαίουσας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από την Ρώμη στην Νέα Ρώμη (μετέπειτα Κωνσταντινούπολη). Η ανέγερση του ναού ήταν αρκετά χρονοβόρα, με αποτέλεσμα ο αυτοκράτορας να μην προλάβει να δει ποτέ ολοκληρωμένο τον ναό, ο οποίος ολοκληρώθηκε από τον γιο του Κωνστάντιο και τα εγκαίνια έγιναν στις 15 Φεβρουαρίου 360.

Το 404, κατά την διάρκεια της βασιλείας του Αρκαδίου, ο πρώτος ναός πυρπολήθηκε από εξοργισμένους υποστηρικτές του Ιωάννη του Χρυσόστομου, τον οποίο είχε εξορίσει η αυτοκράτειρα Ευδοξία. Η Αγία Σοφία ξανακτίσθηκε ως ξυλόστεγη βασιλική από τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο Β’ και τα εγκαίνια έγιναν στις 11 Ιανουαρίου 415. Ο ναός θα πυρποληθεί εκ νέου, το 532, κατά τη Στάση του Νίκα.

Ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός Α’ δίνει εντολή να χτιστεί εκ νέου η εκκλησία, στον ίδιο χώρο, πολύ πιο επιβλητική, για να κυριαρχεί στη Βασιλεύουσα. Ως αρχιτέκτονες της Αγίας Σοφίας ορίστηκαν ο Ανθέμιος ο Τραλλιανός και ο Ισίδωρος ο Μιλήσιος. Ήταν διακεκριμένοι αρχιτέκτονες και μαθηματικοί της εποχής, οι οποίοι έδωσαν νέες λύσεις σε μέχρι τότε άλυτα αρχιτεκτονικά προβλήματα.

Εφάρμοσαν το σύστημα θολοδομίας και δημιούργησαν ένα νέο τύπο εκκλησίας, την Βασιλική με Τρούλλο, ενώ η αντισεισμική προστασία του ναού, στην κατ’ εξοχήν σεισμογενή Κωνσταντινούπολη, θαυμάζεται ακόμη και σήμερα από τους ειδικούς. Αξίζει να αναφερθεί ότι κανένας από τους δύο δημιουργούς της Αγίας Σοφίας δεν μπόρεσε να δει το έργο στο τελικό στάδιο, καθώς πέθαναν πριν από την ολοκλήρωσή της.

Ο Ιουστινιανός επιθυμούσε ο Ναός να αντικατοπτρίζει το μεγαλείο της Κωνσταντινούπολης. Ο ναός έχει μέγιστες διαστάσεις 77Χ72 μέτρα και ο εντυπωσιακός τρούλλος που κυριαρχεί σε όλη την σύνθεση, έχει διάμετρο 33 μέτρα και ύψος από το δάπεδο 62 μέτρα. Λέγεται ότι για την κατασκευή του χρειάστηκαν 320 κεντηνάρια χρυσού, τα οποία υπολογίζονται να είχαν κόστος γύρω στα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ! Έγιναν προσφορές από κάθε σημείο της αυτοκρατορίας. Έφτασαν μάρμαρα από τη Μάνη, την Κάρυστο, τη Φρυγία και την Αίγυπτο. Από τον υπόλοιπο κόσμο προσφέρθηκαν τα πολύτιμα πετράδια, ο χρυσός, το ασήμι και το ελεφαντόδοντο, για τη διακόσμηση του εσωτερικού. Ο ναός χτίστηκε σε χρόνο ρεκόρ, μέσα σε έξι χρόνια, ενώ δούλευαν ακατάπαυστα 10.000 τεχνίτες.

Τα εγκαίνια έγιναν στις 27 Δεκεμβρίου του 537 από τον Αυτοκράτορα Ιουστινιανό, που μόλις είδε την υπεροχή της Αγίας Σοφίας έναντι του ξακουστού ναού του Σολομώντα στην Ιερουσαλήμ, αναφώνησε: «Νενίκηκά σε Σολομών».

Στο προαύλιο του ναού λέγεται πως υπήρχε κρήνη, στην οποία ανεγράφετο η καρκινική φράση «ΝΙΨΟΝΑΝΟΜΗΜΑΤΑΜΗΜΟΝΑΝΟΨΙΝ» (νίψον ἀνομήματα, μὴ μόναν ὄψιν), που σημαίνει «πλύνε τις αμαρτίες σου και όχι μόνο το πρόσωπό σου». Η φράση αυτή, αν αναγνωσθεί ανάποδα (από δεξιά προς τα αριστερά) αποδίδει τις ίδιες λέξεις και νόημα.

Ο ναός αποτέλεσε σε όλη τη διάρκεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας την έδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως και υπήρξε ο σημαντικότερος ναός της Ορθόδοξης εκκλησίας.

Κατά την περίοδο των Σταυροφοριών και συγκεκριμένα την περίοδο 1204-1261, ο ναός έγινε Ρωμαιοκαθολικός και μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 ο ναός απέκτησε 4 μιναρέδες και έγινε μουσουλμανικό τέμενος. Κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας πραγματοποιήθηκαν στον ναό σημαντικές καταστροφές, καθώς ασβεστώθηκαν οι τοιχογραφίες εξαιτίας της ισλαμικής θεώρησης της απεικόνισης του ανθρώπινου σώματος ως βλασφημίας. Ο ναός με την σπουδαία αρχιτεκτονική του αποτέλεσε πρότυπο για την κατασκευή διαφόρων τεμενών, ανάμεσα στα οποία ήταν και το Μπλε Τζαμί.

Το 1934, ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, ιδρυτής της σύγχρονης, κοσμικής Τουρκικής Δημοκρατίας, μετέτρεψε την Αγία Σοφία από τέμενος σε μουσείο, σε μία προσπάθεια εκσυγχρονισμού της Τουρκίας. Στις 6 Δεκεμβρίου του 1985, η UNESCO, ανακήρυξε την Αγία Σοφία ως Μνημείο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Δυστυχώς, την απόφαση αυτή της UNESCO καταπάτησε το Συμβούλιο Επικρατείας της Τουρκίας και έδωσε την δυνατότητα μετατροπής του μεγάλου αυτού συμβόλου της ορθοδοξίας, σε λατρευτικό χώρο του Ισλαμισμού. Η Αγία Σοφία, με την σύμφωνη γνώμη του Τούρκου Προέδρου, Ταγίπ Ερντογάν, στις 10 Ιουλίου του 2020, που μέχρι τότε λειτουργούσε αμιγώς ως μουσείο, έγινε και επισήμως τζαμί, με την πρώτη μουσουλμανική προσευχή της 24ης Ιουλίου να σηματοδοτεί την αλλαγή.

Κατά της μετατροπής είχαν ταχθεί πολιτικές αρχές στις ΗΠΑ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Ρωσία καθώς και οι θρησκευτικές αρχές σε πλήθος χριστιανικών χωρών, αλλά και η UNESCO, η οποία συγκαταλέγει το μνημείο από το 1985 στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς. 

Σήμερα για να επισκεφτείτε την Αγία Σοφία θα πληρώσετε εισιτήριο ( – αγοράστε το εισιτήριο online για να αποφύγετε ουρές και αναμονές – ) και θα ανεβείτε μονάχα στο γυναικωνίτη που λειτουργεί ως μουσείο. Ο Έλληνας ξεναγός μας συνέστησε να μην κάνει κάποιος το σταυρό του όσο θα ήμασταν στην Αγία Σοφία καθώς υπάρχει τσουχτερό πρόστιμο, θεωρείται ως προσβολή στα ιερά τους…

Η Αγία Σοφία δεν στέκεται απλά μέσα στον χρόνο, κουβαλάει αιώνες, φωνές, πίστη, ιστορία, απώλειες και μεγαλείο μαζί.

Υπάρχουν τόποι που δεν είναι μόνο απλώς μνημεία. Είναι ισχυρή και καθηλωτική μνήμη, μέσα σου.

Όταν βγήκα από τον Ναό είχε πιάσει βροχή, ο ουρανός ήταν βαρύς και ακουγόταν η φωνή, προσευχή του Ιμάμη…

Μόλις φτάνεις στην κεντρική πλατεία του γραφικού χωριού των Άνω Τρικάλων Κορινθίας, τραβάει το βλέμμα σου το επιβλητικό πέτρινο κτήριο όπου στεγαζόταν το εμβληματικό ξενοδοχείο «Θεοξένια» (ή «Θεοφιλία»). Ταξιδέψαμε στην ορεινή Κορινθία πριν λίγες μέρες, αρχές του Ιανουαρίου, και κάναμε εξερεύνηση στα χωριά της.

Φτάνοντας στο χωριό, τράβηξε την προσοχή μου αυτό το κτήριο. Τριγυρίσαμε το περιβάλλοντα χώρο και μπήκαμε μέσα στο παρατημένο και εγκαταλελειμμένο ξενοδοχείο.

Το ξενοδοχείο υπήρξε ένα από τα πιο κοσμοπολίτικα της δεκαετίας του 1950, καθώς τα Τρίκαλα Κορινθίας υπήρξαν δημοφιλής παραθεριστικός προορισμός ακόμα και πριν τον Β’ Παγκόσμιο, όταν οι καλοκαιρινές διακοπές ήταν προνόμιο μόνο για τους πλούσιους. Εκείνα τα χρόνια οι πιο εύποροι προτιμούσαν να κάνουν διακοπές στα βουνά, για να απολαμβάνουν τη δροσιά τους και όχι στη θάλασσα.

Σε αυτό το ξενοδοχείο είχαν παραθερίσει βασιλιάδες, πολιτικοί και επιχειρηματίες. Χτίστηκε μεταξύ του 1932 – 1933 και λειτούργησε έως το 1980 έχοντας φιλοξενήσει κατά την διάρκεια της λειτουργίας του προσωπικότητες όπως ο Πρωθυπουργός Στρατάρχης Α. Παπάγος (1952), ο Βασιλιάς της Αιγύπτου Φαρούν (1938) και άλλους.

Κτίσμα τεσσάρων επιπέδων, με είκοσι επτά δωμάτια, κατασκευασμένο από πέτρα και οπλισμένο σκυρόδεμα και με ξύλινη στέγη με γαλλικά κεραμίδια. Οι εσωτερικές του σκάλες είναι μαρμάρινες και ξύλινες. Το κτίριο έχει υποστεί πολλές αλλοιώσεις που προέκυψαν από τις αλλεπάλληλες ζημιές και μετασκευές που υπέστη κατά καιρούς, αλλά διατηρεί ακόμα τις μεσοπολεμικές αναφορές της αρχιτεκτονικής του και το ιστορικό ενδιαφέρον του.

Το άλλοτε πολυτελέστατο κατάλυμα με τη συχνή επίσκεψη από την παγκόσμια ελίτ της εποχής στέκεται σήμερα, μαρτυρώντας το ένδοξο παρελθόν του ως ένα κτίριο-φάντασμα. Ένα από τα πιο επιβλητικά ξενοδοχεία γενικά της ορεινής Ελλάδας, όχι μόνο της Κορινθίας, είναι παρατημένο στην ερείπωση και ισοπέδωση. Η αίσθηση της απόλυτης εγκατάλειψης είναι παρούσα σε κάθε βήμα.

Οι παρακάτω φωτογραφίες από το εσωτερικό του, όπως είναι σήμερα, μιλάνε καλύτερα…

Αν σου άρεσε αυτή η δημοσίευση, ίσως τότε σε ενδιαφέρει να διαβάσεις και αυτό το άρθρο με εξερεύνηση στο εγκαταλελειμμένο, σαν στοιχειωμένο “Ξενία” Ναυπλίου.

Αρχαία Κόρινθος: Οδηγός για έναν από τους πιο εντυπωσιακούς αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας

Η Αρχαία Κόρινθος είναι ένας από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα, με πλούσια ιστορία, επιβλητικά μνημεία και μια στρατηγική τοποθεσία που την έκανε κέντρο εμπορίου και πολιτισμού στην αρχαιότητα. Ελάτε σε αυτόν τον οδηγό να ανακαλύψετε την ιστορία της, αξιοθέατα και χρήσιμες πληροφορίες για την επίσκεψή σας.

Τι να δείτε στην Αρχαία Κόρινθο

Αν επισκεφθείτε τον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Κορίνθου, αυτά είναι τα βασικά αξιοθέατα που δεν πρέπει να χάσετε!

Η ιστορία της Αρχαίας Κορίνθου

Η Κόρινθος, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, υπήρξε μια από τις πλουσιότερες και πιο ισχυρές πόλεις της αρχαιότητας. Από τα μυκηναϊκά χρόνια έως τη ρωμαϊκή εποχή, η πόλη γνώρισε αδιάκοπη ακμή. Υπήρξε διάσημη για τον εμπορικό της στόλο, τις κεραμικές δημιουργίες και το ιερό, όπου τελούνταν οι Ισθμιακοί Αγώνες.

Ο ναός του Απόλλωνα και η Ρωμαϊκή Αγορά 

Ένα από τα πιο εμβληματικά μνημεία της Αρχαίας Κορίνθου, ο ναός του Απόλλωνα χρονολογείται στον 6ο αιώνα π.Χ. Οι επτά σωζόμενοι δωρικοί κίονες δίνουν μια εικόνα της μεγαλοπρέπειας που είχε το ιερό αυτό οικοδόμημα.

Το περπάτημα μέσα στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Κορίνθου, μου θύμισε πολύ την αίσθηση της Αρχαίας Αγοράς στην Αθήνα. Άλλωστε η Κόρινθος ήταν εξίσου μια ισχυρή και ανθηρή πόλη στην αρχαιότητα.

Κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, η Κόρινθος έγινε κέντρο διοίκησης της ρωμαϊκής επαρχίας της Αχαΐας. Η Αγορά της ήταν γεμάτη με στοές, μαγαζιά και δημόσια κτήρια, ενώ εδώ βρισκόταν και η Βήμα του Γαλλίωνος, όπου, σύμφωνα με την Καινή Διαθήκη, δίκασε ο Ρωμαίος ανθύπατος Γαλλίων τον Απόστολο Παύλο.

Γράφει ο Χένρι Μίλερ: «ο Λόρενς Ντάρελ είχε δίκιο: υπάρχει κάτι πλούσιο, αισθησιακό και τριανταφυλλί στην Κόρινθο. Είναι ο θάνατος σε πλήρη άνθιση, ο θάνατος εν μέσω της λαγνείας, ξεχειλίζοντας από διαφθορά. Οι κίονες του ρωμαϊκού ναού είναι χοντροί. Είναι σχεδόν ανατολίτικοι στις αναλογίες τους, βαρείς, κοντόχοντροι, ριζωμένοι στη γη, σαν τα πόδια ενός ελέφαντα που χτυπήθηκε από αμνησία. Παντού αυτή η θαλερότητα, η υπεραναπτυγμένη, η υπερώριμη ποιότητα επιδεικνύεται, τονισμένη από ένα τριανταφυλλί χρώμα που εκπέμπει η δύση του ήλιου» (Ο Κολοσσός του Αμαρουσίου και Πρώτες εντυπώσεις από την Ελλάδα, Εκδόσεις Μεταίχμιο).

Ακροκόρινθος: Το κάστρο με την εντυπωσιακή θέα

Πάνω από τον αρχαιολογικό χώρο, στο πιο ψηλό «στρατηγικό» της σημείο βρίσκεται το πιο εντυπωσιακό κάστρο της Πελοποννήσου: ο Ακροκόρινθος. Στα αρχαία χρόνια, λόγω της θέσης του, χρησιμοποιήθηκε ως σκοπιά που αναδείχθηκε σε κάστρο-φρούριο. Είναι ένας από τους πιο σημαντικούς οχυρωμένους λόφους της Ελλάδας. Αποτέλεσε την ξακουστή οχυρωμένη ακρόπολη της αρχαίας και μεσαιωνικής Κορίνθου.

Η οδική σήμανση της περιοχής δε βοηθάει τον οδηγό να προσεγγίσει εύκολα – εμείς δυσκολευτήκαμε στα στενά.  Φτάνοντας μας έκανε εντύπωση ότι το Κάστρο ήταν γεμάτο από ξένους τουρίστες, οι Έλληνες περιορίζουν την επίσκεψη τους στον αρχαιολογικό χώρο. Αντίθετα οι τουρίστες, λάτρεις της ελληνικής μυθολογίας και ιστορίας, όχι απλά το είχανε στο πρόγραμμα της περιήγησης τους, αλλά ανηφόριζαν σαν… τσακάλια προς την κορυφή του. Αρκετοί μάλιστα περπατούσαν από τον αρχαιολογικό χώρο έως και ψηλά την Ακροκόρινθο, ακούραστοι μέσα στην ζέστη.

Το μνημείο είναι με ελεύθερη είσοδο, αξίζει την επίσκεψη σας.

Η εντυπωσιακή είσοδος του Κάστρου Ακροκορίνθου. Έχει τυπικό δείγμα φρουριακής αρχιτεκτονικής, με κατασκευαστικές λεπτομέρειες και διακοσμητικά στοιχεία όλων των χρόνων της ιστορίας του. Τα τείχη ακολουθούν τη φυσική γραμμή του βράχου, είναι χτισμένα σε τρεις αμυντικές σειρές, ενισχύονται με πύργους προμαχώνες, επάλξεις διάτρητες με πολεμίστρες και κανονιοθυρίδες.

Ο Ακροκόρινθος οχυρώθηκε για πρώτη φορά από τον Κύψελο και τον γιο του Περίανδρο τον 7ο-6ο αιώνα π.Χ. και σιγά-σιγά εξελίχθηκε σε Ακρόπολη. Οι Μακεδόνες τον 4ο αιώνα π.Χ. επισκεύασαν και ενίσχυσαν τα τείχη. Το 146 π.Χ. ο Ρωμαίος Λεύκιος Μόμμιος Αχαϊκός κατέστρεψε την Κόρινθο και την Ακρόπολή της, καταλαμβάνοντας επίσημα την Ελλάδα.

Καθώς ανηφορίζεις, αισθάνεσαι ζωντανός. Κομμάτι και εσύ της ιστορίας του. Περνάς από τα μονοπάτια που πέρασαν σπουδαίοι κατακτητές. Πατάς τις ίδιες πλάκες που κάποτε πάτησαν μεγάλα ονόματα της ιστορίας για να ανεβούν στην Ακρόπολη που δεσπόζει πάνω από την πεδιάδα και από τον κόλπο της Κορίνθου.

Κατά την αρχαιότητα εδώ ήταν το ιερό της Αφροδίτης, ενώ αργότερα έγινε κάστρο, χρησιμοποιούμενο από Βυζαντινούς, Φράγκους, Ενετούς και Οθωμανούς.

Ο Ιούλιος Καίσαρας επισκευάζει το κάστρο το 44 π.Χ.. Μία ακόμα επισκευή γίνεται τον 6ο αιώνα από τον Ιουστινιανό και κάποιες προσθήκες παρατηρούνται μέχρι και τον 12ο αιώνα. Το 1210 το κάστρο καταλαμβάνεται από τους Φράγκους και ο υπερασπιστής του Λέων Σγουρός αυτοκτονεί πηδώντας έφιππος από τα τείχη. Οι Φράγκοι πραγματοποιούν πολλές επισκευές.

Το 1395 κατακτητής του κάστρου έγινε ο Θεόδωρος Παλαιολόγος. Για οικονομικούς λόγους το πούλησε στους Ιωαννίτες, ιππότες της Ρόδου, που το κρατούν μέχρι το 1404, οπότε ο Παλαιολόγος το ξανακέρδισε. Το 1458 ο σουλτάνος Μωάμεθ Β’ έκαμψε την αντίσταση του βυζαντινού διοικητή Ματθαίου Ασάν και κατέλαβε τον Ακροκόρινθο, στο εσωτερικό του οποίου κτίσθηκαν τέσσερα τζαμιά.

Το 1687 οι Ενετοί κατέλαβαν το Κάστρο και εκτέλεσαν έργα που ολοκληρώθηκαν το 1711. Το 1715 ο Ακροκόρινθος παραδίδεται μετά από πολιορκία στους Τούρκους. Το 1823 η Κόρινθος απελευθερώθηκε και ο Αβδουλάχ-μπέη, παρέδωσε το κάστρο στα ελληνικά στρατεύματα.

Μαγευτική θέα. Σταθείτε στην κορυφή και ατενίστε πέρα την πεδιάδα. Φανταστείτε τι έχει διαδραματιστεί πριν από εμάς, ταξιδέψτε στην ιστορία. Εδώ πραγματικά αγαλλιάζει η ψυχή σου, κοιτάζοντας τον απέραντο ορίζοντα.

Το μεσημέρι της 26ης Οκτωβρίου 1823, ανήμερα του Αγίου Δημητρίου, 300 Τουρκαλβανοί και 60 γυναίκες εγκατέλειπαν τον Ακροκόρινθο στα χέρια των Ελλήνων.

Η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου μέσα στο κάστρο

Στο εσωτερικό του κάστρου σώζονται ερείπια ναών (Άγιος Δημήτριος, τρίκλιτη ενετική βασιλική, τζαμιά με μιναρέ) κρήνες, υπόγεια βυζαντινή δεξαμενή με πεσσούς και καμάρες από πλίνθους, πηγή Άνω Πειρήνης με δύο υπόγειους θολοσκεπείς χώρους, ναός της Αφροδίτης 5ου -4ου π.Χ. αι.) με μεταγενέστερες διαδοχικές κατασκευές κ.ά.

Πολύ όμορφο το εκκλησάκι του Αγίου Δημητρίου. Σαν να σου αφηγείται δοξασίες.

Επίσκεψη στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αρχαίας Κορίνθου

Μέσα στον Αρχαιολογικό χώρο βρίσκεται ένα μουσείο-διαμαντάκι. Χτίστηκε το 1931-1932 από την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών. Πολλά από τα ευρήματα των ανασκαφών έχουν μεταφερθεί στο μουσείο. Με την επίσκεψη σας και στο μικρό μουσείο, θα έχετε μια ολοκληρωμένη εικόνα για την ιστορία του τόπου.

Στο Μουσείο θα δείτε εκθέσεις από προϊστορικά, κλασικά, ρωμαϊκά ευρήματα, την ενδιαφέρουσα του Ασκληπιείου, ενώ στο Αίθριο συλλογή από αγάλματα, γλυπτά, ελληνικές, λατινικές επιγραφές. Από την κλασική έκθεση θα εντυπωσιαστείτε από τους δίδυμους Κούρους -πρόκειται για ευρήματα που βρέθηκαν στο νεκροταφείο της Τενέας.

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά εκθέματα είναι και το Ψηφιδωτό δάπεδο από Ρωμαϊκή βίλα διακοσμημένο με το κεφάλι του Διονύσου -χρονολογείται από τον 2ο αιώνα.

Χρήσιμες πληροφορίες για την επίσκεψή σας

• Ώρες λειτουργίας: Ο αρχαιολογικός χώρος είναι ανοιχτός καθημερινά, αλλά το ωράριο αλλάζει ανάλογα με την εποχή. Επισκεφτείτε την επίσημη ιστοσελίδα του Υπουργείου Πολιτισμού για τις ακριβείς ώρες.
• Εισιτήριο: Υπάρχει ενιαίο εισιτήριο που περιλαμβάνει την είσοδο στον αρχαιολογικό χώρο και το μουσείο. Η είσοδος στο Κάστρο είναι ελεύθερη.
• Πρόσβαση: Η Αρχαία Κόρινθος βρίσκεται περίπου 1 ώρα από την Αθήνα, καθιστώντας την ιδανικό προορισμό για ημερήσια εκδρομή.

Ανακαλύψτε την Αρχαία Κόρινθο!

Η επίσκεψη στην Αρχαία Κόρινθο είναι ένα ταξίδι στον χρόνο. Μια φορά δεν αρκεί για να την επισκεφτούμε! Κάθε γωνιά της πόλης αφηγείται μια ξεχωριστή ιστορία.

Αν θέλεις να επισκεφτείς την Αρχαία Κόρινθο οργανωμένα, ρίξε μια ματιά σε αυτή την εκδρομή από την Αθήνα με ξεναγό!

If you’d like to visit Ancient Corinth with an official guide, check out this organized day trip from Athens!

Αν θέλεις να συνδυάσεις την Αρχαία Κόρινθο με μια βόλτα στο γραφικό Ναύπλιο, δες και αυτή την όμορφη ολοήμερη εκδρομή!

Want to explore Ancient Corinth and also visit the charming town of Nafplio?
Check out this full-day tour from Athens!

Έχετε επισκεφθεί την Αρχαία Κόρινθο; Μοιραστείτε την εμπειρία σας στα σχόλια!

Δείτε επίσης: Αφιερώματα σε σπουδαίους αρχαιολογικούς τόπους, όπως:

Ναός της Αφαίας στην Αίγινα, Αρχαιολογικός χώρος της Ελευσίνας,

Ναός της Αρτέμιδος Βραυρώνα, Αρχαιολογικός χώρος της Επιδαύρου και άλλοι.

Μετά την απελευθέρωση του Άουσβιτς το 1945, ο Λέβι μαζί με άλλους πρώην κρατούμενους ξεκινά ένα λαβυρινθώδες ταξίδι επιστροφής, από τον Ιανουάριο έως τον Οκτώβριο του 1945, διαμέσου της Πολωνίας, της Λευκορωσίας, της Ουκρανίας, της Ρουμανίας και της Ουγγαρίας, μέχρι να φτάσει στο σπίτι του στο Τορίνο.

Ενώ το αργό βήμα των αλόγων του Γιάνκελ μ’ έσερνε προς την πολύ μακρινή ελευθερία, παρέλασαν για μια τελευταία φορά μπρος στα μάτια μου τα παραπήγματα όπου είχα υποφέρει και ωριμάσει, το προαύλιο του προσκλητήριου όπου υψώνονταν ακόμα, δίπλα δίπλα, η κρεμάλα κι ένα γιγάντιο χριστουγεννιάτικο δέντρο, και η πόρτα της σκλαβιάς όπου, ανούσιες πια, διαβάζονταν ακόμα οι τρεις χλευαστικές λέξεις: «Arbeit Macht Frei» – η εργασία ελευθερώνει.”

Η αφήγησή του ξεδιπλώνεται ως ημερολόγιο· κάθε στάση, κάθε άνθρωπος που συναντά, κάθε δυσκολία, γίνεται και μια ανάμνηση της τραγωδίας, αλλά και της επιμονής να ξαναστήσει κάποια κανονικότητα. Η πείνα, η απίστευτη ψυχική και σωματική εξάντληση, λειτουργούν αποτρεπτικά, και δεν τον αφήνουν, να χαρεί την επόμενη φάση της ζωής του.

«Πόλεμος υπάρχει πάντα, ο άνθρωπος για τον άνθρωπο είναι λύκος: παλιά ιστορία». Δυνατή, αξιομνημόνευτη φράση και τόσο αληθινή: «Πόλεμος υπάρχει πάντα». Και μετά το Άουσβιτς, ακόμη και σήμερα.

Μαζί με το ταξίδι μέσα στις χώρες, υπάρχει και ένα εσωτερικό ταξίδι — από την αμφισβήτηση, τον πόνο, τις μνήμες, στην επαναδιαπραγμάτευση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Παρά το βαρύ θέμα, ο Λέβι δεν εγκαταλείπει την ειρωνεία ενός κόσμου που δεν έχει παύσει να λειτουργεί — με αγορά, παζάρι, μικρές καθημερινές στιγμές — ακόμη και μέσα στις ερειπωμένες πόλεις.

Στην επιστροφή, δεν συναντά απλώς μέρη· συναντά πρόσωπα: Ένα τρίχρονο, ανώνυμο και άφωνο παιδί που γεννήθηκε στο Άουσβιτς· έναν Έλληνα έμπορο πανούργο και καταφερτζή, που πουλά και αγοράζει ό,τι κινείται και τον άγγιξε βαθιά· έναν Μαυριτανό από τη Βερόνα που συλλέγει απορρίμματα για να ζήσει και ελπίζει να αντικρίσει ξανά την παράλυτη κόρη του· κι έναν τσαρλατάνο — τον χαρισματικό Τσέζαρε — που ήξερε να ξεγελά όλους με τα ψέματά του.

Όλοι αυτοί οι χαρακτήρες είναι ψυχές που αποτυπώνουν τη ρευστότητα και την ανθρώπινη πολυπλοκότητα. Ο Λέβι τους περιγράφει βαθιά ανθρώπινα, χωρίς να τους εξιδανικεύει, με αληθινή κατανόηση για τη ζωή τους μέσα στα ερείπια.

“Μας φαινόταν πως είχαμε κάτι να πούμε, τρομερά πράγματα να πούμε σε κάθε Γερμανό ξεχωριστά και πως κάθε Γερμανός είχε άλλα τόσα να πει σ’ εμάς: νιώθαμε την ανάγκη να λογαριαστούμε, να ρωτήσουμε, να εξηγήσουμε και να σχολιάσουμε, όπως οι παίκτες στο τέλος μιας παρτίδας σκάκι. Ήξεραν «εκείνοι» για το Άουσβιτς, για τη σιωπηλή και καθημερινή σφαγή, ένα βήμα απ’ την πόρτα του σπιτιού τους. Και αν ναι, πώς μπορούσαν να περπατούν στον δρόμο, να γυρίζουν στα σπίτια τους και ν’ αντικρίζουν τα παιδιά τους, να περνούν το κατώφλι μιας εκκλησίας;

Αν πάλι όχι, όφειλαν, όφειλαν μα τον Θεό, ν’ ακούσουν, να μάθουν από μας, από μένα, τα πάντα και γρήγορα: ένιωθα το νούμερο που ήταν χαραγμένο στο μπράτσο μου σαν ανοιχτή πληγή.”

Το βιβλίο είναι ένα δυνατό αυτοβιογραφικό κείμενο για τις αντιφάσεις, για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια που προσπαθεί να αναστηθεί μέσα από την καταστροφή. Όσο κι αν η ελευθερία μοιάζει εύθραυστη, η φωνή του Λέβι δείχνει ότι ακόμη και μέσα στο απόλυτο χάος, ο άνθρωπος συνεχίζει — να ελπίζει, να θυμάται, να ζει.

«Η ανακωχή» πρωτοεκδόθηκε τον Απρίλιο του 1963, πήρε εξαιρετικές κριτικές, ήταν υποψήφιο για το βραβείο Strega αλλά κέρδισε το βραβείο Campiello το οποίο απονεμήθηκε πρώτη φορά εκείνο το έτος. Στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη σε μετάφραση της Άννας Παπασταύρου.

Τέτοια βιβλία είναι θησαυρός, για να μη ζήσει η ανθρωπότητα ξανά αυτή την αγριότητα. Τέτοια βιβλία θα έπρεπε να διδάσκονται σε όλα τα σχολεία.

Μπορείτε να βρείτε το βιβλίο από εδώ.

Η ζωή του Primo Levi 
Ο Πρίμο Λέβι γεννήθηκε το 1919 στο Τορίνο από οικογένεια εβραϊκής καταγωγής. Το 1941 αποφοίτησε από το τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου του Τορίνου. Άρχισε να εργάζεται σε μια εταιρεία εξόρυξης αμιάντου κοντά στο Τορίνο, το 1942 προσελήφθη σε μια ελβετική φαρμακευτική εταιρεία στο Μιλάνο.

Τον Φεβρουάριο του 1944, οδηγήθηκε στο στρατόπεδο Άουσβιτς III (Μπούνα-Μόνοβιτς), όπου παρέμεινε μέχρι την απελευθέρωσή του από τον Κόκκινο Στρατό στις 27 Ιανουαρίου του 1945. Κατάφερε να φτάσει στο Τορίνο τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς, ύστερα από το περιπετειώδες ταξίδι της επιστροφής που περιγράφεται στην Ανακωχή. Το 1946 άρχισε να εργάζεται σ’ ένα εργοστάσιο βερνικιών και να γράφει το Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος, τις αναμνήσεις του από το στρατόπεδο.

Μπορεί ο Primo Levi μετά την απελευθέρωση, να εργάστηκε, να παντρεύτηκε, να απέκτησε παιδιά, να εξέδωσε ποιήματα, διηγήματα, μυθιστορήματα, όμως δε μπόρεσε ποτέ να ξεχάσει τη φρίκη που έζησε, όπως και όλοι οι επιζώντες των στρατοπέδων συγκέντρωσης. Όλη του τη ζωή βασανιζόταν με κατάθλιψη. Το 1987 σε ηλικία 68 ετών, ο Πρίμο Λέβι πέθανε πέφτοντας από την εσωτερική σκάλα του σπιτιού του στο Τορίνο. Ο θάνατός του θεωρήθηκε ως αυτοκτονία.

«Εικάζοντας/Εικονίζοντας τη Σαμοθράκη: Από τον Όμηρο στο HoloLens».

Η νέα έκθεση στην Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, επιδιώκει να παρουσιάσει μέσα από μια σειρά σπάνιων εκδόσεων και φωτογραφιών, την ιστορία του μυστηριακού νησιού, που ήταν γνωστό ήδη από την εποχή του Ομήρου, καθώς αναφορές για αυτό συναντάμε κιόλας στην Ιλιάδα.

«Μα ο κοσμοσείστης ρήγας άδικα δε βίγλιζε από πάνω
στης Σαμοθράκης της πολύδεντρης την πιο ακρινή εκαθόταν
κορφή, κι εθάμαζε τον πόλεμο θωρώντας και τη μάχη.
Απ᾽ άκρη ως άκρη εκείθε αγνάντευε την Ίδα, και το κάστρο
του Πρίαμου αγνάντευε και τ᾽ άρμενα των Αχαιών μπροστά του.
Εδώ εκαθόταν απ᾽ τη θάλασσα φτασμένος, και πονούσε
τους Αχαιούς που οι Τρώες αφάνιζαν, και χόλιαζε του Δία.
Και ξάφνου απ᾽ το βουνό το απόγκρεμο ροβόλησε
κινώντας με πόδι γρήγορο»
Ομήρου Ιλιάδα Ν 10-18

Γεννάδειος Βιβλιοθήκη – ένας χώρος που με γεμίζει γαλήνη

Επισκέφτηκα τη περιοδική έκθεση με τίτλο «Εικάζοντας/Εικονίζοντας τη Σαμοθράκη: Από τον Όμηρο στο HoloLens» της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα που φιλοξενείται στην Πτέρυγα «Ιωάννης Μακρυγιάννης».

Όποτε επισκέπτομαι αυτό το χώρο, πάντα με γεμίζει ένα συναίσθημα βαθιάς συγκίνησης. Κάποτε βρισκόμουν σε καθημερινή βάση, καθώς αφιέρωσα την έρευνα της διπλωματικής του μεταπτυχιακού μου στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη.

Όποτε στέκομαι μπροστά στο κτήριο της Βιβλιοθήκης και ξαποσταίνω για λίγο στον κήπο, αισθάνομαι ότι βρίσκομαι σε έναν άλλο κόσμο, πραγματικά, από κάθε άποψη.

Η συγκεκριμένη έκθεση συνδυάζει την πλούσια ιστορία της Σαμοθράκης με τις σύγχρονες τεχνολογίες και καλλιτεχνικές εκφράσεις. Φέρνει κοντά τους επισκέπτες με την ιστορία του νησιού μέσα από ποικιλία εκθεμάτων. Από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη ψηφιακή εποχή, το νησί έχει εμπνεύσει πλήθος καλλιτεχνών, ποιητών και επιστημόνων.

Έκθεση με Μοναδικά Εκθέματα από τον 15ο έως τον 21ο Αιώνα

Η επιμέλεια της έκθεσης ανήκει στις Bonna D. Wescoat, Ellen M. Archie και Rebecca A. Salem και παρουσιάζεται με την υποστήριξη της σκηνογραφικής ομάδας της Μικρής Άρκτου (Ανδρέας Γεωργιάδης, Βιβή Γερολυμάτου).

Ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να θαυμάσει σημαντικά έργα και αντικείμενα από τον 15ο αιώνα μέχρι και τον 21ο αιώνα.

Η έκθεση περιλαμβάνει σπάνια αναγεννησιακά σχέδια, φωτογραφίες από τις πρώτες αρχαιολογικές ανασκαφές, όπως εκείνες του Wilhelm Burger, και έργα Ελλήνων καλλιτεχνών, όπως του Πάρι Πρέκα και του Πολύκλειτου Ρέγκου.

Μερικά από τα πιο εντυπωσιακά αντικείμενα είναι τα σχέδια του Κυριάκου Αγκωνίτη, τα οποία εκτίθενται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, καθώς και οι αναπαραστάσεις του εμβόλου του μνημείου της Νίκης μέσω σύγχρονης τεχνολογίας.

Ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να «ζήσει» την εμπειρία της Σαμοθράκης μέσα από 3D αναπαραστάσεις και ψηφιακές εκτυπώσεις των αρχαίων γλυπτών.

Αντικείμενα της έκθεσης παραχωρήθηκαν από τις Βιβλιοθήκες Μπόντλιαν του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, το Μουσείο Μπενάκη, την Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλέξανδρου Σούτσου, τη Συλλογή Σωτήρη Φέλιου, τη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη, τη Βιβλιοθήκη Blegen και τα Αρχεία της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, τις Αμερικανικές Ανασκαφές Σαμοθράκης και τους συνεργάτες τους, καθώς και από ιδιώτες.

Ανακαλύψτε τη Σαμοθράκη μέσω της Ψηφιακής Τεχνολογίας

Μία από τις πιο συναρπαστικές πτυχές αυτής της έκθεσης είναι η δυνατότητα των επισκεπτών να συμμετάσχουν σε διαδραστικές ψηφιακές δράσεις, οι οποίες τους επιτρέπουν να δουν και να εξερευνήσουν τρισδιάστατες αναπαραστάσεις του νησιού. Μέσω της τεχνολογίας HoloLens, οι επισκέπτες μπορούν να ανακατασκευάσουν τα αετώματα του Ιερού και να βιώσουν τη διαδρομή των μυστών, επιτυγχάνοντας μία μοναδική και συναρπαστική εμπειρία της αρχαίας Σαμοθράκης.

Σημαντικές Λεπτομέρειες Έκθεσης:

«Εικάζοντας/Εικονίζοντας τη Σαμοθράκη: Από τον Όμηρο στο HoloLens»

• Διάρκεια Έκθεσης: 20 Φεβρουαρίου –29 Ιουνίου 2025

• Ώρες Λειτουργίας: Τετάρτη, Παρασκευή, Σάββατο & Κυριακή: 12:00 – 18:00, Πέμπτη: 12:00 – 20:00

• Τοποθεσία: Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, Πτέρυγα Ι. Μακρυγιάννη, Σουηδίας 61, Αθήνα

• Είσοδος: Ελεύθερη

• Πληροφορίες / Κρατήσεις: ascsa.edu.gr

Μπορεί να σας ενδιαφέρει και αυτή η δημοσίευση:

Το 2015 είχαμε παραβρεθεί στο Μουσείο της Ακρόπολης στην αφιερωμένη έκθεση για την Σαμοθράκη: Σαμοθράκη. Τα μυστήρια των Μεγάλων Θεών.

Ταξίδι στην Μονεμβασιά, μια από τις πιο καλοδιατηρημένες καστροπολιτείες στην Ελλάδα,  στην ανατολική Πελοπόννησο στη Λακωνία.

Απόκρημνα βράχια και τείχη όπου ο επισκέπτης δε χορταίνει να στέκεται και να ατενίζει προς την ανοικτή θάλασσα.

 

Γεμάτη με γάτες, καθόλου τυχαίο, αυτά τα πλάσματα ξέρουν πού να σταθούν.

 

Η περιήγηση στα στενά της βυζαντινής αυτής καστροπολιτείας είναι μια μοναδική εμπειρία, σαν να ζωντανεύουν εικόνες, καρτ ποσταλ μπροστά σου.

Επιζητάς να χαθείς στα δρομάκια αυτού του ιστορικού οικισμού που κάποτε «φιλοξενούσε» τους αυτοκράτορες του Βυζαντίου. Σήμερα έχει δεκάδες πανέμορφα μαγαζάκια και καταλύματα που ικανοποιούν και τον πιο δύσκολο επισκέπτη. 

Στα στενά της Μονεμβασιάς δεν επιτρέπονται τα αυτοκίνητα, οπότε να είστε προετοιμασμένοι για αρκετό περπάτημα. 

Οικία Γιάννη Ρίτσου

Καθώς μπαίνεις στην είσοδο της καστροπολιτείας, αν θα στραφείς προς τα αριστερά θα οδηγηθείς στο σπίτι του Γιάννη Ρίτσου, το οποίο βρίσκεται σε εξαιρετικό σημείο με πανοραμική θέα προς το κάστρο και τη θάλασσα.

 Ο Ρίτσος πέρασε στην Μονεμβασιά όλα τα παιδικά του χρόνια. Τελείωσε το δημοτικό στη Μονεμβασιά, πήγε γυμνάσιο στο Γύθειο και το 1925 μετακόμισε στην Αθήνα. 

Σε αυτό το σπίτι ο Γιάννης Ρίτσος,

 έγραψε τα πρώτα του ποιήματα.

 

Στέκεσαι στο μπαλκονάκι του σπιτιού και αντικρίζεις από εκεί, όσα έβλεπε και εκείνος. 

Η θέα κόβει την ανάσα.

 Η παρουσία του ποιητή είναι έκδηλη σε όλο τον οικισμό. 

 

 

Είναι αλήθεια ότι του ταίριαζε αυτός ο τόπος, τον στιγμάτισε, τον καθόρισε. 

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού, η οικία του Γιάννη Ρίτσου πρόκειται να μετατραπεί σε μουσείο.

 

Τόπος με μοναδική αύρα, ανοίγει την ψυχή σου. 

Πορτέλλο

Αν ακολουθήσεις ένα μικρό, κρυμμένο άνοιγμα στη νότια πλευρά των τειχών, θα οδηγηθείς στο Πορτέλλο, γραφικό λιμανάκι, παλιά λειτουργούσε ως σημείο ανεφοδιασμού του κάστρου.

Σήμερα προσφέρει την εμπειρία του να κολυμπά κανείς στη σκιά της Καστροπολιτείας της Μονεμβασίας.

Άνω Πόλη

Να περπατήσετε, να φτάσετε ψηλά στην Άνω Πόλη και να σταθείτε στη σκιά της υπέροχης ελιάς στο προαύλιο του ιστορικού Ναού της Αγίας Σοφίας. 

 

Αγία Σοφία

 

Ο μεγαλοπρεπής Ναός κτίστηκε το 12 αιώνα (1149-1150). Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές, ήταν αφιερωμένος στην Παναγία Οδηγήτρια. Μετά την επανάσταση του 1821 αφιερώθηκε στην Σοφία του Θεού, επειδή θεωρήθηκε πιστό αντίγραφο της Αγίας Σοφιάς στην Κωνσταντινούπολη. 

Η ανάβαση ίσως να φοβίζει κάποιους, καθώς σε κάποια σημεία το έδαφος είναι ολισθηρό, όμως αξίζει να την κάνετε με προσοχή και να φτάσετε στην κορυφή του βράχου. 

 

Η ομορφιά, τα κτίσματα, η θέα από ψηλά θα σας ανταμείψει με το παραπάνω.

Από εδώ η ματιά σας θα αγκαλιάσει όλη τη Μονεμβασιά. Η ψυχή θα ανασάνει.

Καράβια. Πανιά. Μια μαγευτική απλωσιά προς τη θάλασσα. 

Η Μονεμβασιά είναι γνωστή και ως το «Γιβραλτάρ της Ελλάδας». 

Καθώς λέγεται ότι σε σμίκρυνση είναι ίδια με το βράχο του Γιβραλτάρ. 

Ο βράχος όπου βρίσκεται σήμερα αποκολλήθηκε από τη στεριά από έναν σεισμό το 375 μ.Χ.

Καλντερίμια, στοές, πολεμίστρες,  

οι εποχές ζωντανεύουν, αλλάζεις μαζί και εσύ.

Αν αφήσεις ελεύθερη τη φαντασία σου, θα ταξιδέψει στο χρόνο. 

Ο Φάρος της Μονεμβασιάς

Διαδρομή ως το Φάρο. 

Περιλαμβάνει την παλαιά πέτρινη κατοικία του φαροφύλακα, το φαρόσπιτο, τον πύργο του φάρου, μικρότερα βοηθητικά κτίσματα και παρακολουθήματα της κατοικίας όπως η στέρνα και πέτρινος φούρνος. 

Το μυαλό γεμίζει και εδώ με σκέψεις και γεννά ιστορίες…

Και δε σταματά να πλάθει καινούργιες.

 

Βιβλιοπωλείο Μικροί Γαλαξίες

Σε κάθε τόπο αγαπώ να επισκέπτομαι τα βιβλιοπωλεία.  Στη Μονεμβασιά επισκεφτήκαμε το εξαιρετικό νέο βιβλιοπωλείο “Μικροί Γαλαξίες” . Καλαίσθητο και ποιοτικό. Βρίσκεται εκτός των τειχών, σε κεντρικό σημείο. Αν βρεθείτε στην Μονεμβασιά αξίζει να το αναζητήσετε.

 

Όπου και αν ταξιδέψουμε, δεν σταματάμε να κουβαλάμε μαζί την αγάπη για τα βιβλία και να φροντίζουμε να την συνδυάζουμε με ανθρώπους, αφορμές να την ενδυναμώνουμε.

Βράδυ στην Πλατεία της Μονεμβασιάς

Η μαγεία της Μονεμβασιάς, το βράδυ…

Να καθίσεις να πιεις ένα κρασί, κάτω από το πιο έναστρο νυχτερινό ουρανό που έχεις δει. Συνειδητοποιώντας ότι ο άνθρωπος μπορεί να είναι αληθινά ευτυχισμένος μόνο κοντά στο στοιχείο του, στη φύση και στην ηρεμία της. Εκεί μπορεί να γευτεί και να νιώσει διαφορετικά. Μπορεί να ερωτευτεί, να αφεθεί στα συναισθήματα και στον άλλο. 

Βράδυ στην κεντρική πλατεία. 

Συναυλία του Ross Daly.

«Προχωρούσα κοιτάζοντας τον περήφανο βράχο και δεν τον χόρταινα. Μα, πόσο πιο άγριος, επιβλητικός και ολομόναχος είναι ο γρανίτης τούτος, το Γιβραλτάρ της Ελλάδας! Τη νύχτα μού φάνηκε σαν φοβερό θεριό που ενεδρεύει, σήμερα στο φως της αυγής έλαμπε σαν γιγάντιο αμόνι πάνω στα νερά. Οι άνθρωποι που κατοικούσαν τον βράχο τούτον στάθηκαν πάντα περήφανοι. Ο αέρας, η θάλασσα, η μοναξιά, η φτώχεια σφυροκοπούσαν μέρα-νύχτα την ψυχή τους», έγραψε κάποτε ο Νίκος Καζαντζάκης για τη θρυλική καστροπολιτεία της Μονεμβασιάς.

Οι εποχές αλλάζουν, η ιστορία σαν οδοστρωτήρας σκορπάει στιγμές, ζωές, αλλά και όμως σαν κάτι να μένει, αν σταθείς, θα αφουγκραστείς βήματα, αντίλαλους, σκιές.  

 

Η Μονεμβασιά είναι έρωτας. 

Είναι άνοιγμα. Σε σένα, στον άλλο.

Μονεμβασιά

Φάρος Μονεμβασιάς

 Παρακάτω σας παρουσιάζω στοιχεία και στιγμιότυπα της έκθεσης της Nelly’s

 Δελφοί, 1930, Nelly’s

Εμποροπανήγυρη. Υπάτη, γύρω στο 1930

 Έλλη Σεραϊδάρη-Σουγιουλτζόγλου (Nelly’s) 

Η ρωσίδα χορεύτρια Elizaveta Lila Nikolska στον Παρθενώνα. 

Αθήνα, Νοέμβριος 1930, Nelly’s

Κίνηση που προκάλεσε αντιδράσεις…

Φωτογραφίες που έχουν μείνει στην ιστορία.

 Σαντορίνη, 1928-34. Έλλη Σουγιουλτζόγλου-Σεραϊδάρη (Nelly’s).

© Μουσείο Μπενάκη/Φωτογραφικά Αρχεία

 

Εύζωνες χορεύουν, Αθήνα, 1937/38. 

Έλλη Σουγιουλτζόγλου-Σεραϊδάρη (Nelly’s). 

© Μουσείο Μπενάκη/Φωτογραφικά Αρχεία

Το δίπλωμα της, Δεκέμβριος 1923

Το φωτογραφείο της στην Αθήνα, στην Ερμού

Να συναντιόμαστε…

να γεμίζει η ψυχή μας τοπία, εικόνες, ομορφιά…

να συνειδητοποιούμε τις ρίζες

την αξία της δημιουργίας…

Να κρατάμε δυνατά μέσα μας…

…εκείνα που αξίζουν και τόσο πληγώνουμε.

Να ενδυναμώνουμε την αγάπη μας για την τέχνη της φωτογραφίας…

 

Σήμερα δε μπορούμε να διανοηθούμε πόση γνώση χρειαζόταν στην εποχή της Nelly’s για να δημιουργηθούν αυτές οι φανταστικές εικόνες.

Αντικείμενα από το σκοτεινό θάλαμο που διατηρούσε στην Ν. Υόρκη

Βιτρίνα από το φωτογραφείο της στην Ν. Υόρκη

Προβολή της Ελλάδας σ’ όλο τον κόσμο.

Από τις 23 Φεβρουαρίου έως τις 23 Ιουλίου το Μουσείο Μπενάκη τιμά τη Nelly’s, μια φωτογράφο που άσκησε τη δική της επιρροή στην ιστορία της φωτογραφίας.  

 

Βρεθήκαμε χτες το απόγευμα (4/3/2023) στο Μουσείο Μπενάκη και η έκθεση στάθηκε αφορμή να ταξιδέψει το μυαλό στο χρόνο, στις εποχές, στην ιστορία, στις ζωές ανθρώπων και της χώρας.

 

Όταν σε περικυκλώνει το σκοτάδι,

 στρέψου στο φως.

 

Μια σύντομη αναφορά στη ζωή της σπουδαίας, της πιο σημαντικής Ελληνίδας φωτογράφου, της Nelly’s:

Η σπουδαία Ελληνίδα φωτογράφος Έλλη Σουγιουλτζόγλου-Σεραϊδάρη (23 Νοεμβρίου 1899 – 17 Αυγούστου 1998), γνωστή με το ψευδώνυμο Nelly’s, γεννήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 1899 στο Αϊδίνι της Μικράς Ασίας.

Εγκαταστάθηκε με την οικογένειά της στην Αθήνα το 1924 και έπειτα μετέβη στη Δρέσδη  με τον αδελφό της για να σπουδάσει ζωγραφική, αλλά εν τέλει ασχολήθηκε με τη φωτογραφία. Επέστρεψε στην Αθήνα και άνοιξε το πρώτο της εργαστήριο στην οδό Ερμού.

Με τον φακό της απαθανάτισε πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία, πορτραίτα διάσημων ανθρώπων της εποχής αλλά και απλών αγροτών της υπαίθρου, φωτογραφίες με ιδιαίτερη ιστορική σημασία μιας και σε αυτές αποτύπωσε τη ζωή στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου. Ανάμεσα σε άλλα έργα της ξεχωρίζουν η γυμνή φωτογράφιση της Μόνα Πάεβα (Mona Paeva), πρώτης μπαλαρίνας της Opera Comique στην Ακρόπολη καθώς και οι φωτογραφίες που τράβηξε από τις Δελφικές Εορτές του 1927 και του 1930. Έζησε για αρκετά χρόνια στην Αμερική από όπου επέστρεψε μόνιμα στην Ελλάδα το 1966.

Κεντρική θέση στο έργο της έχει η ιδιαίτερη χρήση του φωτός και η ανθρωποκεντρική προσέγγιση. Το 1989 δημοσίευσε την αυτοβιογραφία της. Δώρισε το μεγαλύτερο κομμάτι του έργου της στο Μουσείο Μπενάκη. Έχει τιμηθεί με το παράσημο του Ταξιάρχη του Φοίνικα, με βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών, ενώ εξέδωσε πολλά λευκώματα με φωτογραφίες της και παρουσίασε τα έργο της σε πολλές εκθέσεις. Η Έλλη Σουγιουλτζόγλου – Σεραϊδάρη πέθανε στη Νέα Σμύρνη Αττικής, στις 17 Αυγούστου του 1998.

—

Η έκθεση πραγματοποιείται στο κτίριο της οδού Πειραιώς 138, σε επιμέλεια της Αλίκης Τσίργιαλου και σε σχεδιασμό της Ναταλίας Μπούρα.

23/02 έως τις 23/07/2023

Μουσείο Μπενάκη, Πειραιώς 138 & Ανδρονίκου, 118 54 Αθήνα

Εισητήρια 9 €, 12 €