Thinks: Δημήτρη μου, το θέμα της μετάφρασης είναι πολύ σημαντικό. Μπορεί να καταστραφεί ένα κείμενο, δε το συζητώ. Πόσα τα παραδείγματα. Πάρα πολύ βασικό.

Κάθε φορά που βλέπω/διαβάζω ένα κλασικό έργο ξαναμηδενίζω τις οποιεσδήποτε ενστάσεις και επιβεβαιώνω ξανά την αξία των κλασικών. Το στοιχείο του ανθρώπινου και του υπαρξιακού πάντα έντονο, δεσπόζον.
Την παράσταση δεν την είδα, αλλά (και) αυτό το έργο έχει πολύ πλούσιο υλικό.

(Πάντα θελκτικές οι παρουσιάσεις.. Κλασικές κι αυτές! 🙂 )

Εξετάζοντας (πάντα σαν απλό παράδειγμα) το απόσπασμα στην κορυφή της ανάρτησης παρατηρούμε ότι ενώ ο Σαίξπηρ έγραψε «what thy soul holds dear» , ο Καρθαίος (ή, η «δραματουργός») μετέφρασε «Ότι αγαπάει η ψυχή σου περισσότερο» . Αυτό που ίσως δεν γνωρίζει το Ελληνόφωνο ακροατήριο είναι ότι όταν το είπε αυτό στον Μπόλινγκμπρόκ ο πατέρας του, ο John of Gaunt, εν απουσία από σκηνής του Ριχάρδου, εννοούσε την επιθυμία του Μπόλινγκμπρόκ και των περισσότερων Άγγλων να εκθρονιστεί ένας τύραννος. Και του έλεγε ότι αυτό μπορεί να συμβεί στο μέλλον και ότι η εξορία δεν είναι παρά μια προσωρινή αντιξοότητα. Γι’ αυτό ο Σαίξπηρ έγραψε «Αυτό το οποίο κρατά η ψυχή σου…», εννοώντας ένα συγκεκριμένο υπονοούμενο. Ενώ μεταφράζοντας «Ότι αγαπάει η ψυχή σου» δίνεται, ιδιαίτερα με το «ότι» αντί με το «εκείνο το οποίο», μια γενικότερη ποιητική και ρομαντική γενικότητα –η οποία όμως αλλάζει εντελώς το νόημα της φράσης από πολιτικά επαναστατικό σε αορίστως ρομαντικό. Ο Σαίξπηρ έγραφε, σε όλα του τα έργα, πολιτικά –γεγονός το οποίο δεν είναι καθημερινά αναγνωρισμένο. Στο έργο Ριχάρδος Β’ (που είναι «ιστορία» και όχι «τραγωδία») η κινητήρια δύναμη είναι η επιθυμία για την απομάκρυνση ενός τυράννου από την εξουσία, και η ανάβαση του έργου στο επίπεδο αριστουργήματος έγκειται στην παράθεση της πολύπλευρης οπτικής από διαφορετικά σημεία βλέψης συμπεριλαμβανομένης της οπτικής από το ίδιο το πρόσωπο του Ριχάρδου Β’, αλλά και το πρόσωπο του μετέπειτα Ενρίκου Δ’ (Μπόλινγκμπρόκ) και κατ’ επέκταση, μέσω του Μπόλινγκμπρόκ, των προσώπων όλων των Άγγλων που αντιτίθεντο στην τυραννία.

Θαυμάζω και δίνω αξία ατόφια σε ό’τι έχει δώσει θεμέλιο και κατεύθυνση στον πολιτισμό μας, συμπεριλαμβανομένου του έργου του Βάρδου από το Στράτφορντ 🙂
Σ’ ευχαριστώ αγαπητή μου Roadartist.

Τες-παν, o Χένρι ο Μπόλινγκμπρόκ και ο Ριχάρδος ΙΙ και οι δύο γεννήθηκαν το 1367, και ο Μπόλινγκμπρόκ έγινε βασιλιάς μετά από τον Ριχάρδο ΙΙ ως Χένρι IV αφού εκθρόνισε τον Ριχάρδο ΙΙ, όπου ο Ριχάρδος ΙΙ πέθανε το 1400, 33 χρονών και ο Χένρυ IV το 1413, 46 χρονών.

Το απόσπασμα που βρίσκεται στην αρχή της ανάρτησής σου, “Look, what thy soul holds dear, imagine it To lie that way thou go'st, not whence thou comest”, το λέει ο John of Gaunt στον Henry Bolingbroke, καθώς προσπαθεί να τον παρηγορήσει όταν ο Richard II εξόρισε τον Μπόλινγκμπρόκ για έξι χρόνια (και απεχώρησε από την σκηνή καθώς ο Μπόλινγκμπρόκ έπρεπε να φύγει εξορία), λίγους στοίχους πριν το τέλος της Τρίτης Πράξης του έργου. Σε αυτή την διασκευή πως παρουσιάζονται οι συγκεκριμένοι στοίχοι;

Act 3, Scene 2"
― William Shakespeare, Richard II